Ενα «New Deal» και για τις συντάξεις

Toυ ΔΙΟΝΥΣΗ ΤΕΜΠΟΝΕΡΑ*

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ που έρχεται ως συνεπακόλουθο της υγειονομικής πρωτίστως πλήττει εργαζόμενους και επιχειρήσεις.

Αναστολή συμβάσεων εργασίας, μειώσεις μισθών, απολύσεις, επέκταση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης κ.λπ. συρρικνώνουν δραματικά το εισόδημα των εργαζομένων.

Παράλληλα η ζήτηση έχει καταρρεύσει και πολλές από τις επιχειρήσεις είναι αμφίβολο αν θα συνεχίσουν να λειτουργούν μόλις τελειώσουν τα περιοριστικά μέτρα. Ολα αυτά φυσικά έχουν άμεση επίδραση και στα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων.

Προσφάτως κυκλοφόρησαν φήμες για μειώσεις μισθών στο Δημόσιο αλλά και στις συντάξεις, που μάλιστα ποσοτικοποιήθηκαν στο -20%. Ο υπουργός Οικονομικών, Χρ. Σταϊκούρας, διέψευσε τα σενάρια αυτά και τόνισε ότι η κυβέρνηση με τα υπάρχοντα δεδομένα δεν επεξεργάζεται τέτοιο σχέδιο.

Ας δούμε όμως την πορεία των πραγμάτων σε ό,τι αφορά τους συνταξιούχους, που φαίνεται ότι το επόμενο διάστημα θα κληθούν να στηρίξουν και τη ζήτηση και τα λοιπά μέλη των οικογενειών τους, αφού όλοι συμφωνούν ότι η ανεργία θα πάρει την ανιούσα.

Στις 28.2.2020 δημοσιεύτηκε ο ν.4670/2020 που προβλέπει την αύξηση των ποσοστών αναπλήρωσης για όσους έχουν πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης και αναδρομικά αύξηση και των παλιών επικουρικών συντάξεων κατά 99 ευρώ τον μήνα μεσοσταθμικά, από 1.10.2019.

Ο υπουργός Εργασίας Γ. Βρούτσης είχε δεσμευτεί στη Βουλή αρχικά για καταβολή των αναδρομικών αυξήσεων στις κύριες συντάξεις τον Απρίλιο εφάπαξ και σε μία δόση και για τα αναδρομικά στις επικουρικές τον προσεχή Ιούνιο.

Ο ΝΟΜΟΣ ΠΡΟΕΒΛΕΠΕ μείωση των ασφαλιστικών εισφορών σε όλους τους μισθωτούς από το καλοκαίρι του 2020, ενώ προβλέφθηκε ήδη και μείωση των εισφορών υπέρ ΟΑΕΔ κατά 0,9%.

Αρχικά αυτή η μείωση των εισφορών υπέρ ΟΑΕΔ στερεί από τα έσοδα του Οργανισμού περίπου 240 εκατ. κατ’ έτος και αποδεικνύεται καταστροφική, αφού η επερχόμενη αύξηση της ανεργίας θα δημιουργήσει πρόσθετες ανάγκες στον ΟΑΕΔ, που τελικά θα κληθεί να τις πληρώσει ο κρατικός προϋπολογισμός και όχι οι εργαζόμενοι και κυρίως οι εργοδότες.

Στις πρόσφατες ΠΝΠ που δημοσιεύτηκαν, η κυβέρνηση επιλέγει ένα ασφαλιστικό πλαίσιο ανακούφισης για εργαζόμενους, επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που προβλέπει α) αναστολή ασφαλιστικών υποχρεώσεων, β) έκπτωση κατά 25% για εμπρόθεσμη καταβολή δόσεων γ) νέα ρύθμιση οφειλών μετά το πέρας των περιορισμών και δ) πλήρη ασφαλιστική κάλυψη για όσους εισέρχονται σε καθεστώς αναστολής σύμβασης.

Ομως τα έσοδα του νέου e-ΕΦΚΑ έχουν καταρρεύσει, ενώ το κράτος ήδη καλείται να καλύψει τις εισφορές στον ονομαστικό μισθό για όσους μπαίνουν σε αναστολή σύμβασης, δημιουργώντας πρόσθετες χρηματοδοτικές ανάγκες. Η αναστολή του Συμφώνου Σταθερότητας, το μαξιλάρι των 35 δισ. και η άρση των στόχων για τα πλεονάσματα δίνουν την απαραίτητη ευελιξία. Τίθεται όμως το ερώτημα αν και πώς θα καλυφθούν οι ανάγκες του ασφαλιστικού συστήματος το επόμενο διάστημα, χωρίς να προκύψουν νέες μειώσεις συντάξεων.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ περιέργως διαβεβαιώνει ότι εξακολουθεί να ισχύει η δέσμευση για μείωση εισφορών, ακόμα και στο νέο περιβάλλον! Ομως αν επιμείνει, θα αντιληφθεί σύντομα ότι τα νούμερα δεν βγαίνουν. Και αυτό προκύπτει από τις συζητήσεις στους διαδρόμους του υπουργείου Εργασίας, όπου το βασικό σενάριο για τα αναδρομικά των συνταξιούχων είναι να μετατοπιστεί η καταβολή τους για το τέλος του έτους… και βλέπουμε!

Αλλωστε η εφαρμογή του ν.4670/2020 (άρα και οι αυξήσεις) προβλέπει νέα διαδικασία επανυπολογισμού των συντάξεων, η οποία, καθώς ο ασφαλιστικός γίγαντας υπολειτουργεί (σχεδόν τα 2/3 του προσωπικού του ΕΦΚΑ είτε δουλεύουν με τηλεργασία, είτε είναι σε άδεια), είναι αδύνατο να προχωρήσει με ασφάλεια. Και όλα αυτά δίχως να υπολογίζεται και το κόστος από ενδεχόμενη δικαίωση των συνταξιούχων για το δεκάμηνο μέχρι την εφαρμογή του ν.4387/2016 που εκκρεμεί στο ΣτΕ.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ από 550.000 συνταξιούχοι κύριων και επικουρικών συντάξεων κινδυνεύουν να μην πάρουν τα αναδρομικά που δικαιούνται, αφού το τετράπτυχο ανεργία, λουκέτα, μείωση εισφορών και ευέλικτες μορφές απασχόλησης βάζουν φωτιά στα διαθέσιμα του e-ΕΦΚΑ.

Η κυβέρνηση οφείλει να επεξεργαστεί ένα νέο «σχέδιο Μάρσαλ» για την κοινωνική ασφάλιση στις νέες συνθήκες. Η δημοσιονομική ευελιξία είναι πρώτης τάξεως ευκαιρία να στηριχθεί η κοινωνική ασφάλιση και να ξεφύγει από τους περιορισμούς, που ισχύουν και εδώ με τις δαπάνες του ΑΕΠ για συντάξεις, με ορίζοντα τη νέα εποχή. Αυτό θα οδηγήσει σε μια επιπλέον αναπτυξιακή προοπτική με τόνωση της ζήτησης και στήριξη της κατανάλωσης.

ΑΝ ΚΑΤΙ ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ άλλωστε -με τον πιο σκληρό τρόπο- την περίοδο αυτή είναι ότι χωρίς υγεία, χωρίς κοινωνικό κράτος, δεν υπάρχει οικονομία και υπό αυτήν την έννοια όντως ο άνθρωπος πρέπει να μπαίνει πάνω από τα κέρδη. Στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος λοιπόν με επιπλέον πόρους τόσο από το εσωτερικό (μαξιλάρι ασφαλείας), όσο και από το εξωτερικό (διεκδίκηση να αρθεί ο περιορισμός της αύξησης δαπανών για συντάξεις κατά 2,5% ώς το 2060 και για τα επόμενα έτη). Είναι ώρα κοινωνικής ευθύνης.

*Δικηγόρος-εργατολόγος

Από Εφημερίδα των Συντακτών

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here