Φωτεινή Στεφανίδη: «Απρίλης Λαμπριάτης»

 

 

 

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

«Απρίλη μου ξανθέ και Μάη μυρωδάτε, καρδιά μου πώς αντέχεις μέσα στην τόση αγάπη και στις τόσες ομορφιές…»
Μίκης Θεοδωράκης

«Απρίλης σημαίνει Μεγαλοβδόμαδο και Λαμπρή. Ρόδο λευκό και ροδαλό, πιο πολύ ροδαλό. Πασχαλιά. Νεραντζοπέταλο και βιολέτα. Μαργαρίτα κίτρινη και άσπρη, πιο πολύ κίτρινη. Παπαρούνα, κόκκινο αβγό. Μεγάλη Τρίτη. Επιτάφιο. Κίτρινο κερί και άσπρο. Πιο πολύ κίτρινο, μελισσοκέρι. Απρίλης σημαίνει κατάνυξη και χρώμα. Σκούρο μενεξέ, μπλε και βιολετί. Πιο πολύ μπλε. Ίριδα μοβ και άσπρη. Πιο πολύ μοβ». Καλωσορίζουμε τον Απρίλη με όλα του τα χρώματα και μεταφερόμαστε νοερά στη Μεγάλη Τρίτη του ανοίγοντας την «Κασσιανή την Υμνωδό» μαζί με τη Φωτεινή.

Και για σένα τι σημαίνει Απρίλης;
Σημαίνει τρεχαλητό σε μαλακή πρασινάδα, μάραθο στο ένα χεράκι, στ’ άλλο μαργαριτοπαπαρούνα, φύσημα στον κλέφτη, φου, να σκορπίσει, κι ύστερα συννεφιά, ψιλόβροχο, μπόρα, εκκλησιά, κερί που σβήνει μόνο του στην άμμο στο μανουάλι, χαμομήλι για τη δασκάλα, παπαρούνες σε στεφάνι τεράστιο στον Επιτάφιο, καρπούζι στον ουρανό, παράξενα λόγια του πατέρα (μπορεί να φύγω, να μπορείτε και μόνοι σας πρέπει να έχεις δύναμη κοριτσάκι μου), χαλί νεραντζοπέταλα στη γειτονιά, Εθνική Πινακοθήκη με το χέρι μου σφιχτά στο μεγάλο χέρι του πατέρα μπροστά στο «Ιδού ο Νυμφίος» του Νικολάου Γύζη. Και ροζ ευωδιαστό τριαντάφυλλο σε αγαπημένο προσκεφάλι σημαίνει. Και κάπου ανάμεσα, κερί που στάζει στο χέρι, το καίει για ένα δευτερόλεπτο κι ύστερα το στολίζει, μαργαριτάρι. Κερί που στάζει στο χαρτί, γίνεται στολίδι κι ύστερα εξώφυλλο σε ιερό ύμνο. «Κασσιανή η Υμνωδός».

Πώς δημιουργήθηκε;
«Καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας
αποσμήξω τούτους δε πάλιν
τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις·
ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν
Κρότον τοις ωσίν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη…»
Η ιδέα και η υλοποίηση σε έκδοση, ολόκληρη ανήκει στον φίλο καλλιτέχνη βιβλιοδέτη και εκδότη Μπάμπη Λέγγα. Μας μάζεψε τους έξι –τον Μάρκο Καμπάνη, τον Χρήστο Μαρκίδη, τον Χρήστο Μποκόρο, τον Κώστα Παπατριανταφυλλόπουλο, εμένα και τον αλησμόνητο Πάνο Φειδάκη–, μας έδειξε βυζαντινές σταχώσεις (καλύμματα βιβλιοδεσίας) για την αίσθηση, κυρίως μας μετέδωσε την αγάπη. Κι ύστερα μας άφησε ελεύθερους εντελώς. Μας ένωσε ωραία μ’ αυτό το έργο, δεν βρίσκω λόγια, όπως στην προσευχή.

Πάλι στον Απρίλη;
«Η υψηλότερη μορφή της άνοιξης που ξέρω: μια ελληνική Μεγάλη Εβδομάδα» (Γ. Σεφέρης, Δοκιμές, Βʼ 94). Τι άλλο να του πεις μετά από αυτό… Τ’ όνομά του, από το λατινικό aperire (ανοίγω), η ίδια η Άνοιξη. Τα χαριτωμένα ψέμματα στην πρώτη του μέρα: «Έλα να πούμε ψέματα / ένα σακί γιομάτο / φόρτωσα ένα μπόντικα / σαράντα κολοκύθια / κι απάνου στα καπούλια του / ένα σακί ρεβύθια». Οι αρχαίες γιορτές του, δοξαστικές· τα Μεγαλήσια και τα Ανθεστήρια. Οι Χριστιανικές, εξαίσιες. Με τις ρίζες στο παρελθόν, κατανυκτικές, συγκινητικές, αναστάσιμες. Με τη Λαμπρή στην κορυφή, για τούτο και Λαμπριάτης ο Απρίλης, και με έναν Άι Γιώργη καβαλάρη στις 23 του, γι’ αυτό και Άι Γεωργίτης. Μήνας γεμάτος θαύματα μα και σκληρός ωστόσο.

Η ευχή για το άνοιγμα, τη Λαμπρή, τον Λαμπριάτη;
Δυο κελαηδίσματα· ένα τα ξημερώματα, ένα το σούρουπο η απάντηση σε όλα και η ανάταση. Εκεί και η δύναμη για την ανάσταση. Μια χελιδονοφωλιά η αλήθεια κι ένα ανθάκι στον Επιτάφιο σιωπηρή η προσφορά.

 

 

Σημ.: Οι εικόνες προέρχονται από το 25ο αριθμημένο αντίτυπο του βιβλίου «Κασσιανή η υμνωδός», επίμετρο Νίκης Τσιρώνη, εκδόσεις του Φοίνικα 2002, με προσωπική εργασία στο χέρι καλύμματος και προμετωπίδας.

Print Friendly, PDF & Email

6 ΣΧΟΛΙΑ

  1. … με τι να συγκριθεί αυτή η ανθεστηριακή γραφή γεμάτη ευωδιές και ποίηση και λόγια κερένια, σταλαγματιές μαργαριτάρια σε τρυφερά χεράκια; Κι αυτό το «μαζί» των πάλαι ποτέ μοιράκιων, και τώρα σπουδαίων ζωγράφων … ακριβή αποτύπωση ειλικρινούς κατάνυξης! Καλό μήνα πασχαλιάτικο!

  2. Είναι τόσο όμορφος σήμερα ο «Απρίλης Λαμπριάτης» ώστε δεν βρίσκω λόγια. Μου στόλισε με ασπροκεντημένες, κοφτές κουρτίνες το παράθυρο της καρδιάς. Φωτεινή μου, φώτισες πάλι σήμερα. Τι εικόνες κι αυτές!!! Και του ωραίου και άξιο σεβασμού βιβλίου της ΚΑΣΣΙΑΝΗΣ όσο και των ματιών και της φωνής σου.
    Στη θέση άλλων λόγων, σου στέλνω, με αγάπη, με τις ευχές μου για καλό ευμενή μήνα, λίγους στίχους από το «Φωτόδεντρο» του Ελύτη (Τα δυο του Κόσμου):
    Αλλού σκίζεται η ζωή και αλλού στάζει το αίμα

    Σταθερά τα παμπάλαια πράγματα μεσ’ στα τωρινά
    μας επιβιούν Και μαλλάκι νεόνυμφο που του κυ
    νηγήθηκε η γητειά παίζει πάντα το μέρος της θα
    λάσσης

    Ίσα ίιιι σφυριγματιές απ’ την αντίπερα όχθη αργά
    σαν ποταμόπλοια κομμάτια γης αποσπασμένα πλέουν
    και πάνε τούφες- τούφες τ’ αηδόνια μια που ακόμα
    υπάρχουν όλα

    Μεσ’ στην δέκατη τέταρτη ομορφιά

    • Να είσαι καλά Ελένη μου, με την ομορφιά πάντα έτοιμη στο λόγο και σε όλα σου. Σαν να βγαίνει απ’ την τσεπούλα του λευκού πουκάμισου που φοράς, του κεντημένου με πουλιά. Καλό μήνα!

  3. Όλη η Ελλάδα· του λόγου και του έργου· η ελληνική, η χριστιανική και η λαϊκή. Και η νέα, που με τέτοιους εκπροσώπους δηλοί τη συνέχεια. Ευχαριστούμε για την ελπίδα που χαράζουν οι λέξεις και οι εικόνες σου, αγαπημένη Φωτεινή!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here