Χωροθέτηση ειδικού χωροταξικού για την προστασία σημαντικών ορεινών όγκων και μικρών νησιών από τις ΑΠΕ

 

Τη θεσμοθέτηση ενός νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ, στο πλαίσιο του οποίου θα προστατεύονται σημαντικοί ορεινοί όγκοι και μικρά νησιά, ανακοίνωσε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Δημήτρης Οικονόμου, στο πλαίσιο επίκαιρων ερωτήσεων του βουλευτή Δυτικής Αθήνας του ΜέΡΑ25 Κρίτωνα Αρσένη την Τρίτη 22 Δεκεμβρίου, λίγη ώρα πριν διακόψει τις εργασίες της η Βουλή για τις εορταστικές ημέρες.

 

Ο Κ. Αρσένης προσήλθε, στο πλαίσιο επίκαιρων ερωτήσεων, στη Βουλή με δυο σημαντικές ερωτήσεις για τη στάση της Πολιτείας όσον αφορά τη χωροθέτηση βιομηχανικών, αιολικών σταθμών, τόσο  για τις 6 ορεινές περιοχές, παγκοσμίου σημασίας για την προστασία της βιοποικιλότητας, όσο και για την έγκριση χωροθέτησης 39 ανεμογεννητριών, βιομηχανικών, αιολικών και υβριδικών σταθμών στο όρος Σάος στην Σαμοθράκη.

 

Η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από τον άνεμο

 

Καταρχήν, ας επισημάνουμε ότι ο στόχος της Ελλάδας – σε ό,τι αφορά την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από τον άνεμο – είναι 7.050 MW έως το 2030. Οι σταθμοί που λειτουργούν σήμερα, ήδη καλύπτουν το 50% των αναγκών, με την παραγωγή 3.509,12 MW. Από αυτούς, το 25% έχουν αδειοδοτηθεί και λειτουργούν εντός περιοχών του δικτύου NATURA και το υπόλοιπο 75% λειτουργούν εκτός δικτύου NATURA.

Και ενώ έχει ήδη καλυφθεί  το 50% του καθοριζόμενου στόχου, προγραμματίζεται να εγκατασταθούν άλλες 5.515 ανεμογεννήτριες (15.265 MW) εντός περιοχών NATURA – με παραβίαση των περιοχών, δηλαδή καταστροφή της βιοποικιλότητας και κόντρα στις αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών – και 10.258 ανεμογεννήτριες (24.981 MW) εκτός δικτύου NATURA. Εάν αδειοδοτηθούν όλες αυτές οι μονάδες, τότε η Ελλάδα θα υπερβεί το στόχο κατά έξι φορές.

 

Η απειλή, λοιπόν, της καταστροφής της βιοποικιλότητας της χώρας βρίσκεται προ των πυλών. Και όπως είπε και ο Κ. Αρσένης στη Βουλή, στο πλαίσιο της συζήτηση με τον υφυπουργό Περιβάλλοντος Δημήτρη Οικονόμου, «δεν είναι μόνον οι ΑΠΕ που παίζουν σημαντικό ρόλο στην αντιστροφή της κλιματικής αλλαγής. Είναι και η διατήρηση της βιοποικιλότητας που παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο. Κι αυτό έχει επανειλημμένως επισημανθεί από την επιστημονική κοινότητα. Η πολιτική συζήτηση μπορεί να γίνεται σε όποιο επίπεδο θέλετε. Αλλά σε επιστημονικό επίπεδο, αυτό είναι δεδομένο».

 

Παγκόσμιο δίκτυο Περιοχών Χωρίς Δρόμους

 

Ο Κρίτων Αρσένης, που έχει ήδη ξεκινήσει από το 2011 διεθνή πρωτοβουλία για την παγκόσμια προστασία των παρθένων Περιοχών Άνευ Δρόμων (ΠΑΔ) παγκοσμίως, έφερε το θέμα των ελληνικών ΠΑΔ και της διάσωσής τους στη Βουλή. Εξάλλου, όπως ο ίδιος έχει επισημάνει, «καρποί της πρωτοβουλίας αυτής είναι η χαρτογράφηση των περιοχών χωρίς δρόμους διεθνώς, προκειμένου να προστατευθούν από κάθε κράτος και τη διεθνή κοινότητα συνολικά. Διότι, στη χώρα μας η κύρια απειλή για τις περιοχές αυτές είναι η άναρχη χωροθέτηση αιολικών πάρκων. Για τα μεγάλα τροπικά δάση, η απειλή είναι η αποδάσωση για την παραγωγή μεταλλαγμένων ζωοτροφών, φοινικέλαιου και κρέατος. Για τα βόρεια δάση, η απειλή είναι οι ανεξέλεγκτες εξορύξεις σχιστολιθικού πετρελαίου και φυσικού αερίου».

 

Υπό εξέταση η προστασία των 6 ελληνικών Βουνών για την βιοποικιλότητα

 

Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων σε συνεργασία με την Πίνδος Περιβαλλοντική και χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο προχώρησε σε έρευνα για τις Περιοχές Άνευ Δρόμων (ΠΑΔ) ως εργαλείο περιβαλλοντικού σχεδιασμού στην Ελλάδα. Οι 6 ανέγγιχτες περιοχές στην Ελλάδα, παγκοσμίου σημασίας για τη διάσωση της βιοποικιλότητας, είναι το όρος Σάος στη Σαμοθράκη, ο Όλυμπος, τα όρη Σμόλικας και Τύμφη στην οροσειρά της Πίνδου, ο Ταΰγετος και τα Λευκά Όρη στην Κρήτη. Η έρευνα, που αφορά τη διερεύνηση και την προστασία τους – και ήδη τεθεί υπόψιν του υπουργείου Περιβάλλοντος – έχει ήδη δημοσιευθεί στην έγκριτη, επιστημονική Επιθεώρηση Biological Conservation.

 

Το θέμα της νομοθετικής προστασίας αυτών των περιοχών – λόγω και του υψηλού κύρους που έχει ο βουλευτής για το θέμα αυτό διεθνώς –  έθεσε στη Βουλή ο Κρίτων Αρσένης. Όπως είπε χαρακτηριστικά: «Με δεδομένες τις διεθνείς και ευρωπαϊκές δεσμεύσεις της χώρας για την προστασία της βιοποικιλότητας, θα ήταν απαραίτητο να προστατευθούν αυτές οι περιοχές, καταρχήν από τη χάραξη δρόμων. Στις περισσότερες από αυτές τις περιοχές, σχεδιάζεται αυτήν τη στιγμή η ανάπτυξη μεγάλων αιολικών πάρκων, πράγμα που σημαίνει ότι αυτός ο σημαντικότατος περιβαλλοντικός πλούτος της χώρας κινδυνεύει να χαθεί. Γι αυτό θα ήθελα μια ξεκάθαρη δέσμευση ότι η κυβέρνηση θα σταματήσει κάθε δραστηριότητα σε αυτές τις περιοχές, που υπονομεύει τη σημασία τους για την παγκόσμια βιοποικιλότητα, για το Περιβάλλον και για τον αγώνα ενάντια στην κλιματική αλλαγή».

«Θα αξιολογήσουμε την μελέτη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και θα εξετάσουμε την ένταξη των περιοχών αυτών σε καθεστώς προστασίας» σημείωσε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Δ. Οικονόμου. «Στο νέο Χωροταξικό των ΑΠΕ σχεδιάζουμε να υπάρξει ειδική μέριμνα για την οριζόντια  προστασία των Βουνών και των μικρών νησιών. Όμως, μέχρι να μπει το νέο επιστημονικό δεδομένο στην πρακτική εφαρμογή, απαιτείται κάποιο χρονικό διάστημα και εμείς, σε αυτό το χρονικό διάστημα, εφαρμόζουμε τα προηγούμενα ισχύοντα! Υπάρχει το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο του 2009 για την χωροθέτηση των ΑΠΕ. Δεν μπορεί να σταματήσει μια τέτοια διαδικασία, σε μια περίοδο που οξύνεται η κλιματική αλλαγή, επειδή προέκυψαν νέα δεδομένα».

«Σας καλώ να εφαρμόσετε έγκριτες μελέτες» απάντησε ο Κ. Αρσένης. «Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε διαδικασία τελικής έγκρισης μελέτες για συνοδά έργα, δηλαδή διάνοιξη δρόμων, αιολικών πάρκων, σε αυτές τις περιοχές! Καλό είναι, μέχρι να αξιολογήσετε την έρευνα, να αναστείλετε οποιαδήποτε απόφαση. Διότι μέχρι να την αξιολογήσετε και να την αξιοποιήσετε ως εργαλείο – για τις ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες και τα ειδικά χωροταξικά σχέδια, όπως είπατε – μπορεί οι περιοχές να μην ανήκουν πλέον στον παγκόσμιο χάρτη των παρθένων Περιοχών Άνευ Δρόμων. Αναστείλετε την κατασκευή δρόμων σε αυτές τις περιοχές, μέχρι το υπουργείο σας να εξετάσει αυτήν τη σημαντική μελέτη. Αλλιώς, φοβάμαι ότι κάνουμε συζήτηση για τη συζήτηση».

Ακύρωση της εγκατάστασης αιολικών στις προστατευόμενες περιοχές της Σαμοθράκης

Και ενώ ο υφυπουργός Περιβάλλοντος υπήρξε φειδωλός στο θέμα της προστασίας των 6 παγκοσμίου σημασίας προστατευομένων περιοχών, ήταν απόλυτα σαφής για τα τεκταινόμενα στο όρος Σάος, στη Σαμοθράκη. Ο κ. Οικονόμου δεσμεύθηκε δημοσίως, στην άλλη ερώτηση του Κ. Αρσένη, ειδικά για τη Σαμοθράκη, ότι  δεν θα προχωρήσουν τα σχεδιαζόμενα αιολικά στη Σαμοθράκη, λόγω της ομοβροντίας αρνητικών γνωμοδοτήσεων.

Όπως είπε χαρακτηριστικά ο κ. Οικονόμου, αναφερόμενος στις 39 ανεμογεννήτριες για τις οποίες έχουν πάρει άδειες από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) δυο εταιρείες, «με τα σημερινά δεδομένα, κανένα από τα δύο έργα δεν προχωρεί. Το πρώτο δεν έχει καν καταθέσει Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και το δεύτερο μικρότερο, αν και έχει Πρότυπη Περιβαλλοντική Δέσμευση (ΠΠΔ), προσκρούει σε μαζικές αρνητικές γνωμοδοτήσεις. Δε γνωρίζω, εάν το πρώτο θα προχωρήσει, εφόσον κατατεθεί ΜΠΕ. Αλλά επειδή είναι μια χρονοβόρα διαδικασία, εφόσον προχωρήσουμε σε προστασία των Περιοχών Άνευ Δρόμων (ΠΑΔ), δεν θα προχωρήσει ούτε αυτό».

Νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ θα προστατεύει τη βιοποικιλότητα της χώρας

Στη διάρκεια της συζήτησης, ο κ. Οικονόμου ουσιαστικά ανακοίνωσε τη νομοθέτηση νέου χωροταξικού που θα λάβει υπόψη του τα περιβαλλοντικά δεδομένα και τη στάση των τοπικών κοινωνιών. Όπως είπε, «είναι ευκαιρία να πω για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο, το οποίο προχωρά πολύ γρήγορα και έχουμε δώσει οδηγίες στους μελετητές για τους ορεινούς όγκους και για τα μικρότερα νησιά, διότι κατά τη γνώμη μου το ισχύον χωροταξικό πλαίσιο είναι ανεπαρκές. Άρα θα υπάρξει αυξημένη προστασία στις δυο αυτές περιπτώσεις.

Είχαμε δεσμευθεί ότι στη διάρκεια της εκπόνησης της μελέτης, υπάρχει μια μόνιμη επιτροπή διαβούλευσης. Αυτό δεν αναιρεί την κανονική διαβούλευση, που προβλέπεται από τη νομοθεσία και θα γίνει με τον τρόπο που προβλέπεται. Παράλληλα, όμως, θα έχει συγκροτηθεί μια Επιτροπή, στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για το χωροταξικό των ΑΠΕ και εκπρόσωποι άλλων ενδιαφερομένων πλευρών. Αυτή θα είναι σε συνεχή επαφή με τους μελετητές, όχι μόνον στο τέλος – δηλαδή όταν θα έρθουν στην επίσημη διαβούλευση οι προτάσεις τους – αλλά θα συνεργάζεται από την αρχή. Αυτό νομίζω ότι θα διευκολύνει να περάσει μέσα στη μελέτη, εγκαίρως, η άποψη της κοινωνίας σε όλες τις συνιστώσες της. Αυτό το κάνουμε και σε άλλα χωροταξικά. Αλλά ιδιαίτερα στο χωροταξικό των ΑΠΕ είναι πολύ χρήσιμο και γι αυτό το ξεκινάμε άμεσα».

«Εφόσον ο υπουργός δεσμεύεται ότι το έργο δεν θα προχωρήσει και ότι το υπουργείο λαμβάνει υπόψη όλες τις αρνητικές γνωμοδοτήσεις και του τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας της Περιφερειακής Ενότητας ΄Εβρου, του Φορέα Διαχείρισης Προστατευομένων Περιοχών Δέλτα ΄Εβρου, της Εφορείας Αρχαιοτήτων ΄Εβρου, του Ινστιτούτου Θαλασσίων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, και πολλών άλλων φορέων, χαίρομαι πάρα πολύ» απάντησε ο Κ. Αρσένης. «Συνολικά, έχουν γνωμοδοτήσει κατά της εγκατάστασης βιομηχανικών, αιολικών σταθμών 16 φορείς, υπηρεσίες και η τοπική κοινωνία της Σαμοθράκης. Φθάνουμε σε ένα πολύ σημαντικό συμπέρασμα: Ότι δεν προχωράμε στη χωροθέτηση αιολικών στη Σαμοθράκη και ότι συνεχίζεται η εξέταση της προστασίας της για την ένταξη σε ένα δίκτυο προστατευόμενων περιοχών χωρίς δρόμων (ΠΑΔ – Περιοχές Άνευ Δρόμων) στην Ελλάδα. Χαίρομαι πάρα πολύ»

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here