Δημήτρης Αλεξίου, ποιητής: Ο Αλ. Τσίπρας να διαβάσει το «Κιβώτιο» του Αρη Αλεξάνδρου, ως υπόμνηση για να μην μείνει αδειανό το «κιβώτιο» της Αριστεράς

 

Συνέντευξη στην ΚΕΛΛΥ ΣΤΑΜΟΥΛΗ

ΦΩΤΟ: ΚΕΛΛΥ ΣΤΑΜΟΥΛΗ/PRESS PUBLICA

Ο ποιητής Δημήτρης Αλεξίου μας παραχώρησε μία χειμαρρώδη κι επίκαιρη συνέντευξη. Το τελευταίο του βιβλίο «Τα πρόσωπα της Εκάτης», εκδόσεις Διάττων, αποτέλεσμα δωδεκάχρονης συγγραφικής δουλειάς συνιστά κορυφαίο σταθμό στην πορεία του Ποιητή.

————– 

  • Ο Che Guevara ήταν γυναικάς;

Μάλλον θα ήταν.  Όλοι οι επαναστάτες αναγνωρίζουμε τη δύναμη της γυναίκας!

  • Με τι θα παραλληλίζατε τον έρωτα;

Με τον θάνατο.

Όταν ξυστεί το επίχρισμα πολιτισμού, βγαίνει από το σπήλαιο ο αγριάνθρωπος.

  • Ουπς!

Στον έρωτα μεταρσιωνόμεθα.  Είμαστε σε άλλη διάσταση.  Τη στιγμή της στιγμής δεν είσαι εδώ, είσαι ήδη στο επέκεινα.

  • Γιατί ο άνθρωπος γίνεται βάρβαρος κ. Αλεξίου;

Όταν ξυστεί το επίχρισμα πολιτισμού, βγαίνει από το σπήλαιο ο αγριάνθρωπος.

  • Ποιός «ξύνει» αυτό το επίχρισμα;

Οι συνθήκες, τα γεγονότα.  Το 1972 έπεσε ένα αεροπλάνο στις Άνδεις.  Όσοι επέζησαν έψαχναν γύρω από το κοίτος για τροφή.  Όταν τέλειωσε η τροφή τρώγανε τις σάρκες.  Αν δεν τους είχαν βρει θα σφάζανε τους αδυνάμους και θα τους τρώγανε.  Αυτοί ακριβώς που πριν λίγο καιρό έτρωγαν με το μαχαίρι και το πιρούνι.

  • Συνεπώς;

Συνεπώς αυτό που ζούμε σήμερα είναι επίχρισμα πολιτισμού.

  • Σήμερα ή πάντα;

Πάντα, σε ανάλογες συνθήκες, θα βγαίνει ο αγριάνθρωπος από το σπήλαιο.  Είναι κανόνας.

  • Σκληρός κανόνας! Ακόμη ένα παράδειγμα;

Στη διάρκεια του Εμφυλίου όταν είχαν μείνει μεμονωμένες ομάδες ανταρτών, όποιος έφερνε το κεφάλι  συντρόφου του θα έχαιρε αμνηστίας.  Κοιμόταν ο σύντροφος κι ο άλλος του έκοβε το κεφάλι για να γλυτώσει τα Στρατοδικεία.  Αυτά δεν έγιναν 1000 χρόνια πριν.  Έγιναν τώρα.  Επί ημερών των παπούδων σου Κέλλυ.

  • Οι φασίστες, δηλαδή, δεν έχουν καθόλου επίχρισμα;

Πως! Οι χιτλερικοί ακούγανε Μότσαρτ και Μπετόβεν και παράλληλα έδιναν εντολές στο Αουσβιτς.

  • Πώς θα χαρακτηρίζατε τους φασίστες;

Φασίστας είναι ο κατέχων την απόλυτη αλήθεια.  Όταν το μυαλό σου κυριαρχείται από “-ισμούς” κατέχεις την απόλυτη αλήθεια.  Δεν υπάρχει τίποτα άλλο έξω από αυτό.

Η αμφιβολία μου για την Αριστερά γεννήθηκε όταν διάβασα την “Φάρμα των Ζώων”, του Όργουελ.  Ένιωσα το χλιμίντρισμα της αμφιβολίας.  Το γουρούνι που ήθελε να είναι «πιο ίσο» από τα άλλα.  Αυτά τα έχει πει βεβαίως και ο Αίσωπος.  “Η του όνου συμφορά” είπε η αλεπού και έδωσε όλο το κέρδος στο λιοντάρι.

  • Πώς θεραπεύεται ο κατέχων την απόλυτη αλήθεια;

Αν χλιμιντρίσει μέσα του η αμφιβολία, έχει καλώς.

 

  • Είστε παθών;  Πάσχετε από “ισμούς”;

Η αμφιβολία μου για την Αριστερά γεννήθηκε όταν διάβασα την “Φάρμα των Ζώων”, του Όργουελ.  Ένιωσα το χλιμίντρισμα της αμφιβολίας.  Το γουρούνι που ήθελε να είναι «πιο ίσο» από τα άλλα.  Αυτά τα έχει πει βεβαίως και ο Αίσωπος.  “Η του όνου συμφορά” είπε η αλεπού και έδωσε όλο το κέρδος στο λιοντάρι.

  • Αυτά όμως είναι παραμύθια κ. Αλεξίου!

Παραμύθια; Μετά την πτώση του Κομμουνισμού στη Σοβιετική Ένωση οι κομματικοί αγόρασαν όλες τις ισχυρές εταιρίες και τις ποδοσφαιρικές ομάδες.

  • Ο κομμουνισμός προσιδιάζει με τον φασισμό;

Δεν θα ήθελα ποτέ να το δεχτώ.  Είμαι πολύ μεγάλος πια για να πώ ότι έκανα λάθος.

  • Και γιατί τότε δεν ασπάζεστε τον πολυσυζητημένο σας στίχο: “όλα λοιπόν είναι γραμμένα για τη γομολάστιχα;

Της γομολάστιχας πάντα ακολουθεί η επανεγγραφή.

  • Ποιός είναι ο καλύτερος ποιητής του κόσμου;

Πώς μπορώ να ξέρω τόσο καλά την παγκόσμια Λογοτεχνία;  Μπορώ να πω ποιοί Έλληνες είναι γενικώς στον “κανόνα”.

  • Ποιοί;

Ο Σικελιανός πάνω από όλους, ο Παλαμάς, ο Ρίτσος…

  • Γιατί βάζετε τον Σικελιανό πάνω από όλους;

Για το μεταφυσικό στοιχείο που έχει όλη του η ποίηση.  Ενώ κηδεύεται ο Παλαμάς στο Α΄ Νεκροταφείο, στην Γερμανοκρατούμενη Ελλάδα του ΄43, ο Σικελιανός τολμάει και λέει το “Ηχήστε Σάλπιγγες” και αρπάζει το φέρετρο.

Πώς να συγκρίνεις τα ποίηματα! Δεν υπάρχει μονάδα μέτρησης ποιότητος.  Ο Βιτγκενστάιν λέει ότι “ο πόνος μου είναι ο δικός μου πόνος”.  «Πονάς;» «Πονάω». «Πόσο;«.  Τι απαντάς εκείνη τη στιγμή; Δεν έχει βρεθεί μονάδα μέτρησης του πόνου.  Κάθε μονάδα μέτρησης εξάλλου είναι μία αυθαιρεσία.

  • Συγκρίνεται η τελειότητα των ποιημάτων;

Πώς να συγκρίνεις τα ποίηματα! Δεν υπάρχει μονάδα μέτρησης ποιότητος.  Ο Βιτγκενστάιν λέει ότι “ο πόνος μου είναι ο δικός μου πόνος”.  «Πονάς;» «Πονάω». «Πόσο;«.  Τι απαντάς εκείνη τη στιγμή; Δεν έχει βρεθεί μονάδα μέτρησης του πόνου.  Κάθε μονάδα μέτρησης εξάλλου είναι μία αυθαιρεσία.

  • Αυθαιρεσία;

Ναι! Το π.Χ. και το μ.Χ. δεν είναι μία αυθαιρεσία;   Άλλοι λένε «από κτήσεως κόσμου»,  άλλοι λένε «μετά το πέρασμα της Ερυθράς Θάλασσας», ενώ οι αρχαίοι Έλληνες χρονολογούσαν με αφετηρία τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

  • Εσείς έχετε αυθαιρετήσει ποτέ;

Δεν είμαι δα τόσο σπουδαίος για ν΄ αυθαιρετήσω!

  • Οι ποιητές από τι χαρακτηρίζονται;

Από αφέλεια.

  • Αφέλεια;

Πώς αλλιώς θα μεγεθύνεις αυτήν τη λάμπα για να την κάνεις ποίημα.  Ο Νερούδα έχει γράψει ποιήματα για τα πουλιά, τις πέτρες, τα δέντρα της Νότιας Αμερικής στο Canto General.  Αν δεν είσαι αφελής ώστε να μεγεθύνεις το εντομάκι αυτό το τόσο δα, τί θα γράψεις;

  • Μπορούμε να καταλογίσουμε αφέλεια στον Σεφέρη, που ήταν και Διπλωμάτης;

Οι ενοχές του τον έκαναν να γράψει αυτά τα αριστουργήματα.  Κάτι σαν “Δόκτωρ Τζέκιλ και κύριος Χάιντ” του Στίβενσον.  Δύο όψεις δύο χαρακτήρες.

  • Παρόλα αυτά ο Σεφέρης…

Παρόλα αυτά ο Σεφέρης γράφει το κύκνειο άσμα του, το «Επί Ασπαλάθων», που είναι όλοι οι Θεοδωράκηδες και οι Ρίτσοι μαζί…  Η μεγαλύτερη αντιστασική πράξη.

  • Υπάρχει ποιητικότητα στον πολιτικό;

Σε τι διαφέρει πράγματι ο πολιτικός από τον συγγραφέα Κέλλυ;  Ο πολιτικός θέλει τις ψήφους τώρα για να εκλεγεί τώρα.  Ο συγγραφέας αντιθέτως και μετά από 100 χρόνια ν΄ αναγνωριστεί δεν τον πολυνοιάζει.

  • Σε τί λοιπόν συνίσταται η διαφορά;

Ο συγγραφέας δουλεύει για το μέλλον.

Ο  μόνος που είχε συνείδηση της Τράπεζας του μέλλοντος ήταν ο Κ. Π. Καβάφης.  Γνώριζε ότι οι μετοχές του θα ανέβουν στο παγκόσμιο Χρηματιστήριο της Ποίησης

  • Εσείς αντιλαμβάνεστε την αρτιότητα των ποιημάτων σας, όταν τα αποτυπώνετε στο χαρτί;

Ο  μόνος που είχε συνείδηση της Τράπεζας του μέλλοντος ήταν ο Κ. Π. Καβάφης.  Γνώριζε ότι οι μετοχές του θα ανέβουν στο παγκόσμιο Χρηματιστήριο της Ποίησης.

  • Ποιά είναι τα κορυφαία ποιήματα του Καβάφη;

Η σύλληψη του ποιήματος “Απολείπειν ο θεός Αντώνιον” είναι ιδιοφυής.  Πιάνει ένα στεγνό κείμενο -ιστορικό γεγονός- του Πλούταρχου και το κάνει ποίημα.   Ομοίως και το “Σοφοί δε Προσιόντων” και το “Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης”, πράγματι αριστούργημα.

  • Θα θέλατε να είστε Σύμβουλος του Αλέξη Τσίπρα;

«His Master’s Voice»; Οχι.

  • Ποιό ποίημα θα προτείνατε στον Πρωθυπουργό να διαβάσει;

Τη  “Σονάτα του Σεληνόφωτος” του Γιάννη Ρίτσου.

  • Θα μας το δικαιολογήσετε;

Η απέραντη  μοναξιά του πολιτικού ανδρός και δη ενός Πρωθυπουργού.

  • Μπορεί η Τέχνη να ευαισθητοποιήσει τον πολιτικό άνδρα;

Οι πολιτικοί κινούνται σε άλλα πλάτη και μήκη…

  • Ποιό βιβλίο πιστεύετε ότι θα έπρεπε επειγόντως να διαβάσει ο Αλέξης Τσίπρας;

“Το κιβώτιο” του Άρη Αλεξάντρου.

  • Γιατί  το συγκεκριμένο;

Με το βιβλίο αυτό θα επιθυμούσα μία υπόμνηση: να φροντίσει να μην απομείνει αδειανό “το Κιβώτιο” της Αριστεράς.

  • Αγωνιώ να το διαβάσω! Μιλάει κυριολεκτικά για κάποιο κιβώτιο;

Σε ζηλεύω που έχεις μπροστά σου αυτήν τη χαρά!

  • Μια ξεχωριστή πολιτική προσωπικότητα θα μας κατονομάσετε;

Τον Νίκο Ζαχαριάδη.  Ιδιοφυής και εστέτ.

  • Εσείς είστε εστέτ;

Ένα τσοπανόπουλο ήμουν…

  • Γιατί οι άνθρωποι εκτροχιαζόμαστε για την ιδιοκτησία;

Δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι το μόνο που μας ανήκει είναι δύο μέτρα γης και ένας οβολός για τον περατάρη.

Ακολουθώ τη φιλοσοφία των Κυνικών, τη φιλοσοφία του Διογένη.  Ενα πυθάρι μου αρκεί να καταφεύγω όταν βρέχει.

  • Δεν επιτρέπεται δηλαδή να χαιρόμαστε την ιδιοκτησία;

Ακολουθώ τη φιλοσοφία των Κυνικών, τη φιλοσοφία του Διογένη.  Ενα πυθάρι μου αρκεί να καταφεύγω όταν βρέχει.

  • Αν έπρεπε να απευθύνετε έναν λόγο ενώπιον πολυεκατομμυριούχων τι θα τους λέγατε;

Δεν θα το παιζα και Χριστός!  «Αφήστε τα υπάρχοντά σας και ακολουθήστε με»!

  • Ελάτε κ. Αλεξίου!

Θα τους διάβαζα τον Πλούτο του Αριστοφάνη…

  • Δείπνο με προσωπικότητα από την Ιστορία. Ποιόν θα καλούσατε;

Α, πα, πα, πα! Με Βρυκόλακες θα κάτσω να φάω!

  • Τι σας γοητεύει σε έναν άνθρωπο;

Το λεξιλόγιό του, το χαμόγελό του.  Οι πρώτες κουβέντες του.

  • Ο Χίτλερ είναι η πιο τερατώδης μορφή της Ιστορίας;

Μαζί με τον Τζένγκινς Χαν.

  • Πώς θα χαρακτηρίζατε με δυο λέξεις τον Χίτλερ;

Θύτη και θύμα του γερμανικού λαού.

  • Πιο συγκεκριμένα;

Τα πλήθη που τον επευφημούσαν είναι και αυτά υπόλογα. Ο λαός που γνώρίζε τα κρεματόρια ευθύνεται όσο και ο Φύρερ-κατακτητής.

  • Κατακτητής υπήρξε και ο Μέγας Αλέξανδρος!

Το «Μέγας» σε εισαγωγικά.

  • Για τον Μέγα Αλέξανδρο είμαστε όλοι περήφανοι, σωστά;

Είμαστε “Εμείς οι Έλληνες”.

  • Τι σας ενοχλεί ακριβώς; μ ΄ εκπλήσσετε!

Το «Εμείς οι Έλληνες» πάει κλιμακωτά.  Πρώτα θα μιλήσουν για τον Καποδίστρια, μετά για τον Μεταξά και στη συνέχεια για τον Παπαδόπουλο.

Η ΕΔΑ, ο Θεοδωράκης, ο Λαμπράκης, ο Ρίτσος.   ΄Ηρθε ο Παπαδόπουλος και τα έκοψε.  Έκοψε την Ανοιξη.  Τη “Χαμένη άνοιξη” του ΤΣΙρκα.  Τη Ρωμιοσύνη, τον Επιτάφιο, το Άξιον Εστί.

  • Ποιό είναι το πιο μεγάλο τραύμα που άφησε η δικτατορία του Παπαδόπουλου;

Η ΕΔΑ, ο Θεοδωράκης, ο Λαμπράκης, ο Ρίτσος.   ΄Ηρθε ο Παπαδόπουλος και τα έκοψε.  Έκοψε την Ανοιξη.  Τη “Χαμένη άνοιξη” του Τσίρκα.  Τη Ρωμιοσύνη, τον Επιτάφιο, το Άξιον Εστί.

  • Άλλος έλληνας πολιτικός με στοιχεία δικτάτορα;

Ο Παπανδρέου, δυνάμει της εξουσίας που πήγαζε από τον λαό και μόνο από τον λαό.  Είχε τόσο μεγάλη ισχύ από τον λαό, που δεν είχε τον φόβο του πολιτικού κόστους. Αυτός όμως που δύναται να ποδηγετήσει τον λαό σε τέτοια κλίμακα μπορεί να τον οδηγήσει και στον γκρεμό.  Ο λαός δεν έχει ανάγκη από κεσέμι.  Κάποια στιγμή το κριάρι μπορεί να πάει στο γκρεμό και να παρασύρει όλο το κοπάδι.

  • Τέλειωσε η συνέντευξη. Έχουν όλα ένα τέλος κ. Ποιητά;

Όλα εκτός από το τέλος.  Ο Κώστας Αξελός έχει πει ότι η διάρκεια του τέλους κρατάει πολύ περισσότερο από αυτό καθαυτό το τέλος.

  • Όπως;

Το τέλος της Ρωμαικής Αυτοκρατορίας. Πέντε αιώνες!

  • Σας φοβίζει το τέλος;

Ένας αισώπειος μύθος αναφέρει, ότι μία φορτωμένη γυναίκαι αναφωνεί «Χάρε έλα πάρε με δεν αντέχω άλλο!»  Μόλις, όμως, ήρθε ο Χάρος του είπε «Εντάξει, εντάξει φύγε, είμαι καλά τελικά».

————————-

Ο Δημήτρης Αλεξίου έχει εκδώσει τα βιβλία:

 

ΠΟΙΗΣΗ

  • Τριλογία του Εμφυλίου, Ειρήνη 1976, 1980, 1883
  • Λεξικογραφία, Πλήθων 1979
  • Εντεύθεν της Πλακιώνας, Διογένης 1981, Τρία Φύλλα 1987
  • Παιδικός απόπλους, Διογένης 1983, 1985
  • Επάλληλος μύθος, Πλέθρον 1984, Διάττων 1996
  • Προς Ασωπίαν, Καστανιώτης 1991
  • Πάνδημος Αφροδίτη, Διάττων 1993
  • Απεναντίας, Διάττων 2006
  • Τα Πρόσωπα της Εκάτης, Διάττων 2016

 

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

  • Παλιά τετράδια, Νεφέλη 1981
  • Μικρά αθηναικά, Γνώση 1982
  • Η κατεδάφιση προετοίμαζε την ανέγερση, Πλέθρον 1985
  • Τέσσερις Ώρες, Εριφύλη 2009

 

ΑΝΘΟΛΟΓΙΕΣ

  • Σύγχρονοι Πελοπονήσιοι Ποιητές, Μπαρμπουνάκης 1987
  • Γενιά του ΄70, Όμβρος 2001
  • Ερωτικός λόγος, Καφέ Παράσταση 1996

 

ΛΕΥΚΩΜΑ

  • Εικονοστάσια της Λακωνίας, Καστανιώτης 1996
Print Friendly, PDF & Email

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. Πολύ τετριμμένα και χιλιοειπωμένα τα λεγόμενα του petit artist. Και τι ναρκισσισμός στις φωτογραφίες έλεος στην ηλικία του!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here