Εμμανουήλ-Μάριος Οικονόμου: Οικονομία, πόλεμος και θεσμοί

 

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

 

Ακολουθεί μια εξαιρετικά καινοτόμο προσέγγιση αναλύοντας τη σχέση της οικονομίας, του πολέμου και των θεσμών με εστίαση στην αρχαία ο Αθηναϊκή δημοκρατία, με επεκτάσεις και σε άλλα πολιτεύματα, όπως τη Σπάρτη, και τις ελληνικές συμπολιτείες. Το Οικονομία, Πόλεμος και Θεσμοί συνδυάζει μια σειρά από μεθοδολογίες που προέρχονται από διάφορα πεδία της οικονομικής επιστήμης, όπως Οικονομική Ιστορία, Θεσμικά Οικονομικά, Πολιτική Οικονομία, Θεωρία της Συμπεριφοράς, και επιπλέον, τα πεδία της Ιστορίας, της Πολιτικής Επιστήμης και των Διεθνών Σχέσεων και αυτός ο συνδυασμός κάνει το έργο πραγματικά πρωτοποριακό. Αναλύει διεξοδικά θέματα όπως, μια νέα ερμηνεία για την ανάδειξη της δημοκρατίας στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, τη σημασία της προστασίας της ατομικής ιδιοκτησίας, την παράμετρο του τρόπου διεξαγωγής του πολέμου σε σχέση με τα αποτελέσματα του στην οικονομία και τη διαμόρφωση της μορφής του πολιτεύματος κλπ. Χρησιμοποιεί επιμέρους σύγχρονες έννοιες, όπως τα προβλήματα της ασύμμετρης πληροφόρησης και του εντολέα-εντολοδόχου, τη θεωρία παιγνίων, το κοινωνικό συμβόλαιο, και επιμέρους σύγχρονα θεωρητικά οικονομικά υποδείγματα. Επιπλέον, αναλύει, μέσα από τη γενικότερη συλλογιστική της σχέσης οικονομίας, πολέμου και θεσμών και άλλες πτυχές της κοινωνικής ζωής, όπως η θέση των γυναικών, των μετοίκων και των δούλων.

Ο Εμμανουήλ-Μάριος N. Οικονόμου είναι οικονομολόγος και διδάκτωρ του Τμήματος Οικονομικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας όπου και διδάσκει Θεωρίες Οικονομικής Εξέλιξης και Οικονομικά της Άμυνας. Έλαβε το Μεταπτυχιακό του Δίπλωμα Ειδίκευσης (M.Sc.) στα Εφαρμοσμένα Οικονομικά το 2010 ενώ το 2014 αναγορεύθηκε σε διδάκτορα του Τμήματος Οικονομικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας εκπονώντας διατριβή με τίτλο: Οικονομία, Θεσμοί και Πόλεμος, με μελέτες περίπτωσης, την Αθηναϊκή Δημοκρατία, τις αρχαίες Ελληνικές Συμπολιτείες και την Αγγλία λαμβάνοντας βαθμό Άριστα.

-Ποιο είναι το αντικείμενο του συγκεκριμένου βιβλίου, από τις εκδόσεις Ωκεανός;

H συσχέτιση της οικονομίας, του πολέμου και των θεσμών, και η σημασία τους στην τελική διαμόρφωση της πορείας των κοινωνιών. Στο εν λόγω έργο εστιάζουμε στην περίπτωση της αρχαίας Αθήνας της Αρχαϊκής και της Κλασικής Περιόδου (750-323 π.Χ.).

-Τι θα διαβάσει σε αυτό ο αναγνώστης;

Θα διαβάσει με αρκετά αναλυτικό όχι μόνο τις απαρχές και την εξέλιξη της ιστορίας της αρχαίας δημοκρατίας με εστίαση στην αρχαία Αθήνα, αλλά επιπλέον, διεξοδικά θέματα που μέχρι τώρα δεν έχουν αναλυθεί με την οπτική που ακολουθείται εδώ, όπως, μια νέα συνθετική ερμηνεία για την ανάδειξη της δημοκρατίας στον αρχαίο ελληνικό κόσμο (αφού πρώτα αναλύεται η διεθνής σχετική επιχειρηματολογία), η σημασία της προστασίας της ατομικής ιδιοκτησίας για την οικονομική πρόοδο, η παράμετρος του τρόπου διεξαγωγής του πολέμου σε σχέση με τα αποτελέσματα του στην οικονομία και τη διαμόρφωση της μορφής του πολιτεύματος κλπ. Επίσης, θα διαπιστώσει ότι η αθηναϊκή οικονομία εφάρμοζε στην πράξη πολύ πιο εξελιγμένους θεσμούς (όπως, τραπεζική, ιδιωτική και δημόσια, ασφαλιστικές υπηρεσίες, ναυτικά δάνεια, αξιόπιστο νομισματικό σύστημα, προστασία των εμπορικών συμβάσεων κλπ.) από ότι πιστεύονταν παλαιότερα, γεγονός που σχετίζεται σημαντικά και με το “γιατί πέτυχε” ως ιστορικό πολιτειακό φαινόμενο η Αθηναϊκή δημοκρατία. Τέλος, θα διαπιστώσει ότι η ανάλυση δεν περιορίζεται μόνο στην περιγραφή της Αθηναϊκής δημοκρατίας, αλλά έχει στραμμένη την προσοχή και στο σήμερα, συγκρίνοντας πτυχές της αθηναϊκής με τη σύγχρονη ελληνική και άλλες σύγχρονες δημοκρατίες (πχ., Ελβετία, Γερμανία, ΗΠΑ) ασκώντας κριτική, εντοπίζοντας προβλήματα και δυσλειτουργίες της σύγχρονης δημοκρατίας, προτείνοντας λύσεις, και καθιστώντας έτσι το βιβλίο έναν χρήσιμο οδηγό πολιτικής.

-Γιατί επιλέξατε την περίπτωση της αρχαίας Αθήνας;

Το βιβλίο αναλύει την περίπτωση της αρχαίας Αθήνας της Αρχαϊκής και της Κλασικής περιόδου, δεν περιορίζεται όμως μόνο σε αυτή αλλά κάνει αρκετές αναφορές και σε άλλα πολιτειακά σχήματα με τα οποία η Αθήνα βρίσκονταν σε αλληλεπίδραση, όπως την Σπάρτη, την Μακεδονία, και την Αχαϊκή και την Αχαϊκή Συμπολιτεία.  Όμως επιλέξαμε την περίπτωση της αρχαίας αθηναϊκής πόλεως-κράτους γιατί αποτελεί πόλη-οδηγό των εξελίξεων του ελληνικού κόσμου εκείνης της εποχής, ιδίως κατά την Κλασική περίοδο. Επιπλέον, για ένα μεγάλο τμήμα της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας, η Αθήνα και η αρχαία Ελλάδα γενικότερα αποτελούν σημαντικά “εργαστήρια» για όσους ενδιαφέρονται για τους οικονομικούς και πολιτικούς θεσμούς που αφορούν την οργάνωση των κρατών, τόσο στο παρελθόν, όσο και στο παρόν. Τέλος, η περίπτωση της αρχαίας Αθήνας, παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι λόγω του ικανοποιητικού αριθμού και όγκου των πληροφοριών που παρέχουν οι αρχαίες πηγές, είναι πιο ασφαλής η εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με την λειτουργία των θεσμών της, σε σχέση με άλλες περιπτώσεις κρατών  που αφορούν την ελληνική αρχαιότητα.

-Που διαφοροποιείται το εν λόγω βιβλίο σε σχέση με άλλα που αναφέρονται στην εν λόγω περίοδο;

Στο «Οικονομία, Πόλεμος και Θεσμοί» ακολουθούμε μια διεπιστημονική προσέγγιση συνδυάζοντας μια σειρά από μεθοδολογίες που προέρχονται από διάφορα πεδία της οικονομικής επιστήμης (όπως Θεσμικά Οικονομικά, Οικονομική Ιστορία, Πολιτική Οικονομία, Θεωρία Παιγνίων, Θεωρία της Συμπεριφοράς, Δημόσια Οικονομική) και επιπλέον, τα πεδία της Ιστορίας, της Πολιτικής Επιστήμης και των Διεθνών Σχέσεων, και θεωρούμε ότι αυτός ο συνδυασμός κάνει το έργο πρωτοποριακό, αποδίδοντας μια κατά το δυνατόν πιο σφαιρική εικόνα των γεγονότων, καθώς συνδυάζει διαφορετικές οπτικές ερμηνείας τους.

-Σε ποιους απευθύνεται το βιβλίο;

Τόσο στο ευρύ κοινό όσο και στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Η συγγραφή του δρομολογήθηκε με τρόπο τέτοιο που να συνδυάζει τόσο την ακαδημαϊκή-επιστημονική πιστότητα, ενώ παράλληλα διατηρεί την απαραίτητη «απλότητα» στην ροή της ανάγνωσης, ώστε να καθίσταται εύληπτο και περιεκτικό σε νοήματα, σχόλια και ιδέες.

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here