Το δημοψήφισμα, οι διαγραφές της ΕΣΗΕΑ και μια δημοσιογραφία που παραπαίει

 

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΕΡΒΑ

ΦΩΤΟ: EUROKINISSI(ΣΤ. ΜΙΣΙΝΑΣ)

Αντιδράσεις προκάλεσε η επιβολή αυστηρών πειθαρχικών ποινών από το πρωτοβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο σε δημοσιογράφους για την στάση που τήρησαν στο δημοψήφισμα του περασμένου καλοκαιριού. Οπως ήταν αναμενόμενο, οι αντιδράσεις και η κριτική, εστιάζονται στο ότι οι δημοσιογράφοι διώκονται και διαγράφονται για τις ιδέες τους. 

Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Πρόκειται για απροκάλυπτη λογοκρισία κάποιων «φασιστοειδών» στην ΕΣΗΕΑ σε βάρος κάποιων ανεύθυνων διευθυντών καναλιών επειδή τόλμησαν να εκφράσουν τη γνώμη τους, όπως καταγγέλλει ο τιμωρηθείς γενικός διευθυντής ειδήσεων και ενημέρωσης του Σκάι Στ. Μαλέλης; ‘Η μήπως η τιμωρία έχει να κάνει με την εφαρμογή πειθαρχικών ποινών λόγω της ωμής παραβίασης των κανόνων δεοντολογίας στην άσκηση του δημοσιογραφικού λειτουργήματος;

Αν και δεν έχει γνωστοποιηθεί το σκεπτικό των αποφάσεων, οι τιμωρίες τουλάχιστον για τρία μέλη της ΕΣΗΕΑ είναι αυστηρές και παραδειγματικές. Η απόφαση έκανε περισσότερη αίσθηση γιατί μέχρι τώρα η εφαρμογή του κώδικα ηθικής και δεοντολογίας στους δημοσιογράφους για όσους παραβαίνουν θεμελιώδεις αρχές του, έχει αποδειχθεί κενό γράμμα. Σε αντίθεση βεβαίως με ότι συμβαίνει σε άλλες σοβαρές χώρες(Αγγλία, ΗΠΑ, Αυστραλία κ.α) όπου οι παραβάτες των αρχών αμεροληψίας και δημοσιογραφικής δεοντολογίας τιμωρούνται αυστηρότατα.

Οι ποινές

Σύμφωνα λοιπόν με πληροφορίες, που δημοσίευσε ο ιστότοπος www.freelancers.gr, το Α΄θμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ επέβαλε σ στους 9 δημοσιογράφους τηλεοπτικών σταθμών σχετικά με τη στάση τους κατά το διάστημα που προηγήθηκε του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου 2015 τις παρακάτω ποινές:

– στο Γενικό Διευθυντή Ειδήσεων και Ενημέρωσης του ΣΚΑΪ Σταμάτη Μαλέλη επιβλήθηκε η ποινή διαγραφής από την Ένωση για 18 μήνες,

– στον Άρη Πορτοσάλτε (ΣΚΑΪ) ποινή διαγραφής ενός έτους,

– στον Νίκο Κονιτόπουλο (αρχισυντάκτη της εκπομπής «ΣΚΑΪ στις 6» με παρουσιαστή τον Κωνσταντίνο Μπογδάνο, ο οποίος δεν είναι μέλος της ΕΣΗΕΑ) ποινή διαγραφής έξι μηνών,

– στους Όλγα Τρέμη (MEGA), η οποία παραιτήθηκε πριν από λίγες ημέρες από μέλος της ΕΣΗΕΑ, Μαρία Σαράφογλου (MEGA), Μανώλη Καψή MEGA) και Μαρία Χούκλη (ΑΝΤ1) επίπληξη με ανάρτηση της απόφασης στους χώρους εργασίας, ενώ

– αθωώθηκαν οι Γιάννης Πρετεντέρης (MEGA) για τους διαξιφισμούς του το βράδυ των αποτελεσμάτων του δημοψηφίσματος με τον Παναγιώτη Κουρουπλή και Δημήτρης Οικονόμου (ΣΚΑΪ) για τα σχόλιά του σε βάρος του Πάνου Καμμένου την ημέρα της ψηφοφορίας, εξαιτίας και της μεταγενέστερης έκφρασης «συγγνώμης» από τον «αέρα» της εκπομπής του «Πρώτη Γραμμή».

Η διαδικασία στο πειθαρχικό συμβούλιο ήταν μακρά λόγω της σοβαρότητας της υπόθεσης ενώ δεν έλειψαν και οι αντεγκλήσεις μεταξύ των μελών του.

Συνολική και αξιόπιστη κριτική  μπορεί να κάνει ωστόσο κανείς, μετά την γνωστοποίηση και του σκεπτικού που οδήγησε στις αποφάσεις αυτές.

Δημοσιογραφία και αρχές: Ενα γενικότερο αλλά κρίσιμο ζήτημα

Ουδείς μπορεί να επιχαίρει με την επιβολή ποινών διαγραφής σε συναδέλφους. Ωστόσο, με αφορμή το θέμα αυτό, αναδεικνύεται εδώ ένα μεγάλο ερώτημα, που αφορά συνολικά την ίδια την ύπαρξη και την πεμπτουσία της δημοσιογραφίας, ως θεσμού ελέγχου κάθε εξουσίας. Και στο οποίο οφείλουμε να απαντήσουμε όλοι.

Ο δημοσιογράφος που σέβεται το εαυτό του και το ρόλο του, θεωρητικά πάντα, από θέση αρχής, οφείλει να είναι, η τουλάχιστον να φαίνεται, ανεξάρτητος από πολιτικές, προσωπικές και οικονομικές δεσμεύσεις και σκοπιμότητες.

Αν δεν δεχθούμε αυτή την αρχή, τότε όλα είναι δυνατά. Και όπως φαίνεται, στην Ελλάδα της αρπαχτής, της διαπλοκής και της γενικευμένης διαφθοράς, η δημοσιογραφία ασκείται με τη μορφή μαγαζιών, το δημοσιογραφικό προιόν των οποίων δεν το καθορίζει ο παραγωγός-δημοσιογράφος αλλά ο φανερός ή άδηλος ιδιοκτήτης τους. Παντού συμβαίνει αυτό, λίγο ή πολύ. Απλά στην Ελλάδα συμβαίνει πάρα πολύ.

Θεωρούμε δεδομένο ότι αυτό που απασχόλησε το πειθαρχικό συμβούλιο δεν ήταν ή τουλάχιστον δεν πρέπει να ήταν, η προσωπική θέση των δημοσιογράφων απέναντι στο δημοψήφισμα. Με βάση τα ισχύοντα και την δεοντολογία δεν πρέπει βέβαια οι δημοσιογράφοι να εμπλέκουν τις προσωπικές τους θέσεις στην επαγγελματική τους δραστηριότητα. Οι δημοσιογράφοι υποτίθεται πως πρέπει να είναι αμερόληπτοι και αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο στην τηλεόραση που χρησιμοποιεί δημόσια συχνότητα και «εισβάλει» σε κάθε σπίτι. Προφανώς ωστόσο η έκφραση γνώμης των δημοσιογράφων, με οποιοδήποτε τρόπο,δεν διώκεται ούτε φυσικά μπορεί να διωχθεί. Οτιδήποτε αντίθετο θα ήταν παραλογισμός και πράξη αντιδημοκρατική.

Εκτιμούμε ότι αυτό που απασχόλησε το πειθαρχικό της ΕΣΗΕΑ ήταν μόνο ο τρόπος με τον οποίον χρησιμοποίησαν οι συγκεκριμένοι δημοσιογράφοι-διευθυντές τα μέσα που διηύθυναν και τις εκπομπές που παρουσίαζαν για να ασκήσουν προπαγάνδα υπέρ του Ναι, με τρόπο αθέμιτο, αντιδημοσιογραφικό και αντιδεοντολογικό.

Δεν έχει περάσει άλλωστε πολύς καιρός και όλοι θυμόμαστε πως τα συγκεκριμένα ΜΜΕ μεταχειρίσθηκαν την κυβέρνηση και τι έλεγαν, για να «τρομοκρατήσουν» τους ψηφοφόρους. Εικόνες παραπλανητικές, ρεπορτάζ με διογκωμένες πληροφορίες, υπερπροβολή της μιας πλευράς.

Τα συγκεκριμένα ΜΜΕ χρησιμοποίησαν τις τηλεοπτικές συχνότητες όχι για να συμβάλουν στην αναζήτηση της αλήθειας με νηφάλιο τρόπο και σε μια ήρεμη ανταλλαγή απόψεων. Τα τηλεοπτικά δελτία ήταν εξ ολοκλήρου τηλεοπτικά δελτία φόβου και πανικού.  Ηταν δελτία απαράδεκτης μονόπλευρης προπαγάνδισης και φυσικά όχι ενημέρωσης. Ουσιαστικά η τηλεοπτική δημοσιογραφία, αυτοκαταργήθηκε στην Ελλάδα εκείνη τη περίοδο. Και όχι μόνο εκείνη.

Εξ άλλου από την φούρια του, υπήρξε κανάλι,  το οποίο ακόμη διευθύνει ο κ. Μαλέλης, που  έκανε ρεπορτάζ υπέρ του Ναι και το Σάββατο, παραμονή του δημοψηφίσματος ακόμη και την ίδια ημέρα!

Είναι αυτό εικόνα σύγχρονου δημοκρατικού κράτους; Ειναι αυτό σωστή λειτουργία των θεσμών; Είναι μήπως συμβολή τον πλουραλισμό, όπως ισχυρίσθηκε ο Στ. Μαλέλης; Προφανώς όχι. Ο πλουραλισμός δεν είναι εξωτερικό γνώρισμα των τηλεοπτικών ΜΜΕ αλλά πρέπει να αποτελεί, λέμε τώρα, εσωτερικό, συστατικό τους στοιχείο.

Αλλα, ο.κ, δεν τηρείται σχεδόν από κανέναν μιντιάρχη στην Ελλάδα. Και οι δημοσιογράφοι; Ποιός είναι ρόλος και η θέση τους; Υπακούουν στα συμφέροντα των αφεντικών και αδιαφορούν για τις αρχές της δημοσιογραφικής δεοντολογίας; Κάνουν τις προσωπικές τους θέσεις σημαία της επαγγελματικής τους στάσης; Μήπως τελικά γι αυτό φτάσαμε ως εδώ; Και δυστυχώς για όλους, η ευθύνη είναι συλλογική.

Το σχόλιο του Ε. Βενιζέλου

Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επικαλείται το Σύνταγμα και αναφέρει τα εξής: «Το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που προστατεύουν την ελευθερία του λόγου, της πολιτικής έκφρασης και του Τύπου δεν την παραβιάζουν μόνο κυβερνήσεις και κοινοβούλια, αλλά και η ίδια η δικαστική εξουσία και οικονομικά συμφέροντα και επαγγελματικές οργανώσεις.

» Η ΕΣΗΕΑ αν ήθελε να προστατεύσει τη δεοντολογία και την ισηγορία και να επιβάλλει το διαχωρισμό είδησης και σχολίου έπρεπε να το κάνει εδώ και χρόνια απαντώντας στην διάχυτη απειλή του μονοφωνικού λαϊκισμού, της συνομωσιολογίας, της δημαγωγίας και της ανευθυνότητας.

» Τώρα έρχεται δυστυχώς πίσω από την ακύρωση των ανεξάρτητων αρχών, τις προσβολές κατά της εσωτερικής και εξωτερικής ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και όλα όσα συνθέτουν την έλλειψη σεβασμού στις εγγυήσεις του κράτους δικαίου.

» Το ζήτημα ελπίζω να φτάσει αμέσως ενώπιον των δικαστηρίων και αν χρειαστεί ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου».

Η αντίδραση του Ποταμιού

Ο εκπρόσωπος Τύπου του Ποταμιού Δημήτρης Τσιόδρας σχολιάζοντας την απόφαση δήλωσε: «Η απόφαση του πειθαρχικού οργάνου της ΕΣΗΕΑ να επιβάλει ποινές, που κυμαίνονται από προσωρινή διαγραφή μέχρι επίπληξη, σε μέλη της είναι πρωτοφανής.

» Μια δημοσιογραφική ένωση, αντί να προασπίσει και να ενθαρρύνει την ελεύθερη διατύπωση γνώμης, επιχειρεί να χειραγωγήσει μέλη της και ασκεί πειθαρχικές διώξεις, επειδή εξέφρασαν απόψεις αντίθετες με αυτές της σημερινής πλειοψηφίας της.

» Η γνώμη είναι απολύτως ελεύθερη. Κι αυτό ισχύει για όλους και όχι μόνο για όσους συμφωνούν μαζί μας. Όλοι κι όλα κρίνονται από τους πολίτες. Αυτό που περιμένει η κοινωνία από τις Δημοσιογραφικές Ενώσεις είναι η προάσπιση της ελευθερίας του λόγου και η αυστηρή τήρηση της δεοντολογίας (σε κάθε μορφή της). Όχι λογοκρισία και πειθαρχικές διώξεις ‘αντιφρονούντων’».

Η ανακοίνωση της Δημοκρατικής Αριστεράς

Η απόφαση του πρωτοβάθμιου πειθαρχικού συμβουλίου της ΕΣΗΕΑ να διαγράψει ή να επιπλήξει δημοσιογράφους για μεροληπτική συμπεριφορά τις παραμονές του Δημοψηφίσματος  αποτελεί σαφές πλήγμα για την ελευθεροτυπία.  Είναι μια απόφαση διχαστική και αυταρχική  καθώς ανοίγει το δρόμο σε επικίνδυνες και σκοτεινές  ατραπούς ποινικοποιώντας την αντίθετη άποψη.  Η Δημοκρατική Αριστερά καταδικάζει κάθε  προσπάθεια φίμωσης και εκφοβισμού δημοσιογράφων καθώς η ελευθερία έκφρασης και λόγου είναι κατοχυρωμένο συνταγματικό δικαίωμα.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here