Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΔΟΥΚΑ             

 

Αναζήτηση κάποιας αισιοδοξίας-κριτική αισιοδοξία-λόγω και των ημερών. Μπορούμε να σκεφτούμε το σενάριο μιας κρίσης που απειλεί τα θεμέλια ενός οργανισμού,  οποιουδήποτε οργανισμού,  ακόμα και μιας ολόκληρης χώρας όπως στην περίπτωση της ελληνικής κρίσης. Η κεντρική ιδέα του σεναρίου είναι η επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής συνεργασίας σε ένα σχέδιο αναμόρφωσης του  οργανισμού. Ας φαντασθούμε ότι το σενάριο αυτό γίνεται αντικείμενο ενός Σχεδίου Έργου/Εργασίας (Πρότζεκτ), όπως αυτά που γίνονται στην εκπαίδευση ή σε άλλους οργανισμούς οικονομικούς, κοινωνικούς, διοικητικούς.

Το ερώτημα είναι πώς μπορούν να συστεγασθούν διαφορετικές αντιλήψεις σε ένα συλλογικό σχέδιο  υπέρβασης μιας δυσμενούς κατάστασης, όπως  για παράδειγμα η προσπάθεια οικοδόμησης «ενότητας με πολυφωνία» στo Κίνημα Αλλαγής, ώστε να συμβάλλει περισσότερο στην ανασυγκρότηση της χώρας.

Στην αρχή οι συμμετέχοντες στο πρότζεκτ ανατρέχουν στο διαθέσιμο υλικό για την κατάσταση του οργανισμού. Στη συνέχεια διατυπώνουν  τις  προσεγγίσεις τους σχετικά με τα αίτια και τους τρόπους επίλυσης.  Όμως οι διαφορετικές απόψεις προτάσσονται, οι αντιπαραθέσεις κυριαρχούν και οι συμμετέχοντες συμφωνούν μόνο στο ότι διαφωνούν. Το Σχέδιο φαίνεται ότι οδηγείται σε ναυάγιο.

Μια στιγμή όμως. Εκείνο που φαίνεται να είναι αδιέξοδο, μπορεί να αποτελέσει αφετηρία μιας καινούργιας προσέγγισης.

Κάποιος λέει: «Ακούσαμε όλες τις απόψεις. Δεν φτάνει όμως μόνο αυτό».

Κάποιος άλλος: «Δεν γίνεται να επιβάλει ο  καθένας τις απόψεις του στον άλλο. Ας λειτουργήσουμε πιο συνθετικά»

Και ένας τρίτος: «Να αρχίσουμε από συγκεκριμένα προβλήματα, στόχους, τρόπους επίλυσης κ.α.  Το πρόγραμμα μας καθορίζει και αντανακλά κοινωνικές διεργασίες»

Είναι το κρίσιμο σημείο  για να βρεθεί ένα «κοινό έδαφος», στο οποίο οι διαφωνίες  απο εμπόδιο,  μπορούν να γίνουν πηγή νέων συνθέσεων. Και αντί της μονομέρειας μιας βεβαιότητας, μιας ορθοδοξίας, μιας κομματικής σημαίας, μπορεί να προκύψουν συνέργειες που φωτίζουν διαφορετικές πλευρές. Αλληλοσυμπληρώνονται και μπορούν να επιδράσουν θετικά στη φοβερή κοινωνική αποσύνθεση.

Άλλα ερωτήματα έρχονται στην επιφάνεια. Ποιοι θα είναι οι μοχλοί και πώς θα επανα-εκκινήσουν την μηχανή της παραγωγής, τις διασυνδέσεις της με την κοινωνία. Μετά πρέπει να βρεθούν οι λέξεις, τα νοήματα, οι πράξεις και τα μηνύματα που αρθρώνονται με τους «κόσμους της ζωής». Τί μπορεί να ειπωθεί και τί όχι; Οι λέξεις έχουν αδειάσει απο νοήματα, αλλά πώς να ξαναβρείς τα νοήματα/λέξεις, αν δεν τα συνδέσεις με πράξεις/ενέργειες; Είναι αυτό το «κάτι διαφορετικό», μια ανασύνθεση, μια βαθιά ανανέωση που πολλές φορές αναδύεται από τη φθορά.

Δεν ξέρουμε αν το συγκεκριμένο πρότζεκτ θα αποδώσει ή όχι, μπορεί και άλλα παρόμοια να ακολουθήσουν ανάλογα με την πρακτική τους επίδραση. Εκείνο που είναι σημαντικό  είναι αν οι συμμετέχοντες προσλαμβάνουν διαφορετικά τα πράγματα. Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψουν τον εαυτό τους,  αλλά να διευρύνουν τους ορίζοντές του, να αυξήσουν το ρεπερτόριο των εμπειριών/δράσεων  και ποιος ξέρει τί άλλαξε στο  ταξίδι αυτό περισσότερο ή λιγότερο μέσα σε τόσες διαφορετικότητες που κουβαλάμε και συγκροτούν την ταυτότητά μας.

Κάποιες τέτοιες εμπειρίες σε κοινά σχέδια δράσης είναι εκείνες που μπορούν να συνδέσουν το ατομικό με το συλλογικό, το υποκειμενικό με το αντικειμενικό-ένας δρόμος «ηθικής» της πολιτικής, της αριστοτελικής «αρετής» που θίγει το αξιακό υπόστρωμα να θεωρείς ως υπέρτατη αρχή το «γενικό καλό», την «καλή πόλη» που μπορεί να εξασφαλίζει το «ευ ζην». Στην κατεύθυνση αυτή,  η πολυφωνία είναι ένα ανεκτίμητο στοιχείο, όταν αναπτύσσεται στο γόνιμο έδαφος της δημοκρατίας και  μιας συνεχούς διεύρυνσής της, μιας «αναγκαίας αναθεώρησης» του περιεχομένου της.

Αναδύεται το ερώτημα: Γιατί να μην επιδιωχθεί ένα ανάλογο Σχέδιο «ενότητας με πολυφωνία»  στο μείζον εθνικό πρόβλημα της αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης;  Ένα παρόμοιο Σχέδιο υπερβαίνει τις τρέχουσες επιδιώξεις του «κυβερνητισμού»-τα γνωστά «ή εμείς ή αυτοί», «δηλώστε, είσθε με τον άλφα ή τον βήτα», «φύγε εσύ να έρθει ο επόμενος», τακτοποιήσεις «συγγενών και φίλων» και άλλα παρακμιακά παρόμοια. Αλλά το πρόβλημα της κυβέρνησης δεν είναι παρά ένα τμήμα του προβλήματος της διακυβέρνησης/«κυβερνησιμότητας», που θέλει να αλλάξει όχι μόνο την κυβέρνηση, αλλά τις σχέσεις παραγωγής, τις βάσεις και τη διάταξη του κράτους και εν τέλει διεκδικεί να βελτιώσει την ανθρώπινη συμβίωση. Δεν είναι εύκολο, αλλά ας αναλογισθούμε  αν εδώ πρέπει να δοκιμάσουμε τις δυνάμεις μας. Είναι ένα σενάριο που ακόμα περιμένει το συγγραφέα/φείς του.

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here