Χριστίνα Ανδρουλιδάκη: «Η Τέχνη δεν είναι προϊόν πολυτελείας για τους λίγους…»

 

 

Συζητήσαμε με την Χριστίνα Ανδρουλιδάκη, τη γνωστή Γκαλερίστα (CAN Christina Androulidaki Gallery) και μας είπε για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, την φωτογράφο Εφη Χαλιορή, τις προτάσεις της προς την Πολιτεία και άλλα ενδιαφέροντα.

 

——————

 

Συνέντευξη: Κέλλυ Σταμούλη*

 

 

 

 

 

 

Φωτογραφίες κ. Ανδρουλιδάκη: Ioanna Chatziandreou

———————-

  • Με ποιόν καλλιτέχνη διεθνούς βεληνεκούς θα θέλατε να δειπνήσετε και γιατί;

Με τον Doug Aitken του οποίου η δουλειά με γοητεύει από τότε που παρακολούθησα για πρώτη φορά από κοντά την αξέχαστη performance BLACK MIRROR, που διοργάνωσε ο Δάκης Ιωάννου με το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ στην Ύδρα.

  • Που αποδίδετε την καθηλωτική επιτυχία της Μαρίνας Αμπράμοβιτς;

Πρόκειται για την ”γιαγιά της performance art” η οποία έγινε γνωστή για τον τρόπο που επικοινώνησε έννοιες, όπως ο πόνος και τo ανθρώπινο όριο μέσα από τις δράσεις της. Η επιτυχία της έγκειται στο ότι υπήρξε πρωτοπόρος αλλά και στο ότι βρέθηκε να ζει στη Νέα Υόρκη μία εποχή -μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου, τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και το κραχ του χρηματιστηρίου- κατά την οποία η πόλη συγκέντρωσε μία ολόκληρη γενιά κορυφαίων δημιουργών, θεωρητικών, τεχνοκριτικών και διανοουμένων απ’ όλο τον κόσμο, οι οποίοι κατάλαβαν ότι ήταν καιρός για μία ριζική αλλαγή στα πράγματα.  

  • Πως επιθυμείτε να καταγραφεί η γκαλερί σας στη συνείδηση του κοινού;

Η γκαλερί CAN είναι σαν παιδί μου. Συγκεντρώνει έργα και δημιουργούς που έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν. Η γκαλερί CAN με ενδιαφέρει να καταγραφεί στη συνείδηση του κόσμου ως ένας χώρος ελεύθερος που προσφέρει κάτι σημαντικό στην πνευματική ζωή της χώρας.

  • Ο καλλιτέχνης που δεν διαθέτει τα «μέσα» μπορεί να μεσουρανήσει;πχ ο ζωγράφος που δεν δύναται να αγοράσει ακριβά υλικά, που δεν μπορεί να “μπει” σε διάσημες γκαλερί έχει μέλλον;

Όλη αυτή η θεωρία περί “μέσων” είναι μία τεράστια και κάπως κακοστημένη θεωρία συνωμοσίας. Πιστεύω ότι κανένας, ο οποίος δουλεύει σκληρά και έχει κάτι ουσιώδες να προσφέρει δεν χάνεται. Οχι μόνο στην τέχνη αλλά σε οποιονδήποτε τομέα.

  • Ποιά μορφή Τέχνης θεωρείτε τη ναυαρχίδα των Τεχνών;

Πιθανότατα τη μουσική γιατί είναι εύκολα προσβάσιμη και απευθύνεται άμεσα στο συναίσθημά μας, χωρίς να απαιτεί ιδιαίτερες γνώσεις ή εξοικείωση.

  • Ποιά είναι η άποψή σας για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα;

Όπως είχε πει σε μία συνέντευξη του ο Βρετανός πολιτικός Neil Kinnock, o Παρθενώνας χωρίς τα μάρμαρα είναι σαν ένα χαμόγελο χωρίς δόντια.

  • Ποιά στοιχεία της δουλειάς της φωτογράφου Εφης Χαλιορή σας γοήτευσαν, ώστε να την επιλέξετε να εκθέσει στην γκαλερί σας;

Η σχέση μου με την Έφη Χαλιορή μετράει πλέον αρκετά χρόνια και η έκθεση Transformations είναι η δεύτερη ατομική της έκθεση που εκθέτουμε στη γκαλερί CAN. Αυτό που με γοήτευε πάντα στη δουλειά της είναι ότι έχει μία πολύ καθαρή, minimal αισθητική, πολύ χαρακτηριστική και αρκετά σπάνια, η οποία διαφέρει σημαντικά από ό,τι άλλο βλέπουμε εδώ και χρόνια στη φωτογραφία. Επίσης σαν άνθρωπο αλλά και σαν εικαστικό την διακρίνει το πείσμα και η συνεχής προσπάθεια για εξέλιξη. Κάθε νέα της δουλειά με εκπλήσσει ευχάριστα και με ενθουσιάζει περισσότερο από την προηγούμενη.

  • Οι φωτογραφίες της Εφης Χαλιορή αποτυπώνουν την υπαρξιακή αγωνία του ανθρώπου.  Πετυχαίνει η φωτογράφος να “υπογραμμίσει” την ανάγκη της εναντίωσής μας στη λήθη;

Τα έργα της Έφης Χαλιορή, όπως όλα τα σπουδαία έργα τέχνης- στέκονται σαν μία υπενθύμιση της υπαρξιακής αγωνίας αλλά και των αισθήσεων που κυβερνούν και οδηγούν την ανθρωπότητα προς διάφορες κατευθύνσεις. Όπως το έχει περιγράψει ο Διονύσης Καψάλης σε μία ομιλία του, η τέχνη επιδιώκει να επαναφέρει τη μαγεία σε τούτο τον απομαγευμένο κόσμο της λήθης, της φθοράς και της καθημερινότητας.

  • Ποιόν θεωρείτε κορυφαίο Συλλέκτη έργων τέχνης και γιατί;

Αδιαμφισβήτητα ο Δάκης Ιωάννου και ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος είναι δύο κορυφαίοι Έλληνες συλλέκτες παγκόσμιας εμβέλειας που διακρίνονται και οι δύο από μία τρομερή ικανότητα να επικοινωνούν ιδέες μέσα από τις προσωπικές τους συλλογές. Υπάρχουν όμως και  πολλοί άλλοι, χωρίς δημόσιο προφίλ, με εξαιρετικές συλλογές και μία εκπληκτική ευαισθησία απέναντι στο καλλιτεχνικό έργο. Στα 8 χρόνια λειτουργίας της γκαλερί μπορώ να πω με σιγουριά ότι εξίσου μεγάλη χαρά έχω πάρει όσες φορές έχω καταφέρει να μεταδώσω τον ενθουσιασμό μου για τα έργα σε ένα νεαρό άτομο, το οποίο με πολύ κόπο έχει συγκεντρώσει κάποια χρήματα και επιλέγει να τα ξοδέψει για να πάρει ένα έργο τέχνης το οποίο “κάτι έχει να του πει”.

  • Ο καλλιτέχνης οφείλει να είναι ριζοσπαστικός στη ζωή του προκειμένου να έχει ελευθεριότητα στην τέχνη του;

Νομίζω ότι πρέπει να διαχωρίσουμε τον δημιουργό από το έργο και να σταματήσουμε να ασχολούμαστε με τα κουτσομπολίστικα του “ποιος είναι ποιος” και πως ζει τη ζωή του.  Οφείλουμε όπως λέει ο Roland Barthe να “σκοτώσουμε τον συγγραφέα” (: death of the author) και να κοιτάζουμε αυτό που αφήνει κάποιος πίσω του και όχι εάν είναι γυναίκα ή άντρας, μαύρος ή λευκός, Αμερικανός ή Έλληνας, ριζοσπαστικός στη ζωή του ή συντηρητικός κοκ. Οι βιογραφίες των καλλιτεχνών παρ’ότι συχνά φωτίζουν το έργο και μπορούν να μας βοηθήσουν να καταλάβουμε τη γλώσσα ενός καλλιτέχνη, άλλες τόσες φορές μπορεί και να μην έχουν τίποτα επιπλέον να μας πουν από όσα ήδη βλέπομε. Επιπλέον, η ιστορία της τέχνης είναι πλούσια σε παραδείγματα απαράδεκτων ατόμων, οι οποίοι υπήρξαν σημαντικοί καλλιτέχνες  όπως π.χ. ο Caravaggio ο διάσημος ζωγράφος της Αναγέννησης, ο οποίος λέγεται πως ήταν παλιάνθρωπος, μέθυσος, οξύθυμος και προκλητικός σε οποιονδήποτε διαφωνούσε μαζί του, έχοντας μάλιστα διαπράξει μέχρι και φόνους.

  • Ποιά μέτρα προτείνετε στον Πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη αναφορικά με τη βιωσιμότητα και την άνθιση των γκαλερί της χώρας μας;

Το πρώτο και βασικότερο είναι η μείωση του ΦΠΑ στα έργα τέχνης. Δεν γίνεται τα έργα τέχνης στην Ελλάδα να έχουν 24% ΦΠΑ, δηλαδή σχεδόν το ένα τέταρτο της αξίας τους. Η τέχνη είναι ένα πνευματικό προϊόν και θα έπρεπε να έχει ένα ΦΠΑ κατά πολύ χαμηλότερο, πχ γύρω στο 6 με 7 % όπως τα βιβλία. Οι κυβερνήσεις μας πρέπει να καταλάβουν ότι η τέχνη δεν είναι “προϊόν πολυτελείας» για τους λίγους, αλλά απαραίτητη “πνευματική τροφή” για μία κοινωνία. Μια σημαντική μείωση στον ΦΠΑ θεωρώ καταρχάς ότι θα συμβάλει στη μείωση της φοροδιαφυγής, θα δώσει σημαντική ώθηση στην αγορά.  Κατά συνέπεια η αύξηση των πωλήσεων θα δημιουργήσει αλυσιδωτά και μία σειρά από θέσεις εργασίας και για άλλους επαγγελματίες του χώρου, όπως οι θεωρητικοί και οι ανεξάρτητοι επιμελητές, τους οποίους με δυσκολία αυτή τη στιγμή καλούμε να συμμετέχουν στο πρόγραμμά μας.

Κάτι άλλο που θα πρότεινα στον Πρωθυπουργό είναι η σύσταση μίας επιτροπής από ειδικούς επαγγελματίες (ιστορικούς τέχνης, επιμελητές, διευθυντές μουσείων) για την αγορά έργων σύγχρονης τέχνης από τις γκαλερί σε ετήσια βάση. Κάτι αντίστοιχο υπάρχει σε όλα τα πολιτισμένα κράτη όπως και στην κοντινή μας Κύπρο. Οι πολιτιστικές υπηρεσίες Κύπρου για παράδειγμα έχουν κάθε χρόνο έναν ετήσιο προϋπολογισμό, τον οποίο διαθέτουν για την αγορά έργων Κυπρίων καλλιτεχνών από γκαλερί από τη χώρα, αλλά και από τον υπόλοιπο κόσμο. Σε τακτά χρονικά διαστήματα αυτή η επιτροπή επισκέπτεται αίθουσες τέχνης και ατελιέ καλλιτεχνών και στο τέλος του χρόνου  συνεδριάζει και αγοράζει τα σημαντικότερα έργα π.χ. από τις top 20 εκθέσεις της χρονιάς για την κρατική συλλογή. Με αυτό τον τρόπο παρέχεται στήριξη στις αίθουσες τέχνης και στους εικαστικούς, ενώ παράλληλα δίνεται ένα κίνητρο σε γκαλερί του εξωτερικού να συνεργαστούν με καλλιτέχνες από την Κύπρο.

  • Οπότε τι επιθυμείτε ακριβώς από την Πολιτεία;

Οι γκαλερί όπως και όλοι οι σοβαροί επιχειρηματίες δεν ζητάμε την “ελεημοσύνη” του κράτους με τη μορφή π.χ. επιδόματος, αλλά ένα σταθερό και δίκαιο φορολογικό περιβάλλον για να μπορούμε να αναπτύξουμε την επιχείρηση μας.

Απουσία ενός εν λειτουργία, δυναμικού και δραστήριου Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης το βάρος του σύγχρονου πολιτισμού έχει πέσει στις πλάτες μας. Μερικές γκαλερί και λιγοστοί ιδιωτικοί οργανισμοί έχουμε αναλάβει τον ρόλο του Μουσείου. Αυτό κάποια στιγμή πρέπει να τελειώσει. Ας καλέσει επιτέλους το Υπουργείο Πολιτισμού κάποιους επαγγελματίες του χώρου να παρέχουν έναν συμβουλευτικό ρόλο στο Yπουργείο για να γίνει μια χάραξη εθνικής στρατηγικής με όραμα και άξονα τον σύγχρονο πολιτισμό. Kαμία κοινωνία που κοιτάζει πίσω δεν μπορεί να βαδίσει με επιτυχία μπροστά.

——————

Η CAN Christina Androulidaki Gallery (Αναγνωστοπούλου 42 Κολωνάκι) φιλοξενεί την έκθεση φωτογραφίας «Transformations» της Εφης Χαλιορή.

 

*Η Κέλλυ Σταμούλη είναι Δικηγόρος.  Σπούδασε Νομικά και Θέατρο στην Αθήνα, τις Βρυξέλλες και στο Λονδίνο.

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here