Αννα Κουππάνου: «H εξαφάνιση της Κ. Παπαδάκου και τι έγινε εκείνο το καλοκαίρι”

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

 

Τον Αλέξη τον απασχολούν πολλά. Τον απασχολεί η λέξη που είπε εκείνη τη φορά ο Πέτρος, το τηλέφωνο που δε σταµατά να χτυπά, η µαρµελάδα από µούρα, το άλογο και το παιδί, το λευκό στα κόκκινα σηµειωµατάρια της Αντιγόνης και αυτό που δεν πρέπει να σκέφτεται. Τον απασχολεί επίσης η Μαρίσα, τα µάτια της που λένε αυτό και το άλλο, ο λαιµός της που κάνει χώρο στον ήλιο να καθίσει. Πιο πολύ, όµως, τον απασχολεί το τέταρτο βιβλίο της Κ. Παπαδάκου που δε λέει να εκδοθεί. Ο Αλέξης θα τρέξει, θα διερευνήσει, θα ταξιδέψει µε τρένα, λεωφορεία και καράβια, για να βρει µια άκρη. Μαζί του ο Πέτρος, που δεν αντέχεται πια, και η Μαρίσα, που δε λέει αυτά που εκείνος περιµένει. Ο Αλέξης δε θα σταµατήσει µέχρι να βρει µια απάντηση και µέχρι να βρει όλες τις απαντήσεις. «H εξαφάνιση της Κ. Παπαδάκου και τι έγινε εκείνο το καλοκαίρι”, εκδόσεις Πατάκη, το νέο βιβλίο της Άννας Κουππάνου. Η συγγραφέας γεννήθηκε στην Κύπρο το 1979. Είναι εκπαιδευτικός με μεταπτυχιακές σπουδές στη διαπολιτισμική εκπαίδευση και στην ψυχολογία. Διηγήματά της έχουν βραβευτεί σε διαγωνισμούς σε Κύπρο και Ελλάδα, ενώ έχει δημοσιεύσει άρθρα σε διάφορα επιστημονικά περιοδικά. Τα βιβλία της «Οι αργοναύτες του χρόνου” και «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε” έχουν βραβευτεί με το Κρατικού Βραβείο Κύπρου το 2010 και το 2015 αντίστοιχα.Το λογοτεχνικό της έργο έχει επίσης τιμηθεί με το βραβείο του λογοτεχνικού περιοδικού Αναγνώστης (2015) και του Κυπριακού Συνδέσμου Παιδικού και Νεανικού Βιβλίου (2001, 2013).

-«H εξαφάνιση της Κ. Παπαδάκου και τι έγινε εκείνο το καλοκαίρι”, το νέο σας βιβλίο. Τι πραγματεύεται;

Στην αρχή βλέπουμε τον Αλέξη. Βρίσκεται στο αστυνομικό τμήμα – αυτό δεν το έχουμε και βέβαιο. Έχει ριχθεί σε μια παράλογη περιπέτεια εξαιτίας ενός βιβλίου. Περιμένει το τέταρτο βιβλίο της τετραλογίας της Μυρσίνης-Νεφέλης Κ. Παπαδάκου και αυτό δεν λέει να εκδοθεί. Βρίσκοντας ενδείξεις στις σελίδες των βιβλίων – εντοπίζοντας στοιχεία, ίσως και εκεί που δεν υπάρχουν –  και με τη βοήθεια της Μαρίσας, του κοριτσιού που έχει ερωτευτεί, και του Πέτρου, του άσπονδου φίλου του, ο Αλέξης θα προσπαθήσει να μάθει τι συμβαίνει. Βρίσκεται σε μια έξαλλη κατάσταση. Θηρίο στο κλουβί. Κτυπιέται με όλους και με τον εαυτό του. Τον δυσκολεύουν οι ανθρώπινες σχέσεις. Θα ριχτεί σε πολλές περιπέτειες και όσο η ιστορία προχωρά τόσο θα μαθαίνουμε τι πραγματικά απασχολεί τον Αλέξη, τι υπάρχει μέσα στο μυαλό του, τι τον κάνει να αποφεύγει ακόμη και να σκεφτεί πράγματα ή να φέρει στο μυαλό του συγκεκριμένες μνήμες.

-Από τη φαντασία, που διακρίνει όλα τα προηγούμενά σας βιβλία, στον ρεαλισμό; Πώς προέκυψε αυτό το βιβλίο; 

Το βιβλίο αυτό προέκυψε μέσα από τις εμπειρίες που έχω από τις συναντήσεις μου με παιδιά σε σχολεία. Στις συναντήσεις αυτές συζητώ με τα παιδιά σχετικά με τα βιβλία γενικότερα και για τα δικά μου βιβλία ειδικότερα. Σε μια συνάντηση λοιπόν, ή καλύτερα με το τέλος αυτής, με πλησίασε ένα παιδί – γύρω στα δώδεκα – γεμάτο άγχος, αγωνία, σχεδόν έτρεμε. Μου είπε ότι είχε ήδη γράψει ένα βιβλίο και πως είχε ψάξει τις διαδικασίες έκδοσης και ότι το όλο θέμα είναι πολύ  δύσκολο και τι να κάνει άραγε. Αυτό το παιδί πραγματικά πίστευε ότι η ζωή του εξαρτιόταν από το να εκδώσει  αυτό το βιβλίο – όπως νιώθουμε κι εμείς κάποτε, δηλαδή. Προσπάθησα να τον ηρεμήσω, του εξήγησα ότι η αγάπη για τη συγγραφή δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη την άμεση έκδοση ενός βιβλίου. Όταν έφυγα η αγωνία του έμεινε μαζί μου. Μια αγωνία ενός παιδιού που για κάποιους λόγους πόνταρε ότι είχε και δεν είχε – είπε ότι είχε ήδη αρχίσει να συγκεντρώνει και χρήματα – στην έκδοση ενός βιβλίου. Αυτή η αγωνία ρίχτηκε πάνω στον Αλέξη, δηλαδή πάνω σε ένα δεκατετράχρονο παιδί που πιστεύει ότι αν βρει την αγαπημένη του συγγραφέα, που φαίνεται να είναι εξαφανισμένη, θα νιώσει καλύτερα. Ο Αλέξης βέβαια δεν καταλαβαίνει ότι τα πιο δύσκολα, αυτά που τον βασανίζουν πραγματικά, συνδέονται μόνο έμμεσα με την εξαφάνιση και το βιβλίο που αναζητά.

-Άρα το βιβλίο απευθύνεται σε έφηβους; 

Ναι, ο Αλέξης όπως είπα είναι ένας έφηβος – πολύ πιεσμένος, ίσως και πολύ άγριος όπως του λένε οι γύρω του. Δεν ξέρει να κάνει κουβεντούλα, δεν ξέρει να συμπεριφέρεται διπλωματικά, λέει αμέσως αυτό που σκέφτεται και νιώθει ότι πάντα λέει το λάθος πράγμα. Είναι εκνευρισμένος, νιώθει ότι άγεται και φέρεται από τις καταστάσεις – βασικό συναίσθημα της εφηβείας – και αποφασίζει να κάνει κάτι για αυτό, όσο κι αν οι άλλοι νομίζουν ότι κάνει τρύπες στο νερό. Το να κάνεις όμως κάτι, το να ριχτείς στο άγνωστο και να πάρεις τα ρίσκα σου, πάντα οδηγεί κάπου, σου αποκαλύπτει κάτι – ίσως όχι για αυτά που θέλεις να μάθεις, αλλά για τον εαυτό σου σίγουρα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το βιβλίο απευθύνεται και σε νεαρούς ενήλικες που νιώθουν αυτό το συναίσθημα, ότι είναι παγιδευμένοι από τις καταστάσεις.

-Άλλο ένα μυθιστόρημα κοινωνικού περιεχομένου μετά το βραβευμένο «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπαστιάν Μοντεφιόρε»; 

Ο Αλέξης ζει στoν σημερινό κόσμο. Στο υπόβαθρο αυτού που συνιστά τη δική του καθημερινή, προσωπική, οικογενειακή πραγματικότητα, βρίσκονται οι οικονομικές δυσκολίες, οι διαπλοκές, η ασθένεια, η απώλεια – όλα αυτά που στρίμωξαν την οικογένειά του (ο πατέρας του είναι στη φυλακή και εκείνος το γνωρίζει και δεν το γνωρίζει) και κατ’ επέκταση στριμώχνουν και τον ίδιο. Είναι, επίσης ακόμη έφηβος – που σημαίνει ότι πολλά από όσα συνιστούν αιτίες για όλα αυτά που ζει και νιώθει δεν τα γνωρίζει ή δεν τα ελέγχει και ούτε μπορεί να τα ελέγξει. Βλέπουμε λοιπόν ένα παιδί, δεμένο με χίλια σχοινιά, χίλια νήματα, που τον κινούν εδώ κι εκεί, χωρίς ο ίδιος να γνωρίζει ποια είναι αυτά και πώς να τα αντιμετωπίσει. Με αυτόν τον τρόπο το βιβλίο αγγίζει το κοινωνικό, αλλά το παιχνίδι παίζεται πολύ στο προσωπικό-ψυχολογικό επίπεδο και στις περιπέτειες που εκτυλίσσονται παράλληλα.

-Είστε εκπαιδευτικός και λογοτέχνης, εργάζεστε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. 

Ναι, στο παρόν στάδιο εργάζομαι ως Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Κύπρου σε θέματα φιλοσοφίας της παιδεία, φιλοσοφίας της τεχνολογίας και λογοτεχνικής θεωρίας. Η θεωρία όλων αυτών είναι πολύ διαφορετική από τη συγγραφή, όμως οι τρόποι σκέψεις της συγγραφής και της έρευνας αλληλεπιδρούν. Μπορεί να σε σπρώξουν να δεις με διαφορετικούς τρόπους αυτό που κάνεις, να εφαρμόσεις πράγματα, να πειραματιστείς.

-Πως θα στρέψουμε τα παιδιά στον κόσμο του  βιβλίου; 

Κυριολεκτικά, να τα μεταφέρουμε στον κόσμο του βιβλίου, να τα πάρουμε σε βιβλιοθήκες, στα βιβλιοπωλεία, στα φεστιβάλ και στις γιορτές βιβλίων, να βοηθήσουμε και να απαιτήσουμε ως πολίτες την ενίσχυση πολιτικών και θεσμών που ενισχύουν το βιβλίο. Επίσης, να τα φέρουμε κοντά στο βιβλίο μέσω της αφήγησης, δραστηριοτήτων φιλαναγνωσίας, μέσω γνωριμιών με συγγραφείς.

Το βιβλίο είναι μια δραστηριότητα και διαδικασία σκέψης που δεν υπάρχει από μόνη της, υπάρχει όταν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να ρίξει τους ρυθμούς, να μαζευτεί, να συλλογιστεί, και άρα αυτό που χρειάζεται το παιδί είναι ένα περιβάλλον που δεν το πιέζει ως προς τον χρόνο του, τους στόχους του, την αποδοτικότητά του.  Μόνο έτσι μπορεί και το παιδί να νιώσει την αξία δραστηριοτήτων και πραγμάτων που χρειάζονται τον χρόνο τους και δεν οδηγούν άμεσα σε μετρήσιμο όφελος.

-Από τις επισκέψεις στα σχολεία ποιές μαθητικές εντυπώσεις εισπράττετε; 

Οι επισκέψεις στα σχολεία είναι σχεδόν μια ιεροτελεστία για μένα, όσες φορές και αν έχω πάει. Τα παιδιά, που όπως είπαν έχουν διαβάσει κάποιο από τα βιβλία σου, νιώθουν ότι σε ξέρουν ήδη, ότι ήδη έζησαν σε ένα κόσμο που μοιράστηκες μαζί τους, και ότι έχουν αγαπήσει τους ήρωες των βιβλίων σου και έχουν καταλάβει κάποια πράγματα για εκείνους και για σένα. Για τον λόγο, αυτό οι συναντήσεις αυτές γίνονται πολλές φορές πολύ εξομολογητικές. Επίσης, στις συναντήσεις μοιράζομαι με τα παιδιά μυστικά της συγγραφής και κάνουμε δραστηριότητες δημιουργικής γραφής. Εκεί τα παιδιά ξεκινούν να γράφουν τις δικές τους ιστορίες και γίνεται κάτι μαγικό: τα παιδιά βλέπουν τις σκέψεις τους να οδηγούνται σε νέα μονοπάτια και να εμφανίζονται στο χαρτί πράγματα δικά τους που δεν ήξεραν ότι υπάρχουν μέσα τους. Αυτό πιστεύω ότι τους περνά το μήνυμα ότι μπορούν να δημιουργήσουν και να φτιάξουν δικούς τους κόσμους και να φτιάξουν και τους κόσμους τους.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here