Αντώνης Παπαθεοδούλου, Δικαίος Χατζηπλής: «Χαριστική βιβλιοθήκη»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Ο Σοφοκλής διαλέγει ένα βιβλίο από τη δανειστική βιβλιοθήκη. Μόλις το ανοίγει, ξεπετάγονται από μέσα αρκούδοι, ακροβάτες, ιππότες, συναισθήματα, ταξίδια, γνώσεις, φαντασία, παιχνίδια… Έρχεται όμως η ώρα να το επιστρέψει. Δεν μπορεί να κρατήσει ούτε καν την αγαπημένη του σελίδα. Πρέπει να το επιστρέψει ΟΛΟ! Ή μήπως όχι;  Εάν δεις κάπου μια ταμπέλα που να γράφει Δανειστική Βιβλιοθήκη, να ξέρεις ότι δε λέει αλήθεια! Μιλάμε με τους συντελεστές της Χαριστικής βιβλιοθήκης, εκδόσεις Πατάκη, τους συγγραφείς  Παπαθεοδούλου Αντώνη και Χατζηπλή Δικαίο.

να βιβλιοφιλικό ταξίδι που αποτυπώθηκε σε χαρτί το νέο σας βιβλίο;

Δ.Χ Η Χαριστική βιβλιοθήκη ξεκίνησε ως ένα φιλαναγωστικό παιχνίδι με τα παιδιά. Για να γίνει βιβλίο χρειάστηκαν αρκετά χρόνια. Όλο αυτό τον καιρό ως παιχνίδι έδωσε σε πολλά παιδιά την ευκαιρία να παίξουν και να αυτοσχεδιάσουν αλλά και να αναλογιστούν όλα αυτά που κερδίζουν διαβάζοντας ένα βιβλίο. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι όντως η Χαριστική βιβλιοθήκη ταξίδεψε πολύ για να καταλήξει ως βιβλίο στα χέρια σας.

Α.Π. Θα έλεγα πως ήταν μάλλον ένα στοίχημα. Γιατί οι στιγμές που έχω μοιραστεί με μικρούς αναγνώστες σε εκδηλώσεις όλα αυτά τα χρόνια όπως και οι στιγμές που έχω θαυμάσει τον Δικαίο να αλληλεπιδρά με παιδιά, δεν είναι κάτι που μεταφέρεται στο χαρτί. Είναι κάτι που γεννιέται εκείνη τη στιγμή ανάμεσα στους παρευρισκόμενους κι ύστερα μένει ως ανάμνηση που αν δεν την έζησες δεν μπορείς να τη μεταφέρεις. Αυτό που προσπαθήσαμε είναι να «διασκευάσαμε» μια τέτοια στιγμή σε ιστορία.

-Πως προέκυψε η Χαριστική Βιβλιοθήκη;

Ξαφνικά! Όπως έρχονται πολλές ιδέες όταν βρισκόμαστε σε κατάλληλο περιβάλλον, με συγκεκριμένη διάθεση και έχοντας τους προβληματισμούς μας σε εγρήγορση.

Έτσι, προέκυψε, ως ένα βιβλιοφιλικό παιχνίδι σε μια βιβλιοθήκη. Όταν ο Αντώνης επισκέφτηκε τη Χαριστική βιβλιοθήκη για πρώτη φορά έδωσε την ιδέα του βιβλίου.

Έτσι γράψαμε την ιστορία και στη συνέχεια η Μυρτώ Δεληβοριά ανέλαβε την εικονογράφηση που από μόνη της είναι μια άλλη διαδρομή.

-Το σύμπαν του βιβλιόκοσμου το παρουσιάζετε με ονειροφαντασία στα παιδιά… Πώς αλλιώς; Ένα βιβλίο στα χέρια ενός παιδιού ενεργοποιεί τη φαντασία του. Εκγυμνάζει τα δημιουργικά του κύτταρα και του μιλάει για τον κόσμο με έναν άλλο τρόπο, στη δική του γλώσσα. Αν το βιβλίο δεν τα καταφέρει όλα αυτά, τότε είναι σίγουρο πώς θα χάσει τον αναγνώστη του. Ο Σοφοκλής δανείστηκε από τη βιβλιοθήκη ένα μικρό κόκκινο βιβλίο που πέτυχε όλα τα παραπάνω και του χάρισε μια πολυδιάστατη εμπειρία. Έκανε φίλους, κατέκτησε νέους κόσμους, δημιούργησε. αισθάνθηκε, έμαθε και ανακάλυψε. Στη «Χαριστική βιβλιοθήκη» προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε την εμπειρία αυτή και να καλέσουμε και άλλα παιδιά να τη ζήσουν.

Α.Π. Μα το ίδιο το βιβλίο είναι όνειρο και φαντασία. Αυτά είναι τα υλικά του τα πραγματικά. Το χαρτί δεν είναι παρά ένα μέσο για να μεταφέρουμε αυτά τα υλικά από χέρι σε χέρι και να τα μοιραζόμαστε.

-Τι βαθύτερους συμβολισμούς εμπεριέχει το τόλμημά σας;

Στη «Χαριστική βιβλιοθήκη» βουτάμε στον κόσμο του μικρού αναγνώστη που μαγεύεται και ζει τις ιστορίες του βιβλίου του. Ιππότες, εξωγήινοι, αρκούδοι, ασύρματες πατάτες, λέξεις, γνώσεις και ένα σωρό αλλά πράγματα και συναισθήματα ξεπηδούν μέσα από το βιβλίο. Γίνονται όλα δικά του και του χαρίζουν την ευκαιρία να εμπειραθεί έναν νέο κόσμο που ανοίγεται μπροστά του. Αυτόν της λογοτεχνίας. Να ταυτιστεί με τους ήρωες, να μπει στη θέση τους, να φανταστεί και να δημιουργήσει, να γελάσει και να λυπηθεί. Στο τέλος, όσο και αν θέλει να το κρατήσει, πρέπει να αποχωριστεί το βιβλίο ως υλικό, επιστρέφοντάς το στη βιβλιοθήκη όπου έκπληκτος αντιλαμβάνεται ότι έχει κερδίσει κάτι που θα είναι για πάντα δικό του.

Α.Π. Το βιβλίο και η ιδέα του, μιλούν για τη δύναμη που έχουν οι ιστορίες και το βιβλίο ως αντικείμενο. Για το πώς τα βιβλία δίνουν απλόχερα, χωρίς αυτό που έχουν να δώσουν να τελειώνει. Το αντίθετο μάλιστα. Όπως κι η αγάπη στο τραγούδι της Malvina Reynolds που λέει «love is something if you give it away, you end up having more”. Φροντίσαμε όμως όπως λέει και ο Δικαίος όλα μέσα στο βιβλίο, κάθε παράδειγμα, κάθε ήρωας, κάθε σελίδα, να λένε και μια ξεχωριστή ιστορία από μόνα τους.

-Μικροί διαβάζατε;΄

Δ.Χ Εμένα με δυσκόλεψε πολύ ο αργός χρόνος του βιβλίου. Εκφραζόμουν και με γοήτευε πολύ το ελεύθερο παιχνίδι και ο αθλητισμός. Δεν μου ήταν εύκολο να πάρω την απόφαση να κάτσω να διαβάσω. Σιγά, σιγά όμως οι ισορροπίες άλλαζαν και καθώς μεγάλωνα αντιλαμβανόμουν όλο και περισσότερο την ένταση που μπορεί να σου χαρίσει ένα βιβλίο. Και όπως ξέρουμε, όσο πιο πολύ διαβάζεις τόσο πιο πολύ σου ανοίγει η όρεξη.

Α.Π. «Το παραμύθι με τα χρώματα» του Κυριτσόπουλου, το «Γράμματα στην Παυλίνα» του Τζέιμς Κρους, τους Μυστικούς Εφτά και το «η Βρωμίτσα κι ο Μουτζούρης» της Άννι Σμιτ είναι αυτά που θυμάμαι να διαβάζω μικρός. Κι έπειτα άπειρα κόμικς. Μανιακός αναγνώστης νομίζω ότι έγινα από την εφηβεία και μετά και τότε ήταν που διάβασα και ό,τι παιδικό μου είχε ξεφύγει…

-Είστε δημιουργοί με μακρά και επιτυχή θητεία στο χώρο του βιβλίου. Πως θα το κάνουμε ελκυστικό στα παιδιά; 

Δ.Χ Έχουν γραφτεί και έχουν ειπωθεί τόσα πολλά για το θέμα αυτό. Πολλές οι δυσκολίες, το ξελόγιασμα από τη τεχνολογία βασικός αντίπαλος, αλλά και πολλά τα εφόδια για να το καταφέρουμε. Για εμένα είναι πολύ σημαντικό όταν το διάβασμα γίνεται οικογενειακή υπόθεση χαράς και απόλαυσης. Όταν οι γονείς διαβάζουν μαζί με τα παιδιά. Όταν επισκέπτονται βιβλιοθήκες και βιβλιοπωλεία για να επιλέξουν μαζί τα βιβλία που αρέσουν στο παιδί να διαβάζει. Όταν στο σχολείο ο εκπαιδευτικός καταφέρνει να ξεκλέβει χρόνο από το φορτωμένο πρόγραμμα για διοργανώσει προγράμματα φιλαναγνωσίας. Για να το πετύχουμε χρειάζονται μικρές μεθοδικές κινήσεις.

Α.Π. Κι εγώ πιστεύω –και η ως τώρα εμπειρία μου μού λέει- πως υπάρχουν όντως πολλοί τρόποι, αλλά το «βλέπω το μπαμπά και τη μαμά να αντλούν απόλαυση από τα βιβλία τους» τους νικάει όλους. Όπως λέει και η Βραζιλιάνα συγγραφέας Ανα Μαρία Ματσάδο, «αν στο σπίτι τρώμε με τα χέρια, λίγα μπορεί να κάνει η Γενική Γραμματεία Προώθησης Πιρουνιού.»

-Απλώσατε τις λέξεις και τις σκέψεις στο χαρτί και τις πήρε η Μυρτώ για να τις εικονοποιήσει και να τις ντύσει χρωματικά;

 

Α.Π. Δεν εικονοποίησε τις λέξεις, ούτε θα έλεγα πως της έντυσε. Οι λέξεις μας, της αφηγήθηκαν τη δική μας ιστορία κι η Μυρτώ εμπνεύστηκε και έγραψε τη δική. Απλώς το έκανε με εικόνες. Ακούγεται ποιητικό αλλά περιγράφει με ακρίβεια τη συνεργασία μας.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here