Ακόμα και οι Κρητικοί έχουν ανεπάρκεια σε βιταμίνη D

To 78% των Χανιωτών παρουσιάζει έλλειψη σε βιταμινη D, μια σημαντικη βιταμίνη που παραδόξως σχετίζεται με την έλλειψη ηλιοφάνειας, παρότι η Κρήτη λογικά δέχεται μπολικό ήλιο. Ανεπάρκεια και έλλειψη παρουσιάζεται σε ακόμα υψηλότερα επιπεδα σε όλη την Ελλάδα.

Ειδικά όσον αφορά στους Χανιώτες (και ουσιαστικά σε όλους τους Κρητικούς, αν και η συγκεκριμένη έρευνα  έγινε στα Χανιά) η μελέτη παρουσιάσθηκε στο  19ο Παγκρήτιο Ιατρικό Συνέδριο που ξεκίνησε χθες  Παρασκευή στα Χανιά και διοργανώνεται από την Ιατρική Εταιρεία Χανίων και το Πνευματικό Κέντρο Χανίων.

Για τη μελέτη  χρησιμοποιήθηκε δείγμα 3.618 ανδρών και γυναικών, άνω των 16 ετών που ελήφθη από τον Σεπτέμβριο του 2017 έως τον Αύγουστο του 2018. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, την οποία διεξήγαγαν οι γιατροί Μ. Φραγκάκης, Σ. Βιττωράκης, Αντ. Παπαδάκη, Α. Καζή, Στ. Νιφοράτου – Δασκαλάκη, Ηλ. Γαβριλάκης και Μ. Παπαδάκης επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά το  λεγόμενο “μεσογειακό παράδοξο” δηλαδή  στις χώρες της Μεσογείου, Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα, που έχουμε πολύ υψηλή ηλιοφάνεια, να παρουσιάζουμε συνάμα  ανεπάρκεια σε βιταμίνη D.

Ειδικότερα η έρευνα κατέδειξε ότι ένα ποσοστό 77,9% των κατοίκων στο  Νομό Χανίων παρουσιάζει ανεπάρκεια σε βιταμίνη D. Το ποσοστό αυτό κρίνεται ιδιαίτερα υψηλά, παρότι η εικονα είναι καλύτερη απο άλλες  περιοχές της Ελλάδας όπου έχουν διεξαχθεί αντίστοιχες έρευνες.

Σε ό,τι αφορά την ερμηνεία του φαινομένου ο κ. Φραγκάκης υπογράμμισε πως τα αίτια είναι πολυπαραγοντικά:

«Πρώτον, παίζει ρόλο το γεωγραφικό πλάτος της Ελλάδας, γιατί μεταξύ 34 και 41 μοιρών δεν έχουμε μεγάλη απορρόφηση της υπεριώδους ακτινοβολίας επειδή οι ακτίνες του ηλιου δεν πέφτουν κάθετα. Επίσης δεν βοηθά στην απορρόφηση  το σκουρόχρωμο δέρμα που έχουμε, τρίτον είναι πιθανόν να υπάρχει μια γενετική προδιάθεση και τέταρτον σε σύγκριση με τους λαούς της Ευρώπης που έχουν πιο υψηλά επίπεδα βιταμίνης D, έχουμε διαφορετική διατροφή. Οι  βορειοευρωπαίοι έχουν λιγότερο ήλιο, αλλά καταναλώνουν τρόφιμα πλούσια σε  D, όπως λιπαρά ψάρια π.χ. σολομός, που δίνουν στον οργανισμό βιταμίνη D, ενώ αντίθετα από τη διατροφή των Ελλήνων αυτά λείπουν. Τόνισε, πάντως, ότι τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D επηρεάζονται και από τον σύγχρονο τρόπο ζωής, αφού ο σύγχρονος άνθρωπος περνάει πολλές ώρες μέσα σε ένα γραφείο ή στο σπίτι χωρίς να τον βλέπει ο ήλιος και χωρίς να έχει επαφή με τη φύση.

Καταλήγοντας ο κ. Φραγκάκης επεσήμανε ότι θα πρέπει να αναζητηθεί η πρόσληψη της βιταμίνης μέσω τροφών που την περιέχουν (π.χ. σολομός, σκουμπρί, ρέγγα, κρόκος αυγού ή και τροφές εμπλουτισμένες με βιταμίνες) αλλά και μέσα από την αλλαγή του τρόπου ζωής μας.

Η έλλειψη της βιταμίνης  D θεωρείται πρόβλημα για την ανάπτυξη και τη διατήρηση της οστικής μάζας. Τα τελευταία χρόνια εχει γινει επισης σαφές ότι η έλλειψή της σχετίζεται με  παθογένεση ή και την εξέλιξη διάφορων χρόνιων ασθενειών όπως είναι η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ορισμένες μορφές καρκίνου, αλλά και αυτοάνοσες παθήσεις (σακχαρώδης διαβήτης 1, σκλήρυνση κατά πλάκας, ψωρίαση, νόσος Κρον και άλλες).

Σε μετα-ανάλυση που εξέτασε  73 μελέτες με 849.412 λήψεις δειγμάτων φαίνεται πως όσοι έχουν ανεπάρκεια και έλλειψη αντιμετωπίζουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιασουν κακοηθεια, καρδιαγγειακή νόσο  και αυτοάνοσα.

Το πρόβλημα των χαμηλών επιπέδων της βιταμίνης D στους Έλληνες αποδεικνύει η επιδημιολογική μελέτη της Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας με θέμα «Προσδιορισμός επιπέδων βιταμίνης D σε δείγμα ελληνικού πληθυσμού».

Το σχεδιάγραμμα δείχνει ότι η εικονα που παρουσιάζουμε ειναι καλύτερη το φθινοπωρο επειδή έχει προηγηθεί ένα διάστημα με μεγάλη ηλιοφάνεια.

Τόσο το ανωτέρω σχεδιάγραμμα όσο και άλλα σημαντικά συμπεράσματα για την Ελλάδα γενικά, προέκυψε απο μελέτη που έλαβε δείγματα στη διετία 2016-2018 από ίσο αριθμό ανδρών και γυναικών (συνολικά εξετάσθηκαν 4.624 Έλληνες  ηλικίας 19-60 ετών), από αστικές και ημιαστικές περιοχές 5 νομών της Ελλάδας: Ηρακλείου, Αττικής, Θεσσαλονίκης, Αχαΐας και Κοζάνης. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν για κάθε εθελοντή αφορούσαν σε αιματολογικούς δείκτες, δημογραφικά χαρακτηριστικά, διατροφικές συνήθειες και τρόπο ζωής. Επαρκή επίπεδα θεωρήθηκαν τα τα άνω των >30 ng/ml, ανεπαρκή τα κάτω <30 ng/ml και έλλειψη τα επίπεδα κάτω των <12 ng/ml.

Ανεπάρκεια στο 72,03% του πληθυσμού

Στην  μελέτη η μέση τιμή βιταμίνης D για τους Έλληνες ήταν 23,06 ng/ml, δηλαδή διαπιστώθηκε  ανεπάρκεια και η ανεπάρκεια αφορουσε στο 72,03% του πληθυσμού. Από αυτούς το 17,55% εντοπίστηκε ότι παρουσιάζει σημαντική έλλειψη <12 ng/ml. Η  ανάλυση  έδειξε μεγαλύτερη πιθανότητα ανεπάρκειας και έλλειψης βιταμίνης D στις γυναίκες παρά στους άνδρες.

Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι μεγαλυτερο πρόβλημα έχουν οσοι ζουν σε αστικές περιοχές παρά όσοι ζουν σε ημιαστικές. Επισης οι παχύσαρκοι έχουν οξύτερο πρόβλημα απο τους λεπτούς. Συγκεκριμένα, οι παχύσαρκοι άνδρες και γυναίκες (ΔΜΣ>30: παχυσαρκία) είχαν στη μελέτη  75% πιθανότητες να έχουν ανεπάρκεια και διπλάσιες πιθανότητες να παρουσιάζουν έλλειψη, σε σχέση με τους νορμοβαρείς, δηλαδή με όσους έχουν φυσιολογικό Δείκτη Μάζας Σώματος.

Στην υποομάδα των ασθενών η ανάλυση έδειξε ότι η εμφάνιση της νόσου τους συσχετιζόταν με χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης D. Ενδεικτικές αυτοάνοσες παθήσεις που καταγράφηκαν ήταν ο σακχαρώδης διαβήτης 1, η νόσος Crohn, η ελκώδης κολίτιδα, η κοιλιοκάκη, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, οι θυρεοειδίτιδες Hashimoto και Graves, η ινομυαλγία, η λεύκη, η μυασθένεια Gravis, η ρευματική πολυαλγία, η σκληρόδερμα, το σύνδρομο Sjögren (προσβάλλει δακρυικούς και σιελογόνους αδένες), ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, η ψωρίαση, η σκλήρυνση κατά πλάκας, το έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα, το αλλεργικό άσθμα κ.ά.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ

Η βιταμίνη D λέγεται και «βιταμίνη του ήλιου», επειδή παράγεται φυσικά από τον οργανισμό μας όταν η ηλιακή ακτινοβολία έρχεται σε επαφή με το δέρμα μας. Ειναι λιποδιαλυτή και επηρεάζει τη λειτουργία σχεδόν 2.000 διαφορετικών γονιδίων.

Ιδιότητες

Η πιο σημαντική ίσως ιδιότητα της βιταμίνης D είναι η ρύθμιση της απορρόφησης του ασβεστίου και του φωσφόρου.

Επίσης, η βιταμίνη D διευκολύνει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού.

Η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης D είναι απαραίτητη για τη σωστή ανάπτυξη των οστών και των δοντιών αλλά και για την αυξημένη αντίσταση σε ορισμένες ασθένειες.

Η βιταμίνη D μπορεί επίσης να παίξει καθοριστικό ρόλο:

– στη μείωση του κινδύνου σκλήρυνσης κατά πλάκας (Journal of the American Medical Association)

– στη μείωση του κινδύνου καρδιοπάθειας (Circulation)

– στη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης των συμπτωμάτων της γρίπης (American Journal of Clinical Nutrition)

Πηγές

Ο οργανισμός μας παράγει τη βιταμίνη D όταν η ηλιακή ακτινοβολία έρχεται σε επαφή με το δέρμα. Θεωρητικά αρκούν 10 λεπτά έκθεσης στον ήλιο την ημέρα  για να συνθέσουμε τις ποσότητες βιταμίνης D που χρειάζεται ο οργανισμός μας όμως στην πράξη αποδεικνύεται ότι αυτό δεν ισχύει, γιατί όλους μας «βλέπει» ο ήλιος καθώς πηγαίνουμε στη δουλειά ή βγαίνουμε για ψώνια. Παρότι τον αποφεύγουμε τις τελευταίες δεκαετίες για τον κινδυνο του μελανώματος, εντούτοις και πάλι μας βλεπει ο ήλιος ειδικά το καλοκαιρι. Οπότε η έλλειψη μάλλον δεν αναπληρώνεται με αυτές τις δεκάλεπτες εκθέσεις στον ήλιο.

Μπορούμε να πάρουμε βιταμίνη D και μέσω της διατροφής μας, από τροφές όπως ο σολομός, οι σαρδέλες, ο κρόκος του αυγού, οι γαρίδες, τα ενισχυμένα δημητριακά και ο ενισχυμένος χυμός πορτοκαλιού.

Εάν δεν καλύπτουμε τις ημερήσιες ανάγκες μας σε βιταμίνη D μέσω της έκθεσης στον ήλιο και της διατροφής, καλό θα είναι να πάρουμε συμπλήρωμα και να ελέγξουμε αν απέδωσε -αν δεν διαπιστώνουμε διαφορά μετά απο ένα μήνα, δοκιμάζουμε άλλο συμπλήρωμα.

Πρόσληψη βιταμίνης D

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Τροφίμων και Γεωργικών Επιστημών οι ποσότητες βιταμίνης D που πρέπει να λαμβάνουμε (διεθνείς μονάδες IU την ημέρα) έχουν ως εξής:

– παιδιά και έφηβοι: 600 IU

– ενήλικες έως 70 ετών: 600 IU

– ενήλικες άνω των 70 ετών: 800 IU

– εγκυμονούσες και γυναίκες που θηλάζουν: 600 IU

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here