Δύο Ποιήματα της Φίλλις Ουίτλεϋ

 

 

 

Απόδοση-Σχόλια: Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Για τη μεταφορά απ’ την Αφρική στην Αμερική

Ήταν η ευσπλαχνία  που μ’ έφερε απ’ την παγανιστική μου  γη,
Δίδαξε τη νυχτωμένη μου  ψυχή  να καταλάβει
Ότι υπάρχει ένας Θεός, ότι υπάρχει κι’ ένας Σωτήρας:

Μόλις  λυτρώθηκα ούτε αγωνίστηκα ούτε γνώριζα.

Κάποιοι βλέπουν τη μαύρη μας φυλή με  περιφρόνηση,
‘Το χρώμα τους είναι ένα σατανικό καλούπι’

Θυμηθείτε, οι Χριστιανοί, ο Νέγρος, μαύροι όπως ο Κάιν,
Μπορεί να εξευγενιστούν και να ενταχθούν στην αγγελική αμαξοστοιχία.

 

On being brought from Africa to America

’TWAS mercy brought me from my Pagan land/Taught my benighted soul to understand/That there’s a God, that there’s a Saviour too:/Once I redemption neither fought nor knew/Some view our sable race with scornful eye/ “Their colour is a diabolic die.”/Remember, Christians, Negros, black as Cain/May be refin’d, and join th’ angelic train

Η αφηγήτρια ξεκινά δηλώνοντας ότι ήταν μια ευλογία, μια ελεύθερη πράξη της συμπόνιας του Θεού που την έφερε εδώ απ’ την Αφρική, μια παγανιστική γη. Ταυτόχρονα εκτιμά ότι αυτή η διαδικασία ήταν  μια ταπεινή αναγνώριση των αρετών μιας χριστιανικής χώρας, όπως είναι η Αμερική.  Παρά τις δυσκολίες που υπέστησαν και τις φοβερές αδικίες που υπέφεραν, δείχνει ότι υπάρχει τελικά μια αξιοπρεπής προσέγγιση στην όλη κατάσταση. Οι συνθήκες που επικρατούσαν πάνω στα πλοία των σκλάβων, επί των σκλάβων είναι γνωστό ότι ήταν τρομερές, αφού  πολλοί πέθαιναν από ασθένειες, ενώ άλλοι πνίγονταν. Ενώ δεν υπάρχει καμία αναφορά για το ταξίδι, αυτό καθ’ εαυτό, ή την απαγωγή ή το συναισθηματικό άγχος, η συνολική εμπειρία προέκυψε μέσα  απ’ την ευσπλαχνία του Θεού. Η επιβίωση από το μεγάλο και απαιτητικό ταξίδι  από την Αφρική στην Αμερική, εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από την τύχη και από κάποια, θεϊκή πρόνοια ή θεία παρέμβαση. Η αφηγήτρια έχει μάθει για την ύπαρξη του Θεού,   έχει επίγνωση της ζωής του Χριστού πάνω στη Γη και τώρα σώζεται, χωρίς να έχει έχοντας προηγουμένως κάποια γνώση ή ανάγκη για λύτρωση της ψυχής. Οι τέσσερις πρώτες γραμμές επικεντρώνονται στην αναδρομική εμπειρία της αφηγήτριας, η οποία  έχοντας τώρα αποκτήσει γνώση της νέας θρησκείας, του Χριστιανισμού, μπορεί τώρα να πει ότι έχει προσηλυτιστεί και είναι πλέον πιστή. Δεν φαίνεται στη φωνή της κάποια πικρία, αλλά τουναντίον είναι ήρεμη, προσγειωμένη και ευγνώμων για την τύχη της. Ο πέμπτος στίχος αντιπροσωπεύει μια μετατόπιση της διάθεσης και του συνόλου  τόνου του ποιήματος, αφού υπαινίσσεται ότι οι μαύροι δεν θεωρούνται καλύτεροι από τα ζώα και στην πραγματικότητα αντιμετωπίζονται ως εμπορεύματα και τίποτα περισσότερο. Ταυτόχρονα φέρνει στο προσκήνιο την ιδέα ότι η προκατάληψη, ο φανατισμός και ο ρατσισμός απέναντι στους μαύρους ανθρώπους είναι λανθασμένη τακτική και αντιχριστιανική. Σε σύνολο, το ποίημα εξυπηρετεί έναν σκοπό, που δεν είναι άλλος από την περιβόητη ισότητα όλων των ανθρώπων. Οι μαύροι άνθρωποι δεν είναι κακοί και ενώπιον του Θεού, όλοι είναι ευπρόσδεκτοι.

Ένας ύμνος στο απόγεμα

Μόλις ο ήλιος διέκοψε την ανατολική του πορεία
Η βροντερή αστραπή  τράνταξε  την ουράνια  πεδιάδα.

Εξαίσιο μεγαλείο! Απ’ τα φτερά του Ζέφυρου,

Αποπνέει το λιβάνι της λουλουδιασμένης  άνοιξης.

Απαλό κελάρυσμα τα ρυάκια, τα πουλιά ανανεώνουν τις νότες τους,

Και μέσα απ’ τον αέρα, η σμιγμένη τους μουσική πετάει.

Μέσα από όλα τα ουράνια πράγματα τα καλύτερα πεθαίνουν
και χάνονται!

Αλλά η δύση αγάλλεται στο βαθύ κόκκινο:

Έτσι που τα στήθια μας με κάθε  αληθινή δύναμη να λάμπουν,
Οι ζωντανοί ναοί του Θεού μας κάτω!

Γεμάτοι με την ευλογία εκείνου που δίνει το φως,
Και τραβάει τις πένθιμες κουρτίνες της νύχτας,
Αφήστε τους ελαφρούς ύπνους να καλμάρουν κάθε κουρασμένο μυαλό,
Το πρωί να ξυπνήσουν  πιο  ουράνιοι, πιο εξευγενισμένοι,

Έτσι θ’ αρχίσουν οι εργασίες της ημέρας
Πιο καθαρές, περισσότερο επιφυλακτικές από τις παγίδες της αμαρτίας.
Το βαρύ σκήπτρο της νύχτας σφραγίζει τα νυσταγμένα μάτια μου.

An Hymn To The Evening

SOON as the sun forsook the eastern main/The pealing thunder shook the heav’nly plain;/Majestic grandeur! From the zephyr’s wing,/Exhales the incense of the blooming spring/Soft purl the streams, the birds renew their notes/And through the air their mingled music floats/Through all the heav’ns what beauteous dies are spread!/But the west glories in the deepest red:/So may our breasts with ev’ry virtue glow/The living temples of our God below!/Fill’d with the praise of him who gives the light/And draws the sable curtains of the night/Let placid slumbers sooth each weary mind/At morn to wake more heav’nly, more refin’d;/So shall the labours of the day begin/More pure, more guarded from the snares of sin/Night’s leaden sceptre seals my drowsy eyes

Σκοπός του ποιήματος αυτού, είναι να περιγράψει την ομορφιά της ζωής και του κόσμου και να εξηγήσει ότι αυτή είναι δώρο από τον Θεό που δεν διαρκεί όμως για πάντα. Στην αρχή του ποιήματος, η Φίλλις  Ουίτλεϋ περιγράφει την ομορφιά του κόσμου γύρω της, όπως είναι οι πεδιάδες, ο άνεμος, η ανθοφορία της άνοιξης, τα ρέματα, τα πουλιά, κλπ., κατά τη διάρκεια ενός βραδιού. Χρησιμοποιεί δεόντως την προσωποποίηση, για να περιγράψει πολλές από αυτές τις ομορφιές, όπως για παράδειγμα τη βροντερή αστραπή  που τράνταξε τον απέραντο κάμπο. Καθώς συνεχίζει, εξηγεί ότι ο Θεός είναι εκείνος που δίνει το φως και που τραβάει τις πένθιμες κουρτίνες του χρόνου, λέγοντας ότι η ομορφιά του κόσμου είναι ένα δώρο από τον Θεό ο οποίος μπορεί ελεύθερα να δώσει, αλλά και να πάρει. Στο τέλος του ποιήματος, εξηγεί ότι τα νυσταγμένα μάτια της θα κλείσουν και δεν θα δουν την ομορφιά του  κόσμου, μέχρις ότου ο ήλιος θα ανατείλει πάλι την αυγή, και πάλι επαναλαμβάνοντας ότι την ομορφιά του κόσμου ο Θεός την μοιράζεται μαζί μας με την ανατολή του ήλιου και καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Σχετική βιβλιογραφία

  • Jeffrey Bilbro: Who Are Lost and How They’re Found: Redemption and Theodicy in Wheatley, Newton, and Cowper. Early American Literature. 2012; Volume 47 (3): 561-589.

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here