Eλένη Σβορώνου: Ο Ρομπέν, ο Ροβινσώνας και ο Πίτερ ξεναγοί στην Ιστορία!

 

Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

«Η διασκευή είναι μία τέχνη, έχει χυθεί πολύ μελάνι γι αυτήν. Εγώ χρησιμοποιώ τον πιο σεμνό όρο «ελεύθερη αφήγηση». Στην πραγματικότητα αναδιηγούμαι τον Ρομπέν των Δασών, τον Ροβινσώνα Κρούσο και τον Πίτερ Παν, κρατώντας τα βασικά επεισόδια από τις περιπέτειές τους. Σίγουρα υπεισέρχεται ο υποκειμενικός παράγοντας. Στον Πίτερ Παν, για παράδειγμα, έδωσα πολύ χώρο στις σκηνές στο σπίτι της οικογένειας Ντάρλιγκ, τις οποίες λατρεύω. Στον Ροβινσώνα συμπεριέλαβα περιπέτειες πριν ναυαγήσει στο έρημο νησί γιατί τις θεώρησα πολύ χαρακτηριστικές της εποχής του». Μιλάμε με τη συγγραφέα Ελένη Σβορώνου και τα βιβλία της στην Κόκκινη Κλωστή Δεμένη.

-Κι ερχόμαστε στη βασική πρωτοτυπία της τριλογίας. Τα ιστορικά σχόλια που υπάρχουν στο περιθώριο των σελίδων. Ποιος είναι ο στόχος αυτής της επιλογής;

Πρόκειται για τον βασικό στόχος της τριλογίας. Να ανασυστήσουμε το πνεύμα της εποχής στην οποία γράφτηκαν τα τρία αυτά έργα μέσα από μία σειρά σχόλια που παραθέτω στο περιθώριο των σελίδων για την κοινωνία, οικονομία, τεχνολογία, φιλοσοφία και τέχνη της εποχής. Τα σχόλια φυσικά σχετίζονται με το κείμενο της αφήγησης. Εξηγούν, διευρύνουν, εντάσσουν στο ιστορικό πλαίσιο τον συγγραφέα και τους ήρωές του.

-Είναι ένας εναλλακτικός τρόπος να μάθουμε Ιστορία;

Μπορούμε να μάθουμε πολλά για την Ιστορία αν θέσουμε ερωτήματα στους λογοτεχνικούς ήρωες!

-Ένα παράδειγμα;

Ο Ρομπέν διώκεται από σερίφη, τον τοπάρχη του Νόττινχαμ. Τι σημαίνει τοπάρχης και σερίφης στη Βρετανία του 13ου αιώνα; Και γιατί απαγορεύεται το κυνήγι του ελαφιού στο βασιλικό δάσος του Σέργουντ; Αν θέσουμε αυτά τα ερωτήματα, οι απαντήσεις θα μας οδηγήσουν στην κατανόηση του φεουδαρχικού συστήματος της μεσαιωνικής Ευρώπης.

-Μήπως βαραίνει έτσι το βιβλίο; Μήπως στερούμε από τον αναγνώστη-παιδί τη λογοτεχνική απόλαυση, όταν τον φορτώνουμε με τόσες ιστορικές γνώσεις;

Γι αυτό ακριβώς τα σχόλια αυτά «τρέχουν» στο περιθώριο των σελίδων παράλληλα με την αφήγηση, με μικρότερα γράμματα, ώστε να μην επιβάλλονται. Αν θέλει ο αναγνώστης, τα διαβάζει. Αν όχι, τα παραλείπει. Μπορεί να τελειώσει τη ανάγνωση του κειμένου και να επιστρέψει για τα σχόλια. Ωστόσο, ελπίζω να του κινώ τη περιέργεια, να τον «τσιγκλάω» για να τα διαβάσει, έστω και διαγώνια. Κάποια στοιχεία μπορεί να τον ενδιαφέρουν, άλλα μπορεί να τα προσπεράσει. Σε κάθε περίπτωση, θα πάρει μια γεύση από ευρωπαϊκή ιστορία!

– Πώς προέκυψε η επιλογή των συγκεκριμένων βιβλίων;

Υπάρχει μία ενότητα, αν το σκεφτείτε. Είναι τρία έργα της βρετανικής λογοτεχνίας που αφορούν τρεις εποχές, τον Μεσαίωνα, τη Νεότερη και τη Σύγχρονη Εποχή. Οι τρεις ήρωες ζούνε εκτός πολιτισμού. Στο δάσος του Σέργουντ (τότε το δάσος ήταν «άγρια φύση», τόπος εκτός του πολιτισμένου κόσμου), στο έρημο νησί του Ατλαντικού και στη Χώρα του Ποτέ. Στο περιθώριο και σε απόσταση από την κοινωνία, οι τρεις ήρωες βρίσκονται στην ιδανική θέση για να σχολιάσουν (μέσα από τα ιστορικά σχόλια) την εποχή τους.

– Ένα σχόλιο για τις εικόνες που συνοδεύουν τα ιστορικά στοιχεία;

Προέρχονται από χειρόγραφα, χαρακτικά, έργα τέχνης και φωτογραφίες της εποχής, κυρίως. Αλλά και από παλαιότερες εικονογραφήσεις των πρωτότυπων έργων καθώς και από τις εικόνες της εικονογράφου Κωνσταντίνας Ζαφείρη. Εξυπακούεται ότι τα έργα που χρησιμοποίησα ήταν από το διαδίκτυο και ελεύθερα δικαιωμάτων. Ήταν ένα στοίχημα να δέσουν όλα αυτά σε ένα σύνολο. Η «Κόκκινη Κλωστή», όμως, ο εκδοτικός οίκος, έκανε πάρα πολύ ωραία δουλειά. Ευχαριστώ θερμά την Κατερίνα Καρατζά για το μεράκι και την υπομονή της. Χρειάστηκε πολύς χρόνος και κόπος για να γίνουν αυτά τα βιβλία. Η Βαρβάρα Καρζή, επίσης, η επιμελήτρια, έκανε εξαιρετική δουλειά.

-Υπάρχει κι ένα γλωσσάρι στο τέλος του βιβλίου. Σε τι χρησιμεύει;

Το γλωσσάρι είναι το νήμα που ενώνει τα επιμέρους σχόλια. Εκεί συμπεριέλαβα βασικές πληροφορίες για τους θεσμούς και τον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας της κάθε εποχής. Φυσικά η επιλογή των όρων και θεσμών που επεξηγούνται στο γλωσσάρι υπαγορεύεται από το λογοτεχνικό κείμενο. Αυτός είναι ο οδηγός μας. Δεν γράφουμε εγχειρίδιο Ιστορίας. Η άγκυρά μας στο πέλαγος της Ιστορίας είναι το ίδιο το λογοτεχνικό κείμενο.

-Η ελληνική ιστορία υπάρχει πουθενά μέσα σε αυτή την ιστορική αφήγηση που συνοδεύει τα τρία έργα;

 

Ρίχνουμε ματιές στο τι συνέβαινε στην Ελλάδα την εποχή του Ρομπέν, του Ροβινσώνα και του Πίτερ. Αλλά εδώ μας ενδιαφέρει περισσότερο η ευρωπαϊκή ιστορία, η μετάβαση από τον Μεσαίωνα στη Νέα Εποχή, η δόξα αλλά και το τίμημά της δόξας της Ευρώπης. Αναφέρομαι στο τίμημα που πλήρωσαν όσοι δεν ήταν με το μέρος των νικητών και των δυνατών…Τα βιβλία απευθύνονται σε παιδιά 9+ . Αλλά και σε εκπαιδευτικούς που ψάχνουν τρόπους να πούνε την  Ιστορία μέσα από ιστορίες.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here