Γράφει ο Γιώργος Γεωργακόπουλος*

 

Οι τελευταίες ημέρες κυριαρχούνται  από την επιλογή του συστήματος εξουσίας στη Τουρκία να προχωρήσει στην μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος όσο και να διαμορφώσει συνθήκες άσκησης πίεσης στρατιωτικά και διπλωματικά στους ελληνικούς μηχανισμούς ισχύος και αποτροπής.

Η επιλογή του κεμαλικού κατεστημένου να  θεσμοθετήσει το καθεστώς του μουσείου για την Αγία Σοφία εστίαζε στην ανάγκη του κοσμικού μετασχηματισμού της Τουρκίας του μεσοπολέμου. Το πέρασμα του χρόνου έδωσε την εντύπωση ότι οι κοσμικές δυνάμεις στην Τουρκία ήταν εξαιρετικά ισχυρές και πως οι νοσταλγοί μιας οθωμανικής θεώρησης ήταν όχι μόνο σε καθεστώς πολιτικής εξορίας αλλά κυρίως σε κατάσταση κοινωνικής περιθωριοποίησης.

Το  ρεύμα του πολιτικού ισλάμ ωστόσο αποδείχθηκε ότι είχε ισχυρές ρίζες…

Η θεώρηση πως  εξέφραζε απλά τη διαμαρτυρία των περιθωριοποιημένων  πληθυσμών της Ανατολίας έμεινε κενό γράμμα, καθώς αποδείχτηκε ότι η συσπείρωση των πληθυσμών αυτών ήταν εξαιρετικά ισχυρή κυρίως στην ένταση της αποδοχής του μηνύματος της κοσμοθεωρίας του  σε επίπεδο οικονομικής λειτουργίας, κοινωνικής συγκρότησης και πολιτικής πραγματικότητας. Η δυναμική αυτή έδωσε το έναυσμα για την χάραξη ενός οδικού χάρτη μετασχηματισμού της τουρκικής κοινωνίας. Η στρατηγική αυτή ωστόσο προκρίνει ως απαραίτητο συμπλήρωμα για την πραγμάτωση της, την διαμόρφωση  εξωτερικής πολιτικής «αυτοκρατορικού τύπου» ως τον πυλώνα μετασχηματισμού της Τουρκίας.

Ο μετασχηματισμός αυτός της Τουρκίας θα δημιουργήσει  ένα κράτος όπου οι κοσμικές αξίες και δυνάμεις θα τελούν σε διαρκή υποχώρηση. Αυτή η εξέλιξη θα  συνδυαστεί με την σταδιακή αλλά δομικού χαρακτήρα, μετατροπή της Τουρκίας σε – ένα θεοκρατικού πρόσημου – κρατικό, πολιτικό και κοινωνικό σχηματισμό, στην ανασύσταση δηλαδή του πάλαι ποτέ Οθωμανικού Χαλιφάτου όπου ο πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης των Τούρκων (Σουλτάνος) γίνεται ο απόλυτος ηγέτης του ισλαμικού κόσμου ( Χαλίφης).

Η στρατηγική επέκτασης της νέας Τουρκίας προσδιορίζεται από τα όρια της εδαφικής οριοθέτησης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αν. Μεσόγειος, Λιβύη, Σομαλία, Υεμένη, Β. Ιράκ, Β. Συρία, διαμάχη Αρμενίας με Αζερμπαϊτζάν, εκτεταμένες επιχειρήσεις διείσδυσης στα Βαλκάνια μέσω οικονομίας, ΜΜΕ, δικτύων πολιτισμού ή θρησκείας, ή άλλων μορφών  είναι τα πεδία αισθητοποίησης αυτής της στρατηγικής. Μια στρατηγική η οποία συμπληρώνεται με την υιοθέτηση του δόγματος ότι μιλά ως ίσος προς ίσο απέναντι στις μεγάλες δυνάμεις ώστε να διαμορφωθεί η εικόνα μιας «αυτοκρατορικής» Τουρκίας με πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική και κυρίως εκτεταμένο ζωτικό χώρο.

Στην πλαισίωση της νεοθωμανικής αυτής θεώρησης η Ελλάδα αποκτά θέση δορυφόρου, μια χώρα που θα διαμορφώνει μια σταθερή πολιτική ενδοτικότητας  και συμβιβασμού σε κάθε νεοοθωμανική απαίτηση. Η στόχευση είναι η επανάληψη της πραγματικότητας που κυριάρχησε στη τελευταία φάση ύπαρξης του Βυζαντίου όταν και η Αυτοκρατορία υπήρξε για σημαντικά χρονικά διαστήματα φόρου υποτελής  στους Οθωμανούς. Για το σύστημα εξουσίας του Ερντογάν το οποίο εργαλειοποιεί την ιστορία και τα σημεία αναφοράς στη διαδρομή του χρόνου είναι ξεκάθαρο ότι η στόχευση της μετατροπής της Ελλάδας σε ένα δορυφόρο, σε ένα φοβικό υποτελή, είναι  κομβική για την ευόδωση των γεωπολιτικών του στόχων.

Στη θεώρηση της νεοοθωμανικής ελίτ έχει διαμορφωθεί η πεποίθηση πως συντρέχουν οι ιδανικές προϋποθέσεις… Τόσο βραχυπρόθεσμα όσο κυρίως σε μακροπρόθεσμο επίπεδο.

Είναι υπόθεση της ελληνικής κοινωνίας να διαμορφώσει τις συνθήκες που θα καταστήσουν τις αναλύσεις αυτές ανεδαφικές και ανεκπλήρωτες, όχι μόνο για το σήμερα, αλλά κυρίως για το αύριο.

Είναι αναπόδραστη ανάγκη να αντιμετωπιστούν ζητήματα όπως η δημογραφική κάμψη και η οικονομική απίσχναση με όρους τόσο κοινωνικής δικαιοσύνης όσο και οικονομικής αποτελεσματικότητας. Είναι απαραίτητο να σταθούμε απέναντι, ως κοινωνία, στη διαμόρφωση ενός κλίματος συνεχούς σύγκρουσης ανάμεσα στις πολιτικές δυνάμεις, στην απαξίωση του ρόλου του Δημοσίου και του κύρους του Κράτους. Πρέπει να σταματήσει η δυναμική  της σχέσης του Κράτους με τους πολίτες να προσδιορίζεται με όρους πατρωνίας και να απαιτήσουμε αξιοκρατία, διαφάνεια και λογοδοσία σε όλες τις πτυχές και εκφάνσεις της δημόσιας σφαίρας. Είναι κρίσιμο να τεθεί θεσμικά  αλλά και σε επίπεδο νοοτροπιών και συμπεριφορών, φραγμός στην δυναμική εκείνων των ισχυρών οι οποίοι ως άλλοι φεουδάρχες  λειτουργούν  εις βάρος του κράτους δικαίου αλλά και της οικονομικής προόδου. Η αναστροφή της υποχώρησης του αξιακού φορτίου της αισθητικής σε όλες τις εκφάνσεις της ζωή μας όπως και η ανάδειξη της σημασίας της παιδείας και του πολιτισμού είναι ώρα να γίνει προτεραιότητα στις θεωρήσεις μας.

Το οφείλουμε στο αύριο της χώρας, στα παιδιά μας…

Το οφείλουμε στο χθες της χώρας, στους γονείς μας…

Είναι η ώρα για αλλαγή.

 

*Ο Γιώργος Γεωργακόπουλος είναι εκπαιδευτικός, μέλος της Γραμματείας του Τομέα Παιδείας του Κινήματος Αλλαγής.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here