Ελλάδα και Κίνα δοκιμάζουν τα όρια των κεντρικών τραπεζών

 

Του ΚΩΣΤΑ ΣΑΡΡΗ

Απογοητεύουν τους κεντρικούς τραπεζίτες τα δράματα που εξελίσσονται σε Ελλάδα και Κίνα, καταδεικνύοντας ότι η ρίζα των προβλημάτων είναι βαθύτερα συστημική, σχολιάζει άρθρο στο Reuters.

Τα μέτρα που ανακοίνωσαν οι κινεζικές αρχές για να σταματήσει το ξεπούλημα στα κινεζικά χρηματιστήρια σε συνδυασμό με τις ελπίδες για συμφωνία που δημιουργεί η κατάθεση της πρότασης μέτρων από την ελληνική κυβέρνηση στους πιστωτές, δίνουν ώθηση στις αγορές, μετά τον τρόμο των τελευταίων ημερών. Γεγονός που εξηγεί και τις τελευταίες διαδοχικές παρεμβάσεις των ΗΠΑ στο όνομα της διεθνούς σταθερότητας.

Οι ανησυχίες διευρύνονται για να μην ξεφύγει η κατάσταση εκτός ελέγχου διεθνώς προκαλώντας ντόμινο από μια ανεξέλεγκτη επέλαση των «αρκούδων» (πτωτικών αγορών) σε έναν ασταθή κόσμο οικονομικά και πολιτικά που παλεύει να επουλώσει τις πληγές από το ξέσπασμα της κρίσης του 2007-8.

Για έναν κόσμο τόσο σίγουρο ότι οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να λύσουν όλα τα οικονομικά προβλήματα με ένα μαγικό ραβδί «ελέγχου» της ρευστότητας μέσω της νομισματικής πολιτικής των… πιεστηρίων, τα γεγονότα που διαδραματίζονται σε Κίνα και ευρωζώνη με αιχμή την Ελλάδα γκρεμίζουν μια σειρά από υποτιθέμενες σταθερές.

22

Ο ισχυρισμός του Μάριο Ντράγκι το 2012 ότι η παντοδύναμη ΕΚΤ θα κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να σώσει το ευρώ, μετά την χρηματοοικονομική κατάρρευση του 2007-8, εξακολουθεί να υφίσταται. Ο ίδιος επιμένει ότι θα κάνει κάθε δυνατή προσπάθεια για την αποτροπή μετάδοσης της ελληνικής κρίσης σε άλλες αγορές της ζώνης του ευρώ και αυτό δείχνει ό,τι κάνει.

Όμως, τα προβλήματα που απορρέουν από μια ελληνική έξοδο δεν έχουν να κάνουν μόνο με τη χρηματοοικονομική μόλυνση και διαρροή, αλλά και με την πολιτική μετάδοση σε άλλα εκλογικά σώματα στην Ευρώπη που έχουν κουραστεί πια με τη λιτότητα. Και αυτό το είδος της μετάδοσης είναι πέρα από τον έλεγχο της ΕΚΤ, γεγονός που σκληραίνει και την πολιτική αντιπαράθεση, η οποία αποκτά πλέον πολεμικά χαρακτηριστικά χαρακωμάτων στην κοινωνία, με ποικίλες μορφές.

Από τις ΗΠΑ έως την Ευρώπη και την Ασία, οι χρηματοπιστωτικές αγορές μετά το κραχ του 2007-8 υποχώρησαν σημαντικά, μετά ηρέμησαν και στη συνέχεια ανέβηκαν χάρη στην απεριόριστη δύναμη των κεντρικών τραπεζών που «εκτύπωσαν» χρήμα για να αποκρούσουν τις συστημικές κρίσεις και τον αποπληθωρισμό, δηλαδή τον κίνδυνο μιας διευρυμένης μακρόσυρτης αποπληθωριστικής ύφεσης… αλά 1930.

Αλλά ακόμα κι αν κάποιος πιστεύει ότι οι κεντρικές τράπεζες θα κάνουν ό,τι χρειάζεται -για να σώσουν το ευρώ, να σταματήσουν την ύφεση, να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, να αποτρέψουν τον αποπληθωρισμό, να στηρίξουν τη χρηματιστηριακή αγορά και ούτω καθεξής- αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα λειτουργήσει.

Ο ίδιος ο Ντράγκι είχε απλώς παρακαλέσει να τον πιστέψουν τρία χρόνια πριν, όταν πρόσθετε: «Πιστέψτε με, θα είναι αρκετό…».

Αλλά η προοπτική ρήξης και της πρώτης εξόδου από μια δήθεν άθραυστη νομισματική ένωση πιέζει για επανεξέταση των ορίων της φράσης του «σούπερ Μάριο» που αφορά σε όλες τις κεντρικές τράπεζες.

Φυσικά, η ΕΚΤ δεν θέλει να οδηγήσει την Ελλάδα έξω από το ευρώ. Αλλά το «ό,τι χρειαστεί» μπορεί απλά να μην είναι αρκετό για να διατηρηθεί η ακεραιότητα του μπλοκ των 19 χωρών της ευρωζώνης, εάν η «εντολή» της ΕΚΤ δεν της επιτρέπει να διοχετεύει ασταμάτητα χρηματοδότηση έκτακτης ανάγκης στις «προβληματικές», αφερέγγυες, ελληνικές τράπεζες.

Και εφόσον η ελληνική κυβέρνηση είναι σε διαμάχη με τους πιστωτές της, η κεντρική τράπεζα δεν μπορεί να χτυπάει το μαγικό ραβδί της νομισματικής στήριξης χωρίς να σπάσει τους δικούς της κανόνες.

Αντίστοιχα διλήμματα ανοίγουν και στην Κίνα, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον πλανήτη μετά από τις ΗΠΑ και πάνω από την Ιαπωνία, όπου δοκιμάζεται η αποτελεσματικότητα των κεντρικών τραπεζών.

 

Το χρηματιστηριακό κραχ προκαλεί πανικό πωλήσεων. Υπολογίζεται από αναλυτές ότι σε επίπεδο χρηματιστηριακής αξίας έχουν χαθεί χρήματα που ισοδυναμούν με 15 φορές το ελληνικό ΑΕΠ σε 15 συνεδριάσεις, πάνω από 3,2 τρισ. δολ.

Η χρηματιστηριακή αξία της αγοράς στην Κίνα έχει καταγράψει πτώση περίπου 30% από τα μέσα Ιουνίου, με ορισμένους επενδυτές να φοβούνται πως οι αναταραχές στην κινεζική αγορά θα αποσταθεροποιήσουν την πραγματική οικονομία –θεωρώντας μάλιστα πως πλέον αυτό είναι μεγαλύτερος κίνδυνος και από την κρίση στην ευρωζώνη.

Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον πλανήτη τρίζει όχι μόνο χρηματιστηριακά καθώς σκάει η φούσκα, αλλά και σε επίπεδο ΑΕΠ που υποχωρεί σταδιακά εδώ και μήνες επηρεάζοντας το παγκόσμιο εμπόριο.

Δεδομένου ότι το 85% των μετοχών που τελούν υπό διαπραγμάτευση στην Κίνα διενεργείται από μικροεπενδυτές, οι οικονομικές διακυμάνσεις στην ψυχολογία των καταναλωτών θα μπορούσαν να είναι σημαντικές για μια οικονομία η οποία επιβραδύνεται κάτω από το 7% για πρώτη φορά από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης.

Οι επιτηρητές των κεντρικών τραπεζών του κόσμου προβληματίζονται. Οι οικονομολόγοι στην Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) προειδοποιούσαν στις 28 Ιουνίου ότι χάνεται ο έλεγχος από τις κεντρικές τράπεζες, καθώς εξαντλούνται οδυνηρά τα πυρομαχικά για την αντιμετώπιση μιας νέας μεγάλης συντριβής της αγοράς ή μιας ξαφνικής παγκόσμιας ύφεσης -ανησυχητικές απειλές στον κόσμο του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

«Η νομισματική πολιτική έχει επιβαρυνθεί εδώ και πάρα πολύ καιρό», σημειώνει η BIS στην 85η ετήσια έκθεσή της, υποστηρίζοντας ότι «βαθιές οικονομικές μεταρρυθμίσεις» (σκληρή λιτότητα) πρέπει τώρα να επιταχυνθούν για να φύγει η πίεση πάνω από τη χαλαρή νομισματική πολιτική και τις υπερχρεωμένες κυβερνήσεις.

«Η πιθανότητα αναταραχής στις αγορές θα αυξηθεί περαιτέρω εάν οι σημερινές έκτακτες συνθήκες συνεχίζουν να στροβιλίζονται εκεί έξω. Όσο περισσότερο τεντώνεται ένα λάστιχο, τόσο πιο βίαια επιστρέφει πίσω».

Οι κεντρικές τράπεζες σε ΗΠΑ και Βρετανία, φοβούνται ότι τα μηδενικά επιτόκια δεν προκαλούν μόνο στρεβλώσεις στις επενδύσεις, αλλά και κοινωνικά προβλήματα που οφείλονται στην διεύρυνση των ανισοτήτων στα εισοδήματα και τον πλούτο και ανοίγει η αντιπαράθεση για την πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων τους προσεχείς μήνες.

Αλλά η ικανότητά τους να κάνουν «ό, τι χρειάζεται» για να επιτευχθούν οι στόχοι είναι πλέον «ψαλιδισμένη» σε σχέση με όσο ήταν στη φάση «χαλάρωσης» της νομισματικής πολιτικής.

Αν η Κίνα ή η Ελλάδα στην ζώνη του ευρώ σκάσουν προκαλώντας ένα ακόμα οικονομικό σοκ που θα μπορούσε να πλήξει την παγκόσμια οικονομική εμπιστοσύνη, τόσο η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ όσο και η Τράπεζα της Αγγλίας θα μπορούσαν κάλλιστα να βρεθούν παγιδευμένες στο μηδέν των επιτοκίων, αφού ποτέ δεν επανέφεραν τα επιτόκια στη φάση της ανάκαμψης των αγορών, καθώς είχαν διάχυτους φόβους για το πόσο εύθραυστη ήταν η τελευταία ανάκαμψη μετά το κραχ του 2007-8.

Τι συμβαίνει σε αυτό το σημείο;; Αρχίζει να φαίνεται λίγο τρομακτικό.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here