Του ΦΟΙΒΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗ

Με τη συναπόφαση Αγγλίας ,Γαλλίας και Ρωσιας,στα τέλη του καλοκαιριού του 1828 γαλλικά στρατεύματα υπό τον στρατηγό Μαιζόν αποβιβάσθηκαν στην Πελοπόννησο γιά να εκδιώξουν τον Ιμπραήμ και τον στρατό του από εκεί.Σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα οι αιγυπτιακές δυνάμεις και ο ίδιος ο Ιμπραήμ έφυγαν με πλοία από την Πελοπόννησο γιά να ακολουθήσουν οι παραδόσεις των φρουρίων που κρατούσαν οι Τούρκοι.Τον Οκτώβριο του 1827 στο Ναυαρίνο η γαλλική  ναυτική μοίρα υπό το ναύαρχο Δεριγνί,στο πλευρό των Άγγλων και Ρώσων καταναυμάχησε τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο.Οι φιλελληνικές εταιρείες στη Γαλλία βοήθησαν τον αγώνα της ελληνικής ανεξαρτησίας και η Γαλλία μαζι με την Αγγλία και τη Ρωσία συνυπέγραψαν το πρωτόκολλο ανεξαρτησίας της Ελλάδας το 1830.Έτσι οι ελληνογαλλικές σχέσεις σε διακρατικό επίπεδο άρχισαν μέσα σε ένα θετικό κλίμα.Στη διάρκεια του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου οι αγγλογάλλοι υποστήριξαν τη λύση του Ελευθέριου Βενιζέλου στα ελληνικά πράγματα.

Το 1919,στην εκστρατεία της Ουκρανίας,που οργανώθηκε από τους Άγγλους,τους Γάλλους και Αμερικανούς γιά την ανατροπή των μπολσεβίκων  στη Ρωσία που στο μεταξύ είχαν εκεί επικρατήσει,συμφώνησε να συμμετάσχει και η Ελλάδα.Το κύριο σκεπτικό του Βενιζέλου ήταν ότι η ελληνική συμμετοχή στην εκστρατεία της Ουκρανίας θα προκαλούσε την ευμενή διάθεση της Γαλλίας γιά τις ελληνικές διεκδικήσεις στη Μικρά Ασία και Ανατολική Θράκη.
Η γαλλική κυβέρνηση ικανοποιημένη με τη συγκατάθεση του Βενιζέλου διαβεβαίωσε τον έλληνα πρεσβευτή στο Παρίσι ότι »η Γαλλία θα λάβη πρωτοβουλίαν επί εδαφικής επεκτάσεως της Ελλάδος εις Θράκην και εκθύμως θα υποστηρίξη πάσαν υπέρ της Ελλάδος λύσιν του ζητήματος της Σμύρνης,αν προταθή υπό της Αγγλίας η της Αμερικής».
Με τη συγκατάθεση και των Γάλλων τα ελληνικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν στη Σμύρνη,αλλά όπως έγραψε ο παλιός αμερικανός διπλωμάτης Χ.Μοργκεντάου: »Oι αλληλοσυγκρουόμενες φιλοδοξίες των συμμάχων σχετικά με το μέλλον της Μικράς Ασίας»μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, »απέληξαν σε μερικές από τις πιό αηδιαστικές μηχανορραφίες στη σύγχρονη διπλωματία»,που λειτούργησαν σε βάρος της Ελλάδας,δύο από τις οποίες»ήταν ιδιαίτερα επαίσχυντες».Επρόκειτο γιά τις συμφωνίες της Ιταλίας και της Γαλλίας με τον Κεμάλ,που κατέληξαν στη χορήγηση όπλων και πολεμοφοδίων προς την Τουρκία τα οποία χρησιμοποιήθηκαν εναντίον του ελληνικού στρατού.
Τον Οκτώβριο του 1921,η Γαλλία υπέγραψε στην Άγκυρα επωφελή οικονομική συμφωνία με τον Κεμάλ,που »υπαγορεύτηκε από την πλεονεξία των γάλλων καπιταλιστών οι οποίοι αναζητούσαν εκχωρήσεις από τους Τούρκους όσον αφορά τους σιδηροδρόμους και τα εμπορικά προνόμια.Σε αντάλλαγμα οι Γάλλοι εγκατέλειψαν επαίσχυντα τους Έλληνες,τους οποίους είχαν στείλει οι ίδιοι το 1919 να καταλάβουν τη Μικρά Ασία».
Στη διάρκεια των Δεκεμβριανών το 1944 ο στρατηγός Ντε Γκωλ προσπαθώντας να αποκαταστήσει τις διαταραγμένες σχέσεις της Γαλλίας με τους παλιούς συμμάχους της,λόγω της κατοχικής φιλογερμανικής κυβέρνησης του στρατηγού Πεταίν,επεδίωξε να έρθει στην Αθήνα ,αλλά οι Άγγλοι δεν του το επέτρεψαν εκείνη τη χρονική στιγμή.Στη συνέχεια η νέα μεταπολεμική συμμαχική Γαλλία άνοιξε τις πόρτες της σε μία σειρά έλληνες πνευματικούς ανθρώπους που ανήκαν κατά κύριο λόγο στην προοδευτική παράταξη της εποχής κερδίζοντας έτσι την καλή μαρτυρία απέναντι στο  δημοκρατικό κόσμο της Ελλάδας.Η Γαλλία όπως στο παρελθόν γινόταν η χώρα του ασύλου.Από μία στιγμή και μετά ο Ντε Γκώλ αμφισβητούσε ανοιχτά την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ στην Ευρώπη,στο μεταπολεμικό κόσμο.Στη Δυτική Ευρώπη το άτακτο παιδί ήταν η Γαλλία και στην Ανατολική ο Τίτο.Μία γαλλο-αμερικανική διακριτική συχνά, έντονη διαμάχη που συνεχίζεται μέχρι σήμερα επικρατούσε μεταξύ των δύο χωρών,παράλληλα με τα δημόσια χαμόγελα και τις αγάπες.
Το 1963, ο Καραμανλής πιεζόμενος από τα εθνικά θέματα και από τις διαφωνίες του με το παλάτι,παρόλη τη νομιμοφροσύνη του προς τις ΗΠΑ,αναζήτησε και νέα στηρίγματα στο χώρο της Δύσης.Είχε αρχίσει να προσβλέπει σε μία σύσφιξη των δεσμών του με την  γκωλική Γαλλία,σε μία στιγμή που ο γάλλος πρόεδρος αμφισβητούσε τον ηγετικό ρόλο των ΗΠΑ στη Δυτική Ευρώπη και θεωρούσε τη Βρετανία τον πλέον συνεπή εκπρόσωπο των Αμερικανών στις ευρωπαϊκές υποθέσεις.
Την ίδια περίοδο η βρετανική πρεσβεία πληροφορήθηκε »από τον Τύπο»ότι ο Καραμανλής και ο υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Αβέρωφ θα επισκεφτούν το Παρίσι στις 4 Μαρτίου »γιά ιδιωτικές συνομιλίες με τον στρατηγό Ντε Γκωλ».
Στη συνάντησή τους στο Παρίσι ο Καραμανλής ρώτησε τον Ντε Γκωλ γιά τις απόψεις του περί την Ατλαντική Συμμαχία και την Ευρώπη.Ο γάλλος πρόεδρος
εξήγησε ότι »είχε αρνηθεί» την είσοδο της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα
γιατί δεν πληρούσε »τις αναγκαίες προϋποθέσεις» ενός μελλοντικού κράτους μέλους.Σχετικά με την Ατλαντική Συμμαχία γινόταν »πολλή συζήτηση γιά μία πυρηνική δύναμη του ΝΑΤΟ»αλλά η Γαλλία »δεν είχε πρόθεση να θέσει τις δυνάμεις της υπό αμερικανό διοικητή.Η Γαλλία θα χτίσει τη δική της δύναμη και θα έχει τα δικά της όπλα υπό δική της διοίκηση».Ο Ντε Γκωλ υποστήριξε ότι η πυρηνική δύναμη του ΝΑΤΟ μπορεί να έδινε »κάποια αόριστη ηθική δικαίωση σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Γερμανία που δεν είχαν δικά τους πυρηνικά όπλα» αλλά λίγο θα άλλαζε την στρατιωτική κατάσταση »και καθόλου την πολιτική,αφού καθετί θα διοικείται από τους Αμερικανούς και οι αποφάσεις θα παίρνονται από αυτούς όπως και τώρα»
Τον Μάϊο του 1963 ο Ντε Γκωλ,σε ανταπόδοση της επίσκεψης Καραμανλή, ‘εφτασε στην Ελλάδα και η θριαμβευτική του υποδοχή δημιούργησε ένα κλίμα ανησυχίας στους Αμερικανούς και τους Αγγλους αν και η ελληνική πλευρά είχε συστήσει στο Ντε Γκωλ να μη θίξει ζητήματα που θα δημιουργούσαν μία δυσαρέσκεια  στις ΗΠΑ.
Στη Θεσσαλονίκη έγινε προς τιμή του Ντε Γκωλ μεγάλη στρατιωτική παρέλαση στην οποία έλαβε μέρος και άγημα γάλλων ναυτών από το γαλλικό θωρηκτό ΄΄De Grasse» που είχε αγκυροβολήσει στο λιμάνι. Οι Βρετανοί παρατήρησαν »την πολυπληθή υποδοχή» και »τις ενθουσιώδεις ρυθμικές κραυγές Ντε Γκωλ- Ντε Γκωλ από χιλιάδες μαθητές» καθώς ο γάλλος πρόεδρος με τον Καραμανλή διέσχιζαν τους δρόμους της Θεσσαλονίκης μέσα σε ένα ανοιχτό αυτοκίνητο.
Αλλά η ιστορία Καραμανλή-Ντε Γκωλ δεν θα έχει συνέχεια γιατί τρείς μέρες μετά την αναχώρηση του γάλλου προέδρου από την Ελλάδα θα τραυματισθεί  θανάσιμα στη Θεσσαλονίκη ο Γρηγόρης Λαμπράκης από παρακρατικούς.Το όνομα του Καραμανλή θα εμπλακεί σε αυτή τη δραματική ιστορία και τελικά θα χάσει τις εκλογές από την Ένωση Κέντρου με αρχηγό τον Γεώργιο Παπανδρέου στις εκλογές του Νοεμβρίου του ’63.Ο Καραμανλής θα αναχωρήσει οριστικά από την Ελλάδα και θα εγκατασταθεί στο Παρίσι.Αλλά και η τύχη του νέου πρωθυπουργού Γ.Παπανδρέου δεν θα είναι καλύτερη καθώς θα εκδιωχθεί ουσιαστικά από το παλάτι με τη σύμφωνη γνώμη των Αμερικανών το καλοκαίρι του 1965.Τότε θα αρχίσουν οι μεγάλες λαϊκές κινητοποιήσεις με τη συμμετοχή των δυνάμεων του Κέντρου και της Αριστεράς που θα ανησυχήσουν σοβαρά την κυβέρνηση των ΗΠΑ.Ο ανώτερος εκπρόσωπος της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αθήνα Ν. Άνσουτζ παρατήρησε ότι η λαϊκή αμφισβήτηση στην Ελλάδα του 1965 »πρόσφερε νέες ευκαιρίες για το σοβιετικό μπλοκ και ίσως και γιά άλλες μη φιλικές δυνάμεις όπως είναι η γκωλική Γαλλία και η Κόκκινη Κίνα».
Θα ακολουθήσει η επτάχρονη δικτατορία και η πτώση της μετά το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και την τραγωδία της Κύπρου.Ο Καραμανλής θα επιστρέψει στην Ελλάδα με το προσωπικό  αεροπλάνο που θα του παραχωρήσει ο γάλλος πρόεδρος Ζισκάρ Ντ Εστέν.Η αμερικανική ηγεσία της εποχής που έχει δώσει το πράσινο φως γιά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο ανησυχεί και πάλι μήπως η Ελλάδα στραφεί τώρα προς τη Γαλλία και ο Χ.Κίσινγκερ θα ρωτήσει υφιστάμενό του αν έχει δει »την κατασκοπευτική αναφορά» που τόνιζε » ότι οι Γάλλοι προσπαθούν να μας αντικαταστήσουν στην Ελλάδα».(1)
Κατά την περίοδο της μεταπολίτευσης οι ελληνικές κυβερνήσεις καλλιέργησαν καλές σχέσεις με τη Γαλλία και η Ελλάδα αργότερα κάποια χρονική στιγμή  συνδέθηκε με την Παγκόσμια Οργάνωση Γαλλοφωνίας.
Η ελληνική εξωτερική πολιτική καθορίζεται εδώ και πολλά χρόνια από τις διαθέσεις και την κινητικότητα της  Τουρκίας απέναντι στη χώρα μας και απέναντι στην Κύπρο.Η Γαλλία με τη σειρά της νιώθει τη σημερινή Τουρκία να κινείται απειλητικά σ΄ενα χώρο των ενδιαφερόντων της στη Μεσόγειο και την Αφρική και έτσι συνυπέγραψε με την Ελλάδα μία σημαντική στρατιωτική και πολιτική συμφωνία.Η συμφωνία είναι καλή και ενισχύει γενικά τη διεθνή θέση της Ελλάδας αλλά εμπεριέχει και μερικά αρνητικά σημεία που θα πρέπει να διορθωθούν με κάθε ευκαιρία έστω βαθμιαία με το πέρασμα του χρόνου.Εννοούμε κυρίως την υποχρέωση της Ελλάδας να βοηθήσει τη Γαλλία στις επιχειρήσεις της,αν χρειαστεί, στην αφρικανική μεγάλη περιοχή του Σαχέλ.Υπάρχουν αφρικανικές χώρες που δεν έχουν επιθετικές διαθέσεις απέναντι στην Ελλάδα,αλλά αν εμείς εμπλακούμε στην περιοχή της κεντρικής Αφρικής μπορεί να αλλάξουν γνώμη.
Βέβαια μία ισχυρή Ελλάδα στρατιωτικά και διπλωματικά λειτουργεί εκ των πραγμάτων υπέρ της ειρήνης γιατί οι ιμπεριαλιστές που δεν αφήνουν την ανθρωπότητα σε ησυχία,διστάζουν να προχωρήσουν απέναντι σε ένα ισχυρό αντίπαλο αφού σε περίπτωση αποτυχίας κινδυνεύουν να χάσουν το γόητρό τους. Οι διεθνείς συμφωνίες είναι καλές,αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι κατά κύριο λόγο πρέπει να στηριζόμαστε στις δυνάμεις μας.Εμείς θα βγάλουμε το φίδι από την τρύπα και η εξωτερική ενίσχυση έπεται χωρίς να είμαστε ποτέ βέβαιοι αν θα έρθει.Αυτό καταδείχθηκε από την Ελληνική Επανάσταση του 1821,από τον ελληνοϊταλικό πόλεμο που γιορτάζουμε σήμερα,από την Εθνική Αντίσταση.Αν λοιπόν έχουμε συνειδητοποιήσει σε ποιό διεθνές σταυροδρόμι βρίσκεται η Ελλάδα και έχουμε βγάλει τα σωστά συμπεράσματα δεν θα πρέπει ποτέ στο μέλλον να αφήσουμε να χρεοκοπήσει η χώρα μας γιατί αυτό ανοίγει την όρεξη στα γεράκια που παραμονεύουν στην περιοχή μας.Χωρίς καλή οικονομία δεν μπορούμε να έχουμε τη στοιχειώδη ανεξαρτησία και δύναμη.Και δεύτερο ότι οφείλουμε σε αυτό το σημερινό δύσκολο και επίφοβο κόσμο να στηριζόμαστε αποκλειστικά  στις δυνάμεις μας επιδιώκοντας παράλληλα τις καλύτερες δυνατές διεθνείς συμμαχίες χωρίς όμως αυταπάτες ότι αυτές θα λύσουν τα προβλήματά μας.
(1))Γιά τις γαλλο-αμερικανικές σχεσεις και το ελληνικό ζήτημα βλ.Το σύνδρομο του Οδυσσέα,σ467-469,650,666
Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here