Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

 

Συγκρίνοντας τα δύο πρόσφατα γεγονότα  που σημάδεψαν τις αντίστοιχες  καλλιτεχνικές απώλειες, εκείνη τη δύσκολη μέρα, οδηγούμαστε αν όχι σε ασφαλή σε ικανό βαθμό συμπεράσματα, τουλάχιστον σε βασανιστικά ερωτήματα τα οποία οφείλουν να μας προβληματίσουν και να μας δονήσουν ως κοινωνία. Συγκεκριμένα, το πρωινό της περασμένης Πέμπτης έχασε τη ζωή του  σε τροχαίο ένας μουσικός αρκετά δημοφιλής σε μεγάλη μερίδα νέων, αφού προσέκρουσε με μεγάλη ταχύτητα με το ακριβό του αυτοκίνητο πάνω σε ένα ανύποπτο δέντρο της παραλιακής λεωφόρου. Δεν γνώριζα τον συγκεκριμένο μουσικό, οφείλω να ομολογήσω, ίσως λόγω διαφορετικής ηλικίας, πιθανόν λόγω διαφορετικών μουσικών επιλογών, ίσως λόγω άλλης κουλτούρας και αισθητικής άποψης πάνω σε κάποια ζητήματα. Σε σύντομο χρονικό διάστημα, συγκεντρώθηκαν στο σημείο του δυστυχήματος πολλοί θαυμαστές του, θρηνώντας για την απώλεια του φίλου και ίνδαλμά τους.

Σαν να μην έφτανε αυτό, σε λίγες μόνο ώρες,  ήρθε η σημαντική είδηση πως ο υπερήλικας και μεγάλος συνθέτης και Έλληνας, Μίκης Θεοδωράκης, μας αποχαιρέτησε οριστικά φεύγοντας για τη γειτονιά των Αγγέλλων.   Η προσφορά του τελευταίου όχι μόνο στο χώρο της μουσικής, αλλά και ως στάση ζωής σε πολυποίκιλα θέματα,  είναι γνωστή και θα αναλυθεί κατά κόρον για πολλές φορές ακόμα, στο μέλλον, απ’ όλους τους ειδησεογραφικούς κύκλους και συγκροτήματα, εντός και εκτός της Ελλάδας. Τι ήταν τελικά ο Μίκης, πολλοί θα αναρωτηθούν. Ο Μίκης πέραν όλων των άλλων, έφερε το έργο πολλών σημαντικών Ελλήνων ποιητών στο προσκήνιο, όχι μόνον στην Ελλάδα, αλλά στα πέρατα του κόσμου. Διάβασε και έκανε κτήμα του την ποίηση του Γιάννη Ρίτσου, του Οδυσσέα Ελύτη, του Γιώργου Σεφέρη, του Κώστα Βάρναλη, του Μανόλη Αναγνωστάκη και άλλων σημαντικών δημιουργών, την πάντρεψε με τις νότες της μουσικής και την έφερε  φυσικά στο στόμα ενός λαού που βρισκόταν σε απελπισία και αναζητούσε εσπευσμένα κάποια μορφή  ανάτασης. Αυτό που μας λείπει σήμερα. Η ποίηση εκείνης της εποχής! Γιατί ο Μίκης Θεοδωράκης αυτό ήταν!

Σήμερα αναγκαστικά θα αναρωτηθούμε αν η εποχή οδηγεί και δρομολογεί  την υψηλή καλλιτεχνική  δημιουργία ή το αντίθετο.  Δύσκολο το ερώτημα, αλλά δυστυχώς ακόμα δυσκολότερη είναι η σοβαρή και σωστή απάντηση! Η εποχή μας μοιάζει να στερείται προοπτικής, ίσως από αλαζονεία μεγάλης μερίδας  πολιτών, ίσως από έλλειψη μόρφωσης και παιδείας, πιθανόν από σωρεία άλλων παραγόντων. Αναμφίβολα, όμως, χάσαμε το αισθητικό κριτήριο της δημιουργίας και ταυτόχρονα αποχωριστήκαμε στη ζωή μας τους πολιτιστικούς γίγαντες της χώρας μας. Πόσοι νέοι γνωρίζουν το έργο εκείνων των ποιητών, όχι μόνο των δύο βραβευμένων με το Νόμπελ στη λογοτεχνία, αλλά και την πληθώρα των άλλων ισάξιων που σημάδεψαν με τον τρόπο την εποχή τους; Η απάντηση εκ προοιμίου πασίγνωστη και δυστυχώς απογοητευτική!

Πόσο ενδιαφέρθηκαν όλοι οι υπουργοί παιδείας  στην πατρίδα μας μετά τη μεταπολίτευση, που αρεσκόμαστε να την οριοθετούμε συχνά ως σημείο έναρξης μιας σύγχρονης πολιτικής διαδρομής,  να δώσουν ένα ελάχιστο ερέθισμα στους νέους μαθητές μας,  ένα μικρό τμήμα από  εκείνον τον πολιτιστικό πλούτο, πέρα από την προσπάθεια του καθενός να αφήσει το δικό του στίγμα στο υπουργείο με νόμους και διατάγματα τα οποία θα αναιρούσε ο επόμενος, έστω κι αν αυτός ανήκε στον ίδιο πολιτικό σχηματισμό; Πόσο μικροί φαντάζουν στη θέασή  μας εκείνοι οι πολιτικοί που υποσχέθηκαν σημαντική βοήθεια και κίνητρα  σε αυτό το πρωταρχικό ζήτημα της κοινωνίας και ακόμα χειρότερα εκείνοι οι αχαρακτήριστοι που αποκαλούσαν κάποτε τους ποιητές λαπάδες! Εκείνοι οι μεγάλοι άνθρωποι του εικοστού αιώνα συνέλαβαν με τις ευαίσθητες κεραίες που διέθεταν το βαθύτερο πνεύμα της εποχής τους,  τις ανησυχίες και ελπίδες των πολιτών, τα  απαραίτητα  οράματα και τις πολλαπλές αποτυχίες που ενέσκηψαν στον τόπο σαν αποφασισμένες ακρίδες.  Ο θάνατος έτσι του μεγάλου συνθέτη μας είναι ευκαιρία και αφορμή να συνειδητοποιήσουμε πως ο πολιτιστικός πλούτος της χώρας μας είναι ένα από τα μεγάλα όπλα της πατρίδας μας στον οποίο οφείλουμε και πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα και τη δέουσα σημασία. Το μεγάλο πρόβλημα, φυσικά, δεν είναι αυτό, αλλά ο τρόπος με τον οποίο  μπορεί να πάρει σάρκα και οστά μια τέτοια διαδικασία!

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here