Ποια είναι η Novartis – Σκάνδαλα και σε άλλες χώρες – Η «πάγια τακτική» και άλλων εταιριών

Η πολυεθνική Novartis ειναι η ενσάρκωση της παγκοσμιοποίησης από πολλές απόψεις. Δεν υπάρχει καμία χώρα στον πλανήτη όπου αυτή να μην εμπορεύεται είτε τα δικά της σκευάσματα  είτε άλλων εταιρειών με τις οποίες συνεργάζεται ειδικά για συγκεκριμένα φάρμακα. Είναι ένας πολυδαίδαλος εταιρικός χώρος που ξεκινησε ουσιαστικά την καλπάζουσα άνοδό του προ 20ετίας, με τη συγχώνευση δύο ελβετικών μεγάλων φαρμακοβιομηχανιων.

ενα απο τα εργοστάσιά της στις ΗΠΑ (Νέα Υορκη)

Εχει 13 εταιρείες που ασχολούνται ειδικότερα με εμβόλια και βιοτεχνολογία,  μέσω της επίσης πολυεθνικής Chiron που την πήρε το 2006, και άλλες επτά καθαρά φαρμακευτικές που τις απέκτησε μετά το 2000 σταδιακά. Εχει απλωθεί  στα γενόσημα, αλλά και στα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα, δημιουργώντας περίπου 15 ειδικότερες εταιρείες με δεκαπλάσιες  θυγατρικές ανά τον πλανήτη.

Εχει δε απασχολήσει τις εισαγγελίες πολλών κρατών και όχι μόνον της πτωχής Ελλαδας.

ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ ΠΟΥ ΧΑΡΑΞΑΝ….ΟΛΟΙ

Ομως δεν είναι η μόνη. Για όσα κατηγορείται τώρα η Novartis στην χώρα μας, προ 5ετίας καταδικάστηκε η GlaxoSmithKline. Oμολόγησε ότι όντως προωθούσε σκευάσματα για μη εγκεκριμενη χρηση (δηλαδή φάρμακα που είχαν εγκριθεί για άλλες παθήσεις), ότι δεν παρείχε δεδομένα ασφαλείας και ότι δωροδοκούσε γιατρούς στις ΗΠΑ για να προωθούν τα σκευάσματα της. Η εταιρεία αυτή έδωσε τελικά 3 δισεκατομμύρια για να παύσει η δίωξη στις ΗΠΑ.

Το 2013 καταδικάστηκε η Johnson & Johnson και πλήρωσε 2,2 δισ. επειδή προωθούσε παράνομα σκευάσματα που είχαν άδεια κυκλοφορίας για συγκεκριμένες νόσους, αλλα η εταιρεία ήθελε να αυξήσει τις πωλήσεις και έπειθε γιατρους να τα χορηγουν και για άλλες ασθένειες.

Για τον ίδιο λόγο είχε καταδικαστεί το 2009 η Pfizer και πλήρωσε 2,3 δισεκατομμύρια δολάρια.

Για προώθηση φαρμάκων για μη εγκεκριμένη χρήση καταδικάστηκε και η Abbott Laboratories και πλήρωσε 1,8 δισ. εκατ. δολάρια αλλά και η Eli Lilly που πλήρωσε 1,5 δισ.

Η μη εγκεκριμένη χρήση συνήθως προωθείται από γιατρούς, όπου λένε στον ασθενή για παράδειγμα, «αυτό το φάρμακο είναι κανονικά για το διαβήτη, αλλά πάρ’ το, κάνει καλό και στην υπέρταση».

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Η Νovartis International είναι ένας γίγαντας του φαρμακευτικού τομέα, μια πολυεθνική με εδρα την Ελβετία -την Βασιλεία συγκεκριμένα. Μεταξυ των σκευασμάτων που προωθεί και που ειναι γνωστά και στην Ελλάδα, είναι το Βολταρέν, που αυστραλιανή έρευνα συνέδεσε με αυξημένο κινδυνο εγκεφαλικου επεισοδίου,  το αντιψυχωσικό Αναφρανίλ και  Λεπονέξ, το αντιεπιληπτικό Τεγκρετόλ, το αντιυπερτασικό Ντιοβάν, το Γκλιβέκ κατά της λευχαιμίας, το αντινεοπλασματικό και ανοσοτροποποιητικό Νεοράλ , το Φεμάρα για τον καρκίνο στο μαστό, το νευρολογικό Ριταλίν που χορηγείται «μαζικά» για υπερκινητικότητα, το αντιμυκητησιακό Λαμισίλ, το Κομτάν για την Πάρκινσον, το Εξελόν για την Αλτσχάιμερ, Οτριβιν για το συνάχι, Φενιστίλ για ερεθισμούς στο δέρμα και άλλα

Το 1996 η φαρμακευτική εταιρία Ciba-Geigy συγχωνεύθηκε με την Sandoz και σχημάτισαν την Novartis ως τρίτη ανεξάρτητη εταιρεία χωρίς οι άλλες δυο να εξαφανισθουν. Η Novartis είχε και αγροτοχημικό τομέα με εταιρείες που ασχολουνταν με τη γενετικά τροποποιημένη παραγωγή και αυτο τον χώρο τον διαχώρισε, δημιουργώντας (την δικη της βεβαια) εταιρεία Syngenta, σε συνεργασία με μια άλλη μεγάλη εταιρεία, την AstraZeneca. Το 2000 ειχε γίνει και ντόρος επειδή με συγχωνεύσεις και «χορηγίες» πανεπιστημιακών ερευνών τέθηκε σοβαρό ζήτημα για την αντικειμενικότητα των επιστημονικών ερευνών στον χώρο των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων.

Ειναι εισηγμένη σε όλα τα χρηματοστήρια ως Novartis Group. Εχει τρεις τομείς, με βασικό τον φαρμακευτικό (Pharmaceuticals), δεύτερο τον εξειδικευμένο στα οφθαλμολογικά (Alcon) και τρίτο τα γεννόσημα (Sandoz).

Ως εταιρεία έχει και το 33% της μεγάλης φαρμακευτικής Roche, αλλά δεν την ελέγχει. Επίσης κατείχε το ένα τέταρτο των μετοχών της Idenix Pharmaceuticals -μέχρι την εξαγορά της εταιρείας από άλλο κολοσσό του χώρου, την Merck & Co. Παράλληλα ως εταιρεία ειχε ειδικότερες συνεργασίες για συγκεκριμένα σκευάσματα και με άλλες εταιρείες -με θυγατρικές της Roche βασικά

Διατηρει ένα εταιρικό κέντρο και στην Ινδία, όπου μεταξύ άλλων ασχολείται με κλινικές δοκιμές (πειραματικές έρευνες)

Η εταιρεία Novartis, ελβετική ως τυπική έδρα, ειναι ένας κολοσσός που λογω του μεγέθους της αλλά και των ανταγωνισμών στο χώρο,  βρίσκεται στο επίκεντρο ερευνών εδώ και χρόνια.

ΣΚΑΝΔΑΛΑ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ

Αν και σε πολλές χώρες έχουν διαπραχθεί παρατυπίες, πολιτική ανάμιξη έχουμε μόνον στην Ελλάδα -στο αντίστοιχο σκάνδαλο στην Τουρκία συζητείται η ανάμιξη στελεχων σε κρατικούς οργανισμούς αλλά όχι και πολιτικών μέχρι στιγμής. Το ίδιο και στην Κινα. Ισως ομως αυτό να οφείλεται και στο ότι η Τουρκία  και η Κίνα έχουν και οι δυο περιορισμένη πρόσβαση στην πληροφόρηση και μπορεί να υπάρχει λογικά ανάμιξη πολιτικών, αλλά να συγκαλύπτεται. Στις ΗΠΑ πάλι, αν και οι θεσμοί λειτουργούν, εντουτοις θεσμός έχει καταντήσει και το lobbying, δηλαδή η προώθηση συγκεκριμένων εμπορικών συμφερόντων σε πολιτικούς χώρους και εκεί τα όρια είναι πλέον δυσδιάκριτα -η απόσταση που χωρίζει το λόμπιινγκ από τη δωροδοκία σε είδος είναι ίσως σχεδόν μηδενική, αλλά ικανή για να καθιστά το λόμπιινγκ μη ποινικά κολάσιμο.

Ιαπωνία

Το καλοκαίρι του 2013 δυο ιαπωνικά πανεπιστήμια ερεύνησαν κάποιες δημοσιεύσεις που έφεραν ότι ωφελουσε την καρδιά ένα αντιυπερτασικό σκεύασμα της Novartis, το Ντιοβάν. Διαπιστωσαν ότι η στατιστική ανάλυση των κλινικών ερευνών είχε «μαγειρευτεί» και ότι στην ανάλυση αυτή είχε αναμιχθεί και υπάλληλος της Novartis. Ο υπάλληλος αυτός δεν είχε (ως όφειλε εκ του νόμου) να δηλωσει τη σχέση του με την εταιρεία, αλλά συμμετείχε ως ουδέτερος ερευνητής απο το Πανεπιστήμιο της Οσάκα -εκει ήταν απλός λέκτορας. Μετά την αποκάλυψη αυτή πολλα ιαπωνικά νοσοκομεία σταμάτησαννα χορηγουν το σκεύαμσμα και τα ΜΜΕ έκαναν λόγο για σκάνδαλο. Τον Ιανουάριο του 2014 η κυβέρνηση της χωρας διέταξε εισαγγελική έρευνα επειδή «η εταιρεία παραπαλανουσε τους καταναλωτές να χρησιμοποιούν το Ντιοβάν κάνοντας χρηση των αποτελεσμάτων της αμφιλεγομενης έρευνας»

ΗΠΑ

*Το 2009 ο αμερικανικος «ΕΟΦ»  διαμαρτυρήθηκε στην Novartis ότι διαφήμιζε προς γιτρούς και καταναλωτές παράτυπα ένα φάρμακό της για την υπερικινητικότητα και συναφείς διαταρααχές. Συγκεκριμένα η «παρατήρηση» του ΕΟΦ ήταν ότι υπερέβαλλε για την αποτελεσματικότητα του προϊόντος της στη σχετική διαφήμιση

*Από το 2005 οι Αμερικανοί είχαν ήδη αρχίσει εισαγγελικές έρευνες για το «προμοτάρισμα» μιας σειράς σκευασμάτων της εταιρείας (ενός αντιεπιληπτικού, τριών καρδιολογικών, ενός αντιυπερτασικου, ενα ορμονολογικό και άλλων). Μετά από πέντε χρόνια, το 2010, η εταιρεία δέχτηκε να πληρώσει 422 εκατ. δολάρια γι ανα παύσει η δίωξη (Οι Αμερικανοι κατηγορουσαν της εταιρεία ότι δωροδοκουσε επαγγελματίες υγείας μέσω εκδηλώσεων, συμμετοχής σε ΔΣ, προσφοράς ταξιδίων και γευμάτων και ψυχαγωγίας. Οτι στόχος της ήταν να τους πείθει να  συνταγογραφουν φάρμακα για άλλες χρήσης και όχι μόνον για εκείνες που είχαν έγκριση κυκλοφορίας). Η εταιρεία αρνηθηκε ότι ήταν ένοχη, και υποστήριξε  ότι προτίμησε να πληρώσει απλώς «για να τελειώνει η ιστορία». Το παράδοξο στις ΗΠΑ ειναι ότι επιτρεπεται να συνταγογραφείται ένα σκεύασμα και για χρήση που δεν περιλαμβάνεται στην άδεια κυκλοφορίας του φαρμάκου, αλλά όχι και να διαφημίζεται ή να προωθείται. Είναι δηλαδή παράνομο να το προωθείς ως αποτελεσματικό για οτιδήποτε άλλο πέραν της χρήσης του για τη συγκεκριμένη πάθηση για την οποία πήρε άδεια κυκλοφορίας.

*Το 2013 η Novartis πάλι κλήθηκε απο την εισαγγελία στις ΗΠΑ για τον ίδιο λόγο -προώθηση φαρμάκων για άλλες χρήσεις και δωροδοκίες γιατρών-φαρμακοποιών

*Στη συνέχεια οι Αμερικανοί ασχολήθηκαν με τις δωροδοκίες στην Ελλάδα και άλλες χώρες (της Κίνας συμεριλαμβανομένης) επειδή ο καθορισμός της τιμής του φαρμάκου σε ορισμένες χώρες (όπως η Ελλάδα) επηρεάζει καθοριστικά την τιμή του διεθνώς, άρα επηρεάζει και τον αμερικανκό καταναλωτή αλλά και το ομοσπονδιακό  υπουργείο Υγειας που καταβάλλει φαρμακευτικές δαπάνες.Επίσης ερευνουν την εταιρεία για υπερτιμολογήσεις που  επιβάρυναν το αμερικανικό δημόσιο

 ΚΙΝΑ

Σε ό,τι αφορά στην Κινα η εταιρεία συμφώνησε να δώσει 25 εκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ για να παύσουν οι διώξεις με το νόμο περί  «διαφθοράς στην πρακτική στο εξωτερικό εμπόριο». Συγκεκριμένα οι Αμερικανοι ζητησαν και έλαβαν το ποσό επειδή η εταιρεία φέρετο να δωροδοκουσε γιατρούς και φαρμακοποιούς στην Κινα για να προωθούν συγκεκριμένα σκευάσματα.

Χαρακτηριστική περίπτωση θεωρήθηκε για παράδειγμα το ταξίδι που προσέφερε η εταιρεία σε 20 Κινέζους γιατρούς και φαρμακοποιους στο Σικάγο, όπου γινόταν ιατρικό συνέδριο. Φιλοξένησε τις συζύγους τους, τους έδωσε 150 δολάρια «για χαρτζηλικι», τους πλήρωσε το λογαριασμό σε στρηπτιζάδικα και τους πήγε και μια βόλτα στους καταρράκτες του Νιαγάρα (μια αποσταση 840 χλμ., αλλά τι είναι μια Ελλάδα ολόκληρη σε κάθετη νοητή διαδρομή όταν τους έχεις κουβαλήσει στο Σικάγο από την Κινα…)

Στην Κίνα για την υποθεση άλλης εταιρείας (της Γκλάξο, που προαναφέρεται στον πρόλογο)  έξη στελέχη της εταιρείας καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης με αναστολή και απολύθηκαν 110 υπάλληλοι

 

ΤΟΥΡΚΙΑ

Εκκρεμεί η υποθεση της Τουρκιας όπου σύμφωνα με (επισης προστατευόμενο) μάρτυρα δωροδοκήθηκαν γιαροί και κρατικοί λειτουργοί.

Στην Τουρκία η Νovartis φέρεται να «κέρδισε»  85 εκατομμύρια χρησιμοποιώντας μια εταιρεία δημοσίων σχέσεων  Η τουρκικη εταιρεία φέρεται να «έπειθε» νοσοκομεία και τον τουρκικό «ΕΟΦ» να προσθέτουν φάρμακα της Novartis  στα χορηγουμενα

Στο πλαίσιο των «ανταλλαγών» σε είδος, σύμφωνα με το  Reuters οι συγγενείς γιατρών που συνταγογραφουσαν συγκεκριμένα συκεύασματα σε «ικανό αριθμό» φέρεται να προσλαμβάνονταν

Επίσης οι «δημοσιες σχέσεις» έπεισαν με χρηματισμό να μετονομασθούν στην Τουρκία  δυο φάρμακα της εταιρείας ωστε να μην υποκεινται σε διεθνείς συγκρισεις τιμών –τα Ilaris και Gilenya βαφτίστηκαν αντίστοιχα σε  Ibecta και  Fingya

ΝΟΤΙΟΣ ΚΟΡΕΑ

Στη Νότιο Κορέα έγινε έφοδος στα γραφεία της εταιρείας περσι, για να διερευνηθουν καταγγελίες για δωροδοκίες. Οι αρχές κατείσχαν πολλά έγγραφα και αρχεία υπολογιστών για να διερευνήσουν αν υπήρχε ζητημα χρηματισμού

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here