Aλέξανδρος Ασωνίτης: «Ανεξέλεγκτη και απείθαρχη η ανθρώπινη ψυχή»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες από τις εκδόσεις Πατάκη  το νέο   μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Ασωνίτη:  Εκτέλεση. Ένα μυθιστόρημα «για την ανεξέλεγκτη και απείθαρχη ανθρώπινη ψυχή».   Δέκα χρόνια μετά την τελευταίο του βιβλίο, τις νουβέλες: «Το μνημειώδες σχέδιο του σερ Ουίνστων Τσώρτσιλ-Το μοιρολόϊ της Μανούσαινας» (Καστανιώτης) και δεκαέξη μετά το προηγούμενο μυθιστόρημά του, στις  εκδόσεις Πατάκη, το πολυσυζητήμενο «Λάλον Ύδωρ» (μεσολάβησε η  δυστοπική περιπέτεια «Γεια σου, Τηλεόραση!», Καστανιώτης, 2006), ο Αλέξανδρος Ασωνίτης, που εμφανίσθηκε με το εμβληματικό μυθιστόρημα «Η Συνείδηση της Αιωνιότητας» (Δελφίνι 1995, Πατάκης 1999, Ανοιχτή Τέχνη 2016), επιστρέφει  με την «Εκτέλεση», πρώτο αυτοτελές  μυθιστόρημα της φιλόδοξης τριλογίας του: «Πένθος και Έξαρση».

  -Γιατί «ανεξέλεγκτη και απείθαρχη» η ανθρώπινη ψυχή;

  –Γιατί η ίδια ανθρώπινη πείρα αποδεικνύει πως κανείς δεν μπορεί να της επιβάλλει βίαια τον όποιο κώδικα αξιών του -ούτε να την πειθαναγκάσει και  ποδηγετήσει.  Πάντα θα βρει τον τρόπο  να κάνει ό,τι επιλέξει ως αναγκαίο. Ο τρόπος με τον οποίο η ψυχή επεξεργάζεται, με την συνδρομή του νου και του θυμικού, την πραγματικότητα και τα γεγονότα που την περιβάλλουν και την καθορίζουν  είναι μοναδικός, ελεύθερος και ανυπάκουος.

   Συνεπώς, κανείς δεν μπορεί να εμποδίσει την διαδρομή της, τις ανάσες της, τα σχέδιά της, την  αποφασιστικότητά της,  με την οποία ένας άνθρωπος (κι εδώ η ψυχή τού ενός αντιπροσωπεύει τις ψυχές όλων) μπορεί να φτάσει σε πράξεις παράλογες και ανατριχιαστικές που δεν μπορεί να προβλέψει ή αποτρέψει κανείς από τους κατεστημένους ελεγκτές της.  Άλλωστε, η πανωλεθρία κάθε δόγματος και απολυταρχίας έγκειται ακριβώς στο ότι, ευτυχώς, ο άνθρωπος δεν μπορεί να υποδουλωθεί. Όσες χιλιετίες να περάσουν, κάποια μέρα θα ξεσπάσει και θα ελευθερωθεί.

   -Γιατί συμβαίνει αυτό  με την ψυχή;

  -Γιατί αυτή είναι η φύση της, παρ’  ότι πολλοί προσπάθησαν και προσπαθούν να την διαστρέψουν και διαστρεβλώσουν. Η ψυχή, που κανείς άνθρωπος και πολιτισμός δεν μπορεί να προσδιορίσει επακριβώς, είναι  ο σημαιοφόρος της ανθρώπινης ανεξαρτησίας  και εξέγερσης. Μιλάω επίτηδες με τέτοιες λέξεις, για να αποδώσω τον επικό χαρακτήρα που έχει η παρουσία του ανθρώπου στην γη και η πάλη του με τον εαυτό του, με τους άλλους ανθρώπους και τις ενέργειες τους.

   -Τι κινητοποιεί την ψυχή για να εξεγερθεί, όπως λέτε;

  –Στην περίπτωση του μυθιστορήματός μου «Εκτέλεση», η αδικία, ένας απ’ τους μεγαλύτερους και ανίκητους εχθρούς του ανθρώπου, δεδομένου ότι την αδικία πάντα άνθρωποι την προκαλούν, άρα δεν θα απαλλαγούμε ποτέ απ’ αυτήν. Η φύση δεν είναι άδικη ποτέ, αν ήταν θα είχε καταρρεύσει, κι εμείς μαζί της.

   -Ποια ακριβώς είναι η αδικία στο μυθιστόρημά σας, που ωθεί την ψυχή του ήρωά σας Διονύση Ταλλανδιανού στην ανταρσία του απέναντι στις καθιερωμένες νόρμες αντίδρασης; 

   -Αδικία αποτελεί η δολοφονία της τετραμελούς οικογενείας του ήρωα, κατά την  εισβολή στην Κύπρο. Οι Τούρκοι βομβαρδίζουν το ξενοδοχείο τους και ξεκληρίζουν την οικογένεια Ταλλανδιανού. Ο μεγάλος τους γιος Διονύσης λείπει με την Βραζιλιάνα ερωμένη του στο Ρίο ντε Τζανέιρο.  Δεν ξέρει τίποτα για το πραξικόπημα και την εισβολή. Και δυο μέρες μετά, σε μια βραζιλιάνικη εφημερίδα, βλέπει πρωτοσέλιδη την  οικογένειά του, δολοφονημένη. Αποφασίζει να μείνει για πάντα στην Βραζιλία αλλάζοντας το όνομα και το πρόσωπό του. Επισήμως, θεωρείται αγνοούμενος. Το 1993 πηγαίνει, ως ο Βραζιλιάνος επιχειρηματίας Κάρλος Λόπεζ Εντίνιο Αλβάρο, στα κατεχόμενα κι αγοράζει ένα ξενοδοχείο κοντά στο βομβαρδισμένο ξενοδοχείο της οικογενείας του. Το 1995 πείθει τις  κατοχικές αρχές   να πάρει μαζί του 11 μικρά παιδάκια, τουρκάκια, να τα δώσει για υιοθεσία σε πλούσιες οικογένειες της Βραζιλίας.

    Όντως, λοιπόν, πάει τα παιδάκια στο Ρίο, έχει μάλιστα και αεροπλάνο ιδιωτικό. Τότε όμως κάνει κάτι το απαίσιο. Τα φυλακίζει σε ένα χτήμα του προς το Σάο Πάολο, και τα κάνει αγρίμια αληθινά που δεν βλέπουν ποτέ κανέναν άλλον άνθρωπο. Τους μαθαίνει να μισούν τους Έλληνες, αλλά τους μαθαίνει ότι τα τούρκικα είναι ελληνικά, και τα βραζιλιάνικα τούρκικα. Άρα όποιος μιλάει τούρκικα είναι Έλληνας κι όποιος μιλάει ελληνικά, που δεν θα ακούσουν ποτέ τους, είναι Τούρκος, και πολλά άλλα τέτοια.  Τα 11 αυτά παιδιά, 11 Κάσπερ Χάουζερ,  όταν γίνονται 17-18 χρονών, τα πάει πίσω στα κατεχόμενα, Ιούλιο του 2011. Στις 15 Ιουλίου απάγουν ενενηντατέσσερις μαθητές και μαθήτριες από δυο λεωφορεία ιδιωτικού σχολείου. Τα κλείνουν στα υπόγεια του ξενοδοχείου που έχει αγοράσει ο Ταλλανδιανός. Τα υιοθετημένα τουρκάκια σκοτώνουν με φριχτούς τρόπους τα απαχθέντα τουρκάκια, νομίζοντας ότι σκοτώνουν Έλληνες.  Ο Διονύσης Ταλλανδιανός  μεταφέρει τα πτώματα των παιδιών στο ερειπωμένο ξενοδοχείο, όπου βομβαρδίσθηκε  η οικογένειά του, και τα κρεμάει στα μπαλκόνια αναπαριστώντας τον θάνατο των δικών του.

         Το ίδιο απόγευμα παραδίδεται και εκτελείται, με συνοπτικές διαδικασίες, στις 20 Ιουλίου, στο στάδιο Ατατούρκ, στον κατεχόμενο τομέα της Λευκωσίας.

      Να σημειώσω ότι οι αναγνώστες μαθαίνουμε την ιστορία του Διονύση Ταλλανδιανού μέσω της ιστορίας ενός από τα υιοθετημένα παιδιά-δολοφόνους, που καταλήγει να θεραπευτεί και μετά να γίνει θυρωρός στο Δρομοκαΐτειο Ψυχιατρείο με το ψευδώνυμο Βήτα, Διονύσης Ταλλανδιανός, Βήτα.

   Ιστορία με πολλές διαδρομές και βία, θα έλεγα.

   Ο νους κι η ψυχή του ανθρώπου κάνουν συνεχείς διαδρομές, ό βίος  του στην γη σημαδεύεται με  διακλαδώσεις και βία κάθε είδους. Μόνο όμως με μια τέτοια προσομοίωση μπορούμε να προσεγγίσουμε και να ψαύσουμε τα  ανθρώπινα πάθη και τις ακρότητες στις οποίες οδηγούν.

  Είναι ικανός λόγος η  αδικία για μια τέτοια εκατόμβη και εκδίκηση, όπως αυτή στο μυθιστόρημά σας;

 Στο μυθιστόρημα ναι, στην ζωή όχι. Άλλωστε οι ήρωες των μυθιστορημάτων, όταν είναι ήρωες κι όχι πρωταγωνιστές,  είναι πολύ πιο γενναίοι και ριψοκίνδυνοι από τον μέσο τολμηρό άνθρωπο και φυσικά τους συγγραφείς τους, που δουλειά τους είναι να γίνουν πιστοί βιογράφοι του, ανώτερού τους, ήρωα.

Τα άλλα δύο βιβλία της τριλογίας σας τι τίτλο έχουν, είναι έτοιμα;

Το δεύτερο, που θα κυκλοφορήσει του χρόνου τα Χριστούγεννα, τιτλοφορείται: «Εκδίκηση» και το τρίτο: «Καθαρμοί». Είναι έτοιμα, αλλά θέλουν βέβαια μια πολύ προσεκτική ματιά πριν κυκλοφορήσουν. Εννοιολογικοί άξονες της τριλογίας  είναι: Εκδίκηση Έξαρση Έρωτας. Πάθος Πένθος Πατρίδα. Ταυτότητα Τρέλλα.

Πόσες σελίδες είναι συνολικά;

Γύρω στις 1400, νομίζω,  ίσως λίγο παραπάνω.

Και το γράψατε σε δέκα χρόνια;

Ναι, αλλά σε δύο φάσεις. Σποραδικά τα πρώτα τέσσερα χρόνια, και εντατικά τα άλλα έξη. Το πρώτο  διάστημα έγραψα, ταυτόχρονα, ένα δοκίμιο για τον ελληνιστή Ε. Ρ Ντοντς και τις  πρωτοφανείς πλαστογραφίες που έχει κάνει, και εμπλούτισα την μελέτη μου για τα λαϊκά τραγούδια που αναφέρονται στον  θάνατο και ονομάζω «Δεξιθάνατα Ζεϋμπέκικα».

Τι θα λέγατε στους αναγνώστες;

 Να είναι αυστηροί και επιλεκτικοί και να μη διστάζουν να διαβάζουν απαιτητικά βιβλία.

Κι αν απογοητευθούν;

Σε ό,τι με αφορά, να μου επιτρέψετε, αλλά δεν πρόκειται να απογοητευθούν, όπως πιστεύω δεν έχουν απογοητευθεί και με τα προηγούμενα βιβλία μου. Μου δίνετε όμως την ευκαιρία να πω, ότι ένα βήμα ουσιαστικής εξέλιξης της κοινωνίας μας είναι το να πάψει να  υποτιμά τον εαυτό της. Υπάρχει μια διάχυτη εντύπωση ότι οι Έλληνες συγγραφείς, αλλά και οι άλλοι δημιουργοί, καλλιτέχνες κλπ, είμαστε υποδεέστεροι των ξένων. Κάποιοι εξ αυτών είναι  όντως καλύτεροι, κάποιοι χειρότεροι. Η γενίκευση συσκοτίζει και αδικεί. Κρίνοντας εξ ιδίων,  θεωρώ ότι είναι απολύτως ανακριβής και συντελεί σε μια ακόμη πιο καταστροφική πορεία μας, γιατί τα συμπλέγματα καταλήγουν πάντα σε συμφορές. Πάντως, οποιοσδήποτε μπορεί να συγκρίνει τα μυθιστορήματά μου με τα  μυθιστορήματα αυτών που θεωρεί ως καλύτερους ξένους. Γράφω όπως γράφω, για να μπορώ να κοιτάζω, και κοιτάζω, στα μάτια οποιονδήποτε συνομήλικό μου ξένο συγγραφέα.

Πώς συνδυάζετε την συγγραφή με τον συντονισμό της σχολής σεμιναρίων Ανοιχτή Τέχνη;

Η συγγραφή προέχει φυσικά, και στο περιθώριό της βρίσκω τον χρόνο που απαιτείται για την Ανοιχτή Τέχνη.

Και κάτι τελευταίο, μια που αρθογραφείτε τακτικά. Τι γνώμη έχετε για την πολύκροτη συμφωνία των Πρεσπών;

    Θα είμαι εξαιρετικά ικανοποιημένος και ευτυχής, αν δεν καταλήξει σε νέα εθνική τραγωδία. Οι οιωνοί δείχνουν ότι εκεί μας οδηγούν μεθοδικά, σε διχασμό και σοβαρές περιπέτειες. Είθε οι οιωνοί να διαψευσθούν.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here