ΦΩΤΟ: EUROKINISSI/Γ. ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ

Του Μιχάλη Σπουρδαλάκη *

 

Οι ευρωεκλογές της 26ης Μαΐου είναι οι κρισιμότερες στην ιστορία της ΕΕ.  Και αυτό γιατί απειλείται το μέλλον της και η δημοκρατική της προοπτική.  Το φάντασμα που πλανιέται πάνω από την Ευρώπη είναι ορατό διά γυμνού οφθαλμού:  Ο κίνδυνος της ακροδεξιάς προβάλλει σαν ένα δυστοπικό μέλλον το οποίο η Ευρώπη πρέπει πάση θυσία να αποφύγει;  Πώς φτάσαμε ως εδώ;  Πως αναδείχθηκε σε αυτή τη θέση η ακροδεξιά; Και τι μπορούμε να κάνουμε για να την αντιμετωπίσουμε;

Καταρχάς, η ακροδεξιά δεν προέκυψε ως ισχυρή πολιτική δύναμη ως αποτέλεσμα των προσφυγικών ροών.  Ούτε αποτελεί το αποτέλεσμα μιας αλόγιστης και μισαλόδοξης εθνικιστικής ρητορικής.  Είναι κατά κύριο λόγο αποτέλεσμα δύο παραγόντων: πρώτον, του οικονομισμού και της μόνιμης λιτότητας, η οποία έχει επιβληθεί τις τελευταίες δεκαετίες, κάτι που είχε τις ρίζες της στις απαρχές της ΕΕ· και δεύτερον της αδιαφορίας των πολιτικών ελίτ της Ηπείρου μας για την κοινωνική και πολιτική εκπροσώπηση των πολιτών.  Και γενικά από ένα σύστημα πολιτικό σύστημα που έχει δομηθεί πάνω στην κυριαρχία των τεχνοκρατών και στην ελλειμματική δημοκρατική νομιμοποίηση.  Στο πλαίσιο αυτό, είναι αναγκαίο να καταπολεμηθούν οι αιτίες οι οποίες γεννούν την απειλή αυτής της πολυποίκιλης ακροδεξιάς, ώστε να αρθούν και οι όροι της αναπαραγωγής της.  Χρειάζονται, δηλαδή, πολιτικές οι οποίες θα ανατρέψουν, θα αμφισβητήσουν έμπρακτα το πλαίσιο της λιτότητας – όπως για παράδειγμα η ενδυνάμωση του κοινωνικού πυλώνα, η ενίσχυση των κοινωνικών κονδυλίων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, η στροφή από τη λιτότητα στις επενδύσεις για αντιμετώπιση των πολυδιάστατων ανισοτήτων, που έχουν επικρατήσει στον ευρωπαϊκό χώρο.  Ταυτόχρονα, είναι αναγκαίο να προωθηθούν γενναίες τομές στον τρόπο που θα εκφράζονται τα πολιτικά και κοινωνικά αιτήματα των πολιτών, να ενισχυθεί δηλαδή η δημοκρατική νομιμοποίηση του ευρωπαϊκού θεσμικού οικοδομήματος.

Και στα δύο επίπεδα, η απαραίτητη πολιτική βούληση πρέπει να στηρίζεται σε άλλες αρχές και αξίες και άρα και σε άλλες πολιτικές δυνάμεις και συμμαχίες, οι οποίες έχουν συνειδητοποιήσει ότι η ΕΕ που κινείται σε αυτή τη ρότα δεν μπορεί να έχει μέλλον.  Και δεν μπορεί να έχει μέλλον, εφόσον υπονομεύει την κοινωνική της διάσταση και την δημοκρατική της οργάνωση.  Χρειάζεται επομένως και βούληση και συνεννόηση, στη βάση νέων αξιών, που θα εμποδίσουν την αναπαραγωγή της ακροδεξιάς.  Τα ξόρκια, οι γενικές εκκλήσεις στο λεγόμενο δημοκρατικό τόξο, χωρίς όμως να επισημαίνεται το κοινωνικό περιεχόμενο αυτών των εκκλήσεων για νέες συμμαχίες, δεν έχουν μέλλον.  Αντίθετα αυτό που κάνουν αυτές οι συμμαχίες, οι όποιες διαρκώς αποτυγχάνουν, είναι να διευρύνουν το χώρο στον οποίο βρίσκει πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης η ακροδεξιά. Αυτό που χρειάζεται είναι μια σύμπλευση των προοδευτικών δυνάμεων με βασικό στόχο να διαμορφωθεί το πλαίσιο μιας κοινωνικής Ευρώπης, πέρα από τις πολιτικές της λιτότητας, που θα είναι και η βασική ασπίδα ενάντια στην ακροδεξιά πρόκληση.

 

  • Ο Μιχάλης Σπουρδαλάκης είναι καθηγητής πολιτικής κοινωνιολογίας, Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών στο ΕΚΠΑ και υποψήφιος ευρωβουλευτής ΣΥΡΙΖΑ
Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here