Χριστίνα Φραγκεσκάκη: «Το μυητικό ταξίδι στον μεγάλο κρατήρα του ηφαιστείου»     

 Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ                     

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που το πρωτοείδα, που μου φανερώθηκε. Τα γεγονότα συνέβησαν όλα μαζί σε μια συγκεκριμένη εποχή και σ’ έναν συγκεκριμένο τόπο. Ήταν τέτοια η δύναμή τους, το ίχνος τους πάνω μου, που με ακολουθούσαν ολοζώντανα για πολύ καιρό. Αναρωτιόμουν συνέχεια: «Μα είναι αλήθεια; Τα έζησα;». Ναι, σίγουρα τα έζησα. Είχα και αποδείξεις. Μια τρυπημένη πέτρα ελαφριά σαν πούπουλο, ένα κόκαλο ελέφαντα στην άμμο, ένα όστρακο στο βουνό, ο κίτρινος αέρας που έβαψε τα βιβλία μου, η πεταλίδα που κόλλησε στο πόδι μου και έμεινε πάνω του ζωγραφιά για πάντα, το αυγό των εκατό χρονών, το φουστάνι μου που έχασε ένα του κομμάτι στη στιγμή, το παράξενο, ατέλειωτο κουβάρι μου, που ακόμα το φυλάω στην τσέπη. «Στο ηφαίστειο», της Χριστίνας Φραγκεσκάκη, εκδόσεις Καλλιδοσκόπιο.

– Ποιο ήταν το έναυσμα για να γράψετε αυτή την ιστορία;

Η δημιουργία και η έκδοση του βιβλίου μας για παιδιά, «Ζωγράφισέ μου ένα σπίτι», πυροδότησε πολλές συζητήσεις,  με τη ζωγράφο Μάρια Μπαχά και με την εκδότρια Αλέξα Αποστολάκη, γύρω από τα θέματα της μνήμης και της λήθης, του σπιτιού ως καθολικής έννοιας , της εστίας. Εκεί, ακριβώς , αναδύθηκε και το ηφαίστειο, εμβληματικό σημείο αναφοράς για μένα, μα κυρίως τόπος ψυχικός, τόπος συνεχών δημιουργικών παλινδρομήσεων. Και οι δύο με παρακίνησαν να τα πω και να τα γράψω, να συνεχίσω ό,τι αχνοφάνηκε. Η ιστορία, «στο ηφαίστειο», πήρε μπροστά και άρχισε να ρέει. Η μνήμη τροφοδοτήθηκε από τις νέες εμπειρίες και τις ξανάπλασε. Ως ενήλικη πια, άνοιξα την πόρτα της ύστερης παιδικής ζωής και βρέθηκα σ` εκείνη την ημέρα που αποφάσισα να κατέβω τους γκρεμνούς και τις χαράδρες.

-Ζήσατε, όπως λέτε, πάνω από το ηφαίστειο.

Μεγάλωσα στη Νίσυρο, νησί σπάνιας, απόκοσμης ομορφιάς. Το ηφαίστειό της ανάσαινε δίπλα μας κι εμείς από τα σπίτια μας το βλέπαμε και το ακούγαμε, απλώναμε τα χέρια μας και σχεδόν το αγγίζαμε. Οι κρατήρες του δημιουργούσαν ένα περιβάλλον σεληνιακό και οι θερμές πηγές που έρχονταν από τα σπλάχνα του, διάσπαρτες σε όλο το νησί, μας καλούσαν σε απελευθερωτικές , θεραπευτικές τελετουργίες. Βέβαια όταν συμβιώνεις με το απόκοσμο, δεν το συνειδητοποιείς. Η συνύπαρξη είναι φυσική και η ομορφιά αυτονόητη.  Παρόλα αυτά, νιώθεις , ότι στο βάθος κάτι που σε ξεπερνά συντελείται. Αφηγήσεις , μυθολογήματα και προφορικές ιστορίες, μεταμόρφωναν το ανοίκειο σε οικείο, καθημερινό. Χρόνια πολλά μετά, τα βιώματα αυτά,  με συγκεκριμένη αφορμή, μετουσιώθηκαν .

-Η αληθινή πατρίδα είναι τα παιδικά μας χρόνια;

Για πολλούς ανθρώπους, ευτυχώς, τα χρόνια της παιδικής ηλικίας είναι  ένας χωροχρόνος σταθερός, γεμάτος σημασίες.  Σ` αυτόν επιστρέφουν διαρκώς για να ατενίσουν τον κόσμο και για να τον αντέξουν. Εκεί, τότε, πρωτοαντίκρισαν το θαυμαστό και αξέχαστο , εκεί βίωσαν τη ζωή πέρα για πέρα. Ναι, ίσως γι αυτούς τους τυχερούς, η παιδική ηλικία να είναι η αληθινή πατρίδα.

-Τι πραγματεύεται, λοιπόν, το βιβλίο σας, «Στο ηφαίστειο»;

Η ιστορία , «Στο ηφαίστειο», είναι μια ιστορία  μετάβασης, ένα μυητικό ταξίδι στον μεγάλο κρατήρα με τις φλογισμένες ξεφυσήστρες του, με το θειάφι και με τη λάβα του, ένα ταξίδι ενηλικίωσης. Μέσα της αναμιγνύονται με τρόπο αξεδιάλυτο η μνήμη και η λήθη,  αυτοβιογραφικά  και μυθοπλαστικά στοιχεία, η πραγματικότητα και το απίστευτο. Τα γεγονότα συμβαίνουν  σ` έναν καιρό μακρινό και κοντινό συνάμα, στο «κάποτε» και στο «τώρα» της ύστερης παιδικής ζωής και ολοκληρώνονται μέσα σε μια μέρα. Την ημέρα που η ηρωίδα αποφασίζει να τα αψηφήσει όλα και να διαβεί το αδιάβατο, για να συναντήσει και να γνωρίσει από κοντά τον φοβερό κρατήρα Στέφανο.

-Χρειάστηκε να ξαναπάτε εκεί κατά τη διάρκεια της συγγραφής αυτής της ιστορίας;

Όχι, η διαδρομή μου ήταν απολύτως ψυχική, η μνήμη και η λήθη δίπλα μου, μαγικοί βοηθοί, στη νέα κατάβαση. Μπορώ να πω, όμως, ότι το εργαστήριο της Μάριας Μπαχά έγινε τόπος μυητικός, εγώ διάβαζα κι έλεγα και η Μάρια ζωγράφιζε. Έτσι ξεκινήσαμε.  Ήταν σαν να κατεβήκαμε μαζί, ξανά, εκεί και σαν να αντικρίσαμε, μαζί, τον ηφαιστειακό τόπο και τα απίστευτα συμβάντα. Μετά, πήρε αυτά τα υλικά η Εριφύλη Αράπογλου στο δικό της εργαστήρι. Κατέβηκε κι εκείνη, με τον δικό της δημιουργικό τρόπο, στο ηφαίστειο.

-Με το βιβλίο, «Στο ηφαίστειο», εγκαινιάζουν οι Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο μια νέα λογοτεχνική σειρά.

Ναι, έτσι ακριβώς . Είναι το πρώτο βιβλίο της λογοτεχνικής σειράς, «Μικρές ιστορίες για τον κόσμο»,  των Εκδόσεων Καλειδοσκόπιο. Σε κάθε μια από αυτές συνομιλούν δυναμικά το  κείμενο και η καλλιτεχνική μορφή συνθέτοντας ένα ολόδικό τους σύνολο. Σύντομα θα εκδοθούν οι δύο επόμενες ιστορίες και …ξεκινά το ταξίδι.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

2 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Πρόκειται για βιβλίο εξαιρετικά πρωτότυπο και ασυνήθιστο στην ελληνική παραγωγή. Είναι ενδιαφέρον όσο και υποβλητικό. Στιγμές- στιγμές είναι και σκοτεινό όπως οι μέρες μερικών εφήβων. Σαν να το αφιέρωσε η Χριστίνα στα παιδιά που δρασκελούν πια το κατώφλι της παιδικής ηλικίας και ανοίγονται ολοταχώς, αν και με χτυποκάρδια και αγωνίες, προς τον άγνωστο κόσμο που τους γνέφει επιτέλους. Που τον φοβούνται μα και τον λαχταρούν. Βαδίζουν πια προς τον χρόνο και τον χώρο των στεναγμών και της απορίας. Ποιητικό, ποιοτικό, «αγκαλιάζεται» ευγενικά και ταιριαστά με τις λαμπρές εικόνες της Μάριας Μπαχά.
    Ειλικρινώς θέλω να το ξαναδιαβάσω σύντομα- τόσο ωραίο το βρήκα. Και πόσο προσεγμένη και φίνα η τυπογραφική επιμέλεια! Συγχαρητήρια φίλες μου!

  2. Σε ευχαριστούμε από καρδιάς, αγαπημένη μας Ελένη για τα τόσο γενναιόδωρα και θερμά λόγια . Έχουν για μας ιδιαίτερη αξία!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here