MedProgramme: Μια νέα ώθηση για την απορρύπανση της Μεσογείου και των ακτών και την υποστήριξη της ακεραιότητας του οικοσυστήματος

 

Στην ανακοίνωση ενός εξαιρετικά σημαντικού προγράμματος για την απορρύπανση της Μεσογείου και την υποστήριξη της ακεραιότητας του θαλάσσιου και παράκτιου οικοσυστήματος, προχώρησε χθες το Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP / MAP).

Το MedProgramme «Πρόγραμμα Μεσογείου Θάλασσας: Ενίσχυση της Περιβαλλοντικής Ασφάλειας» αφορά σε μια προσπάθεια 43 εκατομμυρίων δολαρίων που χρηματοδοτείται από το Global Environment Facility  (GEF) με στόχο τη μείωση των σημαντικών περιβαλλοντικών πιέσεων, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του κλίματος και την ασφάλεια των υδάτων, καθώς και τη βελτίωση της υγείας και της διαβίωσης των παράκτιων πληθυσμών στην περιοχή της Μεσογείου.

Το πρόγραμμα – πρόκειται για μια σύνθεση επτά μικρότερων υποέργων – θα αναπτύξει περισσότερες από 100 συντονισμένες δράσεις σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο τα επόμενα 5 χρόνια (2020-2024). Αυτό αναμένεται να οδηγήσει, ανάμεσα σε άλλες θετικές επιπτώσεις, στην απομάκρυνση 3.250 τόνων ανθεκτικών οργανικών ρύπων (Persistant Organic Pollutants-POP) και 50 τόνων υδραργύρου, καθώς και στην πρόληψη της χρήσης 1.309 τόνων POP ετησίως, στην αύξηση των όγκων επεξεργασίας νερού και σε βελτιώσεις στη διαχείριση ακτών και υδάτων.

Οι απαιτούμενες επενδύσεις για σημαντικά έργα υποδομής όπως η απορρύπανση των υδάτων σε αποχετεύσεις και κανάλια στο Δέλτα του Νείλου, σε συστήματα συλλογής λυμάτων σε παράκτια σημεία στο Λίβανο όπως επίσης και τα σχέδια βελτίωσης των επιφανειακών, υπόγειων και παράκτιων υδάτινων πόρων στην Τυνησία, πριν την εφαρμογή τους θα αξιολογηθούν. Οι δραστηριότητες διαχείρισης της γνώσης και ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου θα υποστηρίξουν τη συνολική εφαρμογή του προγράμματος.

«Εκτιμούμε ιδιαίτερα τη συνεργασία μας με το Global Environment Facility. Ως Εκτελεστικός Οργανισμός του προγράμματος Med, θα διασφαλίσουμε ότι θα μας φέρει πιο κοντά στην εκπλήρωση του οράματος για μια υγιή Μεσόγειο Θάλασσα και των ακτών της», δήλωσε ο κ. Gaetano Leone, Συντονιστής του UNEP / MAP – Γραμματεία της Σύμβασης της Βαρκελώνης.

Το UNEP / MAP θα συνεργαστεί με δέκα δικαιούχους χώρες – Αλβανία, Αλγερία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Αίγυπτο, Λιβύη, Λίβανο, Μαρόκο, Μαυροβούνιο, Τυνησία και Τουρκία – και με εταίρους στην εφαρμογή του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων των UNESCO / IHP, EIB, IUCN Med, GWP Med, WWF Med και UNEP / MAP Περιφερειακά Κέντρα Δράσης Plan Bleu (Γαλλία), PAP / RAC (Κροατία), SCP / RAC (Ισπανία) και SPA / RAC (Τυνησία).

Ο κ. Chris Severin, Συντονιστής του Global Environment Facility (GEF) International Waters παρατήρησε ότι «το πρόγραμμα Med είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα ολοκληρωμένης επενδυτικής προσέγγισης του GEF: από την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των χωρών, τον εντοπισμό βασικών διασυνοριακών παραγόντων πίεσης ειδικά για το οικοσύστημα, τον περιφερειακό καθορισμό στόχων και την επακόλουθη υλοποίηση εθνικών προτεραιοτήτων. Αυτό οδήγησε σε μια συναρπαστική, ισχυρή εταιρική σχέση που ξεκλειδώνει επενδύσεις σε υποδομές, ενισχύοντας παράλληλα την εθνική και περιφερειακή πολιτική, καθώς και νομικά και κανονιστικά πλαίσια απαραίτητα για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα».

Το MedProgramme υποστηρίζεται επίσης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Τα δύο διεθνή χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα θα παράσχουν συγχρηματοδότηση 700 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ με τη μορφή δανείων που θα χορηγηθούν στις χώρες και σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς για την προώθηση της δημιουργίας και τη διαμόρφωση της αγοράς, και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας μέσω του ιδιωτικού τομέα και της δημοτικής συμμετοχής.

Με ακτογραμμή 46.000 χλμ., η Μεσόγειος Θάλασσα – η μεγαλύτερη ημί-κλειστη θάλασσα στον κόσμο – έχει δει τον πληθυσμό των παράκτιων χωρών να διπλασιάζεται τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, φτάνοντας τα 450 εκατομμύρια. Ο πληθυσμός αναμένεται να αυξηθεί σε 600 εκατομμύρια έως το 2050. Οι ολοένα και πιο ευάλωτες παράκτιες ζώνες πρέπει να αντιμετωπίσουν την αδυσώπητη αστική πίεση σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένης της διάβρωσης και της αλάτωσης των ποταμών και των υδροφορέων που υποστηρίζουν τα μέσα διαβίωσης και την επισιτιστική ασφάλεια. Σύμφωνα με την έκθεση UNEP / MAP State of the Environment and Development (SoED) που πρόκειται να κυκλοφορήσει σύντομα, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας μπορεί να κυμαίνεται μεταξύ 45 εκατοστών και άνω των 2 μέτρων έως το 2100.

Η ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών (Integrated Coastal Zone Management-ICZM) – μια σημαντική πτυχή που καλύπτεται από τη Σύμβαση της Βαρκελώνης και το Πρωτόκολλο ICZM – θα αποτελέσει μία από τις βασικές δραστηριότητες του MedProgramme με έμφαση στη βελτίωση της αποτελεσματικής διαχείρισης των παράκτιων υδροφορέων στην περιοχή. Ειδικές δραστηριότητες θα επιδιώξουν την ενίσχυση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή στο Μαρόκο και το Μαυροβούνιο, και σε περιφερειακό επίπεδο.

Όσον αφορά στη βιολογική ποικιλομορφία, το πρόγραμμα θα επιδιώξει την ένταξη περισσότερων θαλάσσιων περιοχών σε καθεστώς προστασίας, ιδίως με την ενίσχυση της διαχείρισης των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών (Marine Protected Areas-MPAs) στη Λιβύη. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο SPA / BD της Σύμβασης της Βαρκελώνης, τα συμβαλλόμενα μέρη έχουν δημιουργήσει ένα αυξανόμενο δίκτυο MPAs, συμπεριλαμβανομένων 39 Ειδικά Προστατευόμενων Περιοχών Μεσογειακής Σημασίας (Special Protected Areas of Mediterranean Importance-SPAMIs). Συνολικά, υπάρχουν 1.233 MPAs στη Μεσόγειο.

Το MedProgramme θα ενισχύσει το ρόλο του συστήματος UNEP / MAP της Σύμβασης της Βαρκελώνης ως άξονα της συντονισμένης και ολοκληρωμένης απάντησης της περιοχής στις κρίσιμες προκλήσεις που σχετίζονται με την αειφόρο χρήση των παράκτιων και θαλάσσιων πόρων. Το πρόγραμμα θα ενσωματωθεί πλήρως στη μεσοπρόθεσμη στρατηγική του UNEP / MAP για το 2022-2027.

«Καθώς η περιοχή μας ανακάμπτει από το COVID-19, είμαι πεπεισμένος ότι η εφαρμογή του προγράμματος θα συμβάλει στην αντιμετώπιση πολλών κρίσιμων ζητημάτων στη Μεσόγειο, μεταξύ των οποίων η διάθεση χημικών ουσιών, οι ανάγκες σε νερό και μια πιο αποτελεσματική διαχείριση των θαλάσσιων και παράκτιων ζωνών»,  σημείωσε ο κ. G. Leone.

Στο πλαίσιο των εκκλήσεων του UNEP για καλύτερη ανάπτυξη, το UNEP / MAP υποστηρίζει μια πράσινη αναγέννηση στη Μεσόγειο. Η βελτιωμένη συμμόρφωση των συμβαλλομένων μερών με τη Σύμβαση της Βαρκελώνης και τα Πρωτόκολλά της καθώς και με τα ρυθμιστικά μέτρα που εγκρίθηκαν υπό την αιγίδα του UNEP / MAP, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά και διαρκή οφέλη αναφορικά με τον περιορισμό της ρύπανσης. Η αναβάθμιση της βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής – ένα σημαντικό μέρος του έργου UNEP / MAP στην περιοχή – θα είναι επίσης ζωτικής σημασίας για ένα ανθεκτικό και βιώσιμο μέλλον.

«Η πανδημία COVID-19 δεν παρέχει δικαιολογίες για ανάκληση προηγούμενων δεσμεύσεων ή για εφησυχασμό σχετικά με την αιτία που προκάλεσε την κρίση: την ανθρώπινη δράση σε σχέση με τη φύση. Το MedProgramme θα αντιμετωπίσει πολλές μορφές υποβάθμισης του περιβάλλοντος στην περιοχή μας και θα συμβάλει στην εξασφάλιση της απαραίτητης ακεραιότητας του οικοσυστήματος για την ανθρώπινη υγεία », παρατήρησε ο κ. Leone.

 

Το Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP/MAP).

Το Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP / MAP) δημιουργήθηκε το 1975 ως το πρώτο Περιφερειακό Θαλάσσιο Πρόγραμμα που ξεκίνησε υπό την αιγίδα του UNEP. Το UNEP / MAP συγκεντρώνει τις 21 χώρες που συνορεύουν με τη Μεσόγειο Θάλασσα και την Ευρωπαϊκή Ένωση – όλες είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης της Βαρκελώνης που εγκρίθηκε το 1976 και τροποποιήθηκε το 1995 – και των Πρωτοκόλλων της.

Τα συμβαλλόμενα μέρη έχουν υιοθετήσει επτά πρωτόκολλα εφαρμογής της σύμβασης της Βαρκελώνης που αφορούν ειδικά μέτρα καθώς και τεχνικές απαιτήσεις, πρότυπα και προδιαγραφές για τη μείωση, την κατάργηση και την εξάλειψη της θαλάσσιας ρύπανσης από διάφορες χερσαίες και θαλάσσιες πηγές, την προστασία της θαλάσσιας και παράκτιας βιοποικιλότητας και οικοσυστημάτων και την εφαρμογή ολοκληρωμένων αρχών διαχείρισης παράκτιων ζωνών.

Η Μεσογειακή Επιτροπή για την Αειφόρο Ανάπτυξη (Mediterranean Commission on Sustainable Development-MCSD), το συμβουλευτικό όργανο που ιδρύθηκε το 1996 από τα συμβαλλόμενα μέρη για να στηρίξει την εφαρμογή της Σύμβασης της Βαρκελώνης, συνέβαλε στην ενσωμάτωση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) στη μεσογειακή στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη (MSSD 2016-2025) που καθοδηγεί το έργο του UNEP / MAP.

Η εφαρμογή της Σύμβασης της Βαρκελώνης και των πρωτοκόλλων της αποτελεί αντικείμενο εθνικών εκθέσεων που υποβάλλουν τα συμβαλλόμενα μέρη μέσω ενός επίσημου συστήματος αναφοράς. Το 2008, η Επιτροπή Συμμόρφωσης ιδρύθηκε ως επικουρικό όργανο για τη διευκόλυνση και την προώθηση της εφαρμογής της Σύμβασης και των Πρωτοκόλλων της.

Προγράμματα και έργα που υλοποιούνται από το UNEP / MAP και τα περιφερειακά κέντρα δραστηριότητάς του, μεταφέρουν το όραμα μιας υγιούς Μεσογείου και των ακτών της σε έναν σταδιακά επεκτεινόμενο και κλιμακούμενο σχηματισμό φωτεινών σημείων αειφορίας.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here