ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ: «Αρμαγεδδών» για μικρομεσαίους – Θα χαθούν 138.000 θέσεις εργασίας

 

 

 

Του ΝΑΣΟΥ ΧΑΤΖΗΤΣΑΚΟΥ

 

ΦΩΤΟ:EUROKINISSI(Γ. ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ)

Σε μια ακόμη φάση δραματικής συρρίκνωσης έχει μπει η αγορά, σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας έρευνας του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ (του φορέα εκπροσώπησης των επαγγελματο – βιοτεχνών και εμπόρων). Ηδη, το 84,3% των αυτοαπασχολουμένων, των πολύ μικρών και των μικρών επιχειρήσεων (αποτελούν το 99,6% του συνόλου) δηλώνουν ότι το πρώτο εξάμηνο του 2015 η οικονομική τους κατάσταση επιδεινώθηκε. Με ακόμη πιο «μελανά» χρώματα περιγράφονται οι επόμενοι μήνες αφού: Κίνδυνο «λουκέτου» αντιμετωπίζει το 46,3% των επιχειρήσεων, με άμεσο κλείσιμο απειλείται το 32,9% των αυτοαπασχολουμένων, των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων ενώ μέχρι το τέλος του έτους φαίνεται ότι θα έχουν χαθεί περισσότερες από 138.000 θέσεις απασχόλησης (τόσο μικρών εργοδοτών όσο και μισθωτών).

Από τα κυριότερα συμπεράσματα της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που έγινε σε συνεργασία με την εταιρεία ΜARC ΑΕ σε πανελλαδικό δείγμα 1.005 πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων (0 – 49 άτομα προσωπικό) από τις 21 έως τις 27 Ιουλίου 2015, ενισχύονται οι εκτιμήσεις του presspublica.gr βάσει των οποίων, τους επόμενους μήνες θα συνεχιστεί η συρρίκνωση της αγοράς και, κατ΄ επέκταση, της απασχόλησης. Συγκεκριμένα, στα συμπεράσματα της έρευνας αναφέρεται ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις βρίσκονται «σε καθεστώς συρρίκνωσης και διαρκούς ματαίωσης ή στη καλύτερη των περιπτώσεων αναστολής των επενδυτικών σχεδίων (“κλειστό μέχρι νεοτέρας”) ελλείψει κάθε εξωγενούς θετικής προοπτικής. Η τελευταία κρίση που κορυφώθηκε με την επιβολή κεφαλαιακών ελέγχων επιδείνωσε σημαντικά τα πραγματικά μεγέθη των επιχειρήσεων, ενώ το κλείσιμο της συμφωνίας δε συνεπάγεται αυτόματα αναστροφή του κλίματος. Οι ενδείξεις ανάσχεσης της υφεσιακής πορείας που παρουσιάστηκαν το β’ εξάμηνο του 2014 φαίνεται να αναστράφηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια του α’ εξαμήνου του 2015».

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ, η λύση που επιλέχθηκε στο τέλος της πρόσφατης διαπραγμάτευσης ανάμεσα στην τελευταία κυβέρνηση και στους εταίρους – δανειστές, αν και αποσόβησε την άτακτη χρεοκοπία, επέτεινε τα αδιέξοδα για τις μικρές επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις αυτής της κατηγορίας, εκτός από την υπερχρέωση και την κάθετη πτώση της εσωτερικής ζήτησης, πλέον έχουν να αντιμετωπίσουν ένα εξαιρετικά εχθρικό περιβάλλον ρυθμίσεων που πλήττει τον ανταγωνισμό και οδηγεί σε περαιτέρω ολιγοπώληση της αγοράς. Το Ινστιτούτο εκτιμά ότι εξ αιτίας της εφαρμογής του νέου εμπροσθοβαρούς προγράμματος λιτότητας (3ου μνημονίου) στο επόμενο εξάμηνο θα σημειωθεί εκ νέου σημαντική υποχώρηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Στην έρευνα επισημαίνεται ότι η αποτίμηση του α’ εξαμήνου 2015 καταδεικνύει τη διάψευση των θετικών προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί στο προηγούμενο εξάμηνο, καθώς το 84,3% των ερωτώμενων δηλώνει επιδείνωση της γενικής οικονομικής κατάστασης της επιχείρησης (μόνο το 4,8% παρουσιάζει βελτίωση). Ο μέσος όρος μείωσης του κύκλου εργασιών κυμάνθηκε στο 21,23%, γεγονός που οφείλεται κατά κύριο λόγο στα γεγονότα του τελευταίου τριμήνου και τη σημαντική ύφεση την επιχειρηματική δραστηριότητα που ακολούθησε. Σωρευτικά στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις η συνολική μείωση από την έναρξη της κρίσης και μετά το 2010 αγγίζει μεσοσταθμικά το 78%.

Στα υπόλοιπα μεγέθη, 3 στις 4 επιχειρήσεις διαπιστώνουν και σε αυτό το εξάμηνο μείωση της ζήτησης (75,4%), των παραγγελιών (77,1%) και επιδείνωση της ρευστότητας (81,7%).

Με βάση τα δεδομένα αυτά, το 46,3% των επιχειρήσεων θεωρεί ως πολύ πιθανό τον κίνδυνο λουκέτου (έναντι 32,9% στην αντίστοιχη έρευνα Φεβρουαρίου 2015). Άμεσο κίνδυνο κλεισίματος το επόμενο εξάμηνο αντιμετωπίζει το 27,3% των μικρών επιχειρήσεων.

«Εκτιμάται ότι η μείωση επιχειρήσεων το επόμενο εξάμηνο θα είναι 63.000 και θα αφορά κυρίως τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, ενώ το 30% των αυτοαπασχολούμενων δηλώνει ότι είναι πολύ πιθανό να διακόψει ή να αναστείλει την επιχειρηματική δραστηριότητα» επισημαίνεται στην έρευνα. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με το σενάριο βάσης του ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ τα πιθανά λουκέτα επιχειρήσεων, που βρίσκονται στο «κόκκινο» συνεπάγονται κίνδυνο απώλειας 138.000 θέσεων συνολικής απασχόλησης (εργοδότες, αυτοαπασχολούμενοι, μισθωτοί).

Σημειώνεται ότι, παρά τις ευεργετικές ρυθμίσεις των 100 δόσεων για φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές που αξιοποίησαν οι επιχειρήσεις μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2015 (3 στις 10 δηλώνει ότι έχει κάνει αίτηση υπαγωγής έναντι 11% για την προηγούμενη ρύθμιση) παραμένει η εκπεφρασμένη αδυναμία τους να εκπληρώσουν τις υψηλές φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις στο επόμενο εξάμηνο (το 37,9% δηλώνει αδυναμία πληρωμής).

Μεγάλο μέρος των καθυστερημένων οφειλών των επιχειρήσεων αφορά τις ασφαλιστικές οφειλές προς το κύριο ασφαλιστικό ταμείο των επαγγελματιών, τον ΟΑΕΕ (35,6%). Ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τις τράπεζες έχει το 16,3% των μικρών επιχειρήσεων.

Στη «μέγγενη» η Απασχόληση

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ, σε απόλυτα μεγέθη η απώλεια θέσεων συνολικής απασχόλησης στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις κατά το προηγούμενο εξάμηνο του 2015 ανέρχεται στις 25.000 (εκ των οποίων οι 15.000 ήταν μισθωτής απασχόλησης).

Ανησυχητική είναι η εικόνα και σε σχέση με τις μελλοντικές ροές απασχόλησης. Οι προοπτικές για το επόμενο εξάμηνο παραμένουν αρνητικές, καθώς σχεδόν 1 στις 4 επιχειρήσεις προβλέπει μείωση του απασχολούμενου προσωπικού. Έντονο παρουσιάζεται το φαινόμενο στις επιχειρήσεις μεγαλύτερου μεγέθους (που απασχολούν από 5 άτομα και άνω) όπου είναι εμφανής η πρόθεσή τους να προβούν σε νέα αναδιάρθρωση των θέσεων και του κόστους απασχόλησης. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις και οι αυτοαπασχολούμενοι αναμένεται να θέσουν εαυτόν σε κατάσταση αργίας, ενισχύοντας έμμεσα τον άτυπο τομέα της οικονομίας.

Αναλυτικότερα, περισσότερες από τη μια στις 5 επιχειρήσεις θεωρεί πιθανό ότι θα απολύσει προσωπικό το επόμενο εξάμηνο. Το ποσοστό αυτό είναι αυξημένο στις επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 5 άτομα (40,2%). Εάν επαληθευτούν οι εκτιμήσεις του ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ τότε υπάρχει κίνδυνος απώλειας 5.,000 θέσεων μισθωτής απασχόλησης στο επόμενο εξάμηνο. Συνολικά, αναμένεται να απολεσθούν 138,000 θέσεις απασχόλησης, αν συμπεριλάβουμε και τον αριθμό όσων αναστείλουν την επιχειρηματική δραστηριότητα (εργοδότες, αυτοαπασχολούμενοι).

Οι επιπτώσεις από τα capital controls

Τέλος, στην έρευνα του ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ γίνεται εκτενής αναφορά στις επιπτώσεις από την επιβολή κεφαλαιακών ελέγχων στην αγορά. Οι επιπτώσεις χαρακτηρίζονται «οδυνηρές». Λόγω της της επιβολής κεφαλαιακών έλεγχων (capital controls) κάθετη πτώση στο κύκλο εργασιών τους λόγω σημείωσαν 9 στις 10 επιχειρήσεις. Επίσης, 3 στις 10 επιχειρήσεις σημείωσαν μείωση πάνω από 70% ενώ συνολικά η συρρίκνωση του κύκλου εργασιών ήταν μεσοσταθμικά 48%. Άμεση συνέπεια ήταν η συρρίκνωση της κατανάλωσης κατά 50% ή κατά 3,8 δισ. ευρώ κατά το διάστημα αυτό. Με μια μετριοπαθή εκτίμηση υπολογίζεται ότι από αυτή την μείωση το ελληνικό δημόσιο έχασε 570 εκ. ευρώ από έμμεσους φόρους.

«Οι μικρές επιχειρήσεις ήταν απροετοίμαστες να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις από την επιβολή των capital controls και το κλείσιμο των τραπεζών. Πιο συγκεκριμένα μόνο 1 στις 2 επιχειρήσεις χρησιμοποιεί e-banking για τις συναλλαγές της με πελάτες και προμηθευτές, ενώ 7 στις 10 δεν διαθέτουν συσκευές EFT/POS προκειμένου να πραγματοποιούν συναλλαγές με πιστωτικές, χρεωστικές και προπληρωμένες κάρτες. Εκτιμάται ότι το υψηλό κόστος αγοράς των μηχανών, αλλά και το υψηλό αναλογικό κόστος προμήθειας επί του τζίρου απέτρεψε τις μικρές επιχειρήσεις από την έγκαιρη προσαρμογή τους στη νέα ψηφιακή τραπεζική εποχή» καταλήγει στα συμπεράσματα της η έρευνα του ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here