Ποιοί άλλοι «τρώγονται» για ονομασίες – Κι εμείς θέλαμε να μας λένε Ελλάδα…

Η Ελλάδα ονομάζεται από κάθε λαό με το όνομα που πέρασε στην κουλτούρα του, συνήθως από το λατινικό Graecia Θέλουμε να πιστεύουμε ότι προέρχεται από το αρχαιοελληνικο γέρων (σοφός…). Επίσης θέλουμε να πιστεύουμε  ότι είχε διασπαρεί στους Ρωμαίους από την Μεγάλη Ελλάδα (magna Graecia τρομάρα μας….) και τη Σικελία από όπου το ξεσήκωσαν οι Ρωμαίοι και μας έμεινε Το αναφέρει πάντως προς παρηγοριά μας και ο Αριστοτέλης στα Μετεωρολογικά του – «ᾤκουν γὰρ οἱ Σελλοὶ ἐνταῦθα καὶ οἱ καλούμενοι τότε μὲν Γραικοὶ νῦν δ’ Ἕλληνες» αναφερομενος στην περιοχή της Δωδώνης και του Αχελώου.

Επίσης πάλι προς παρηγορία μας το αναφέρει και ο  Στέφανος Βυζάντιος, στο λήμμα Γραικοί. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι ο Αλκμάν ονόμαζε Γραίκες τις μητέρες των Ελλήνων (Γραίκες δε παρά Αλκμάνι αι των Ελλήνων μητέρες και παρά Σοφοκλεί εν Ποιμέσιν).

Σύμφωνα με την επικρατούσα σήμερα εκδοχή, η ονομασία Γραικοί αρχικά χρησιμοποιούνταν από τους Ιλλυριούς για τους γείτονές τους Έλληνες της Δωδώνης,  μέχρι που τελικά επικράτησε παντού (στην Ελλάδα)  ο όρος Έλληνες -όχι όμως και εκεί έξω…

Η πικρή αλήθεια είναι ότι το Greece δεν ήταν ακριβώς επιλογή ούτε βεβαίως το Greeks, εξ ου και όταν μιλάμε στην Ελλάδα χρησιμοποιούμε βέβαια τον όρο Ελληνας και απλά «κατάπιαμε» την επιλογή του ισχυροτέρου -των πολλών ισχυροτέρων για την ακρίβεια.

Ο όρος χρησιμοποιείτο και κατά το Μεσαίωνα ως συνώνυμο του «Έλλην». Για παράδειγμα, ο Θεοδόσιος Ζυγομαλάς τον 16ο αιώνα σε κείμενό του γραμμένο σε δημώδη γλώσσα αναφέρεται σε «γένος των Γραικών»

Έχει επικρατήσει γενικά στις λατινογενείς και μη γλώσσες οι Έλληνες να αποκαλούνται «Γραικοί» με κατάλληλη προσαρμογή της λέξης (Graeci, Greeks, Griegos κλπ).

Από τη λέξη Γραικός προέρχεται και η μειωτική λατινική λέξη Γραικύλος (Graeculus), που χαρακτήριζε τον ξεπεσμένο, παρηκμασμένο και δουλοπρεπή Έλληνα. Κατά τον Κωνσταντίνο Σάθα οι Ρωμαίοι αποκαλούσαν έτσι τους Έλληνες επειδή οι δεύτεροι στον πόλεμο απέφευγαν την κατά μέτωπο σύγκρουση και προτιμούσαν το αντάρτικο, την  ενέδρα και τον  νυκτοπόλεμο, το οποίο δεν κατανοούσαν οι πρώτοι και το εκλάμβαναν ως δειλία. Φυσικά οφειλόταν στο γεγονός ότι οι Ρωμαίοι ήταν αριθμητικά ισχυρότεροι και μπορεί η ενέδρα να θεωρείται δειλία, αλλά και η κατά μέτωπο επίθεση σε ισχυρότερο μπορεί για τους Ρωμαίους να ήταν δειλία, αλλα αντικειμενικά ήταν απλώς βλακεία. Για να μην θυμηθουμε ότι με ενέδρες και θαρραλέα όπλα όπως τα δηλητήρια ξεκαθάριζαν το πολιτικό σκηνικό της «δημοκρατίας» τους και οι Ρωμαίοι…

ΚΙ ΑΛΛΟΙ «ΚΟΛΛΑΝΕ» ΣΕ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ

Για να μην τα πολυλογούμε με όσα εχουμε αναγκαστεί να καταπιούμε κατά καιρούς, να πούμε και κάτι ακόμα για όσους θεωρούν «εμμονή» το ζήτημα της ονομασίας της  Μακεδονίας. Εμείς έχουμε πεισμώσει εχοντας τουλάχιστον κάποιους ιστορικούς και υπαρξιακους λόγους, και φόβους για παρατράγουδα με έγερση «μακεδονικου έθνους» στην καρδιά των Βαλκανίων. Οι Αμερικανοί καθαρά ιμπεριαλιστικά  έχουν τις δικές τους ενστάσεις  για  την ονομασία άλλου κράτους και συγκεκριμένα της Σαμόα. Η χώρα αυτή ονομαζόταν επί δεκαετίες «Δυτική Σαμοα», με την Ανατολική να κατέχεται από τους Αμερικανούς.  Οπότε το 1997 αποφάσισαν οι της Σαμόα ότι η ονομασία τους είναι «Δημοκρατία της Σαμόα». Οι μόνοι που είχαν αντιρρήσεις ήταν οι Αμερικανοί βέβαια, που θεώρησαν ότι η «δική τους» Σαμόα με αυτή τη νέα ονομασία αυτομάτως μειωνόταν.

Επίσης τρέχουσες διαμάχες είναι και οι εξής:

Ο Περσικός Κόλπος που οι «απέναντι» ονομάζουν «Αραβικός Κόλπος» και πρόσφατα συντάχθηκαν και οι ΗΠΑ για να ενισχύσουν τη Σαουδικη Αραβία έναντι του Ιράν

Η Δυτική Όχθη που για το Ισραήλ είναι ανατολική επαρχία, για τους Παλαιστίνιους είναι η  Παλαιστίνη, για τους Ιορδανούς είναι η δυτική όχθη του Ιορδάνη Ποταμού

Οι Βρετανικές Νήσοι και το Βρετανικό Αρχιπέλαγος, οροι που δεν γίνονται δεκτοί από την Ιρλανδία που ονμάζει το αρχιπέλαγος Ατλαντικο Αρχιπέλαγος και τα Νησιά αναλυτικά, δηλαδή Βρετανία και Ιρλανδία

Τα Νησιά Φόκλαντ που κατέχονται από τους Βρετανούς και που οι Αργεντίνοι ονομάζουν Ίλας Μαλβίνας

Η Σινική Θάλασσα που οι Φιλιππινέζοι επιμένουν να τη  λένε  πλέον Δυτική Θάλασσα των Φιλιππίνων και οι Ινδονήσιοι «Βόρεια Θάλασσα του Νατούνα» (όπου Νατουνα ένα νησί τους)

ΠΩΣ ΜΑΣ ΛΕΝΕ ΓΕΝΙΚΩΣ

Για να ξαναγυρίσουμε στα δικά μας, όσοι  δεν μας αποκαλούν με λέξεις που έχουν ως ριζα το «Γραικοί» καιτο Γραικία, χρησιμοποιούν τη λέξη Γιουνάν και Χιουνάν, από την αρχαία Ιωνία.

Ελάχιστοι μας λένε Ελλάδα (οι Νορβηγοί βασικά). Και με λέξεις που έχουν ως ρίζα το Ελλάς μας αποκαλούν οι Κινέζοι (μας λένε σι ιλά    希臘   ) οι Βιετναμέζοι (αποκαλούν την Ελλάδα Hy Lạp) και οι Κιργίσιοι που λένε την Ελλάδα Алыджей (Αλεδτσεϊ). Οι Βούλγαροι όταν αναφέρονται στην αρχαία Ελλάδα την λένε απλά Ελλάδα,  ενώ για τη σύγχρονη Ελλάδα λένε Γκρίτσγια

Υπάρχει και μια συγκινητική σχεδόν εξαίρεση, οι παράξενοι Γεωργιανοι, που μας λένε Sa berdzneti საბერძნეთი και τους Έλληνες berdzeni

Είναι πιθανόν (λένε κάποιοι γλωσσολογοι) το δεύτερο  συνθετικό berdzeni  να προέρχεται απο το Πελασγοί με αλλαγή του Πελ σε Μπερ και επίσης με αλλαγή του  ελληνικού σγ της λέξης  «Πελασγοί» σε dz. Ομως υπάρχει και άλλη πιο συγκινητική θεωρία, ότι ρίζα της λεξης που σημαινει Έλληνας είναι η γεωργιανή λέξη brdzeni που σημαινει τον σοφό. Και στην κοντινή σε εκείνους Αμπχαζία, οι Ελληνες λέγονται Бырзентәыла που προφέρεται μπαρζεντίλα και ειναι από την ίδια ριζα με το brdzeni των Γεωργιανών. Και οι δύο λέξεις σημαίνουν τον σοφό. Οπότε σε αυτή την περίπτωση το ζήτημα ερμηνεύεται πλήρως: Sa berdzneti (Ελλάδα), Η χώρα των Σοφών

Στην Τουρκία μας λένε Γιουνανιστάν, οι  Ισραηλίτες Γιαβάν ( יוון ), οι Αρμένιοι Χουναστάν, οι αραβόφωνοι και οι Ινδοί Γιουνάν

ΚΙ ΑΛΛΟΙ ΟΝΟΜΑΖΟΝΤΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΝ

Και όσοι από εμάς εκνευρίζονται που δεν μας λένε οι άλλοι όπως θέλουμε, τι να πουν και

*στο Θιβέτ που οι ίδιοι λένε τη χώρα τους Μποντ;

*Ή στην Αλβανία που οι Αλβανοί τη λένε Σκιπερία;

*Οι Αρμένιοι που λένε την πατρίδα τους  Hayastan

* οι Φινλανδοί που λένε την πατριδα τους Suomen Tasavalta

*οι Γεωργιανοί που θέλουν η χώρα τους να λέγεται Sak’art’velo

* οι 50.000 Γροιλανδοί που λένε την πατρίδα του Kalaallit Nunaat (χώρα των Kalaallit, που ειναι Ινουϊτ)

*οι Ούγγροι που λένε την κατ΄εμάς Ουγγαρία Magyarorszag

*οι Ινδοί που λένε την πατρίδα τους Bharat (αλλά τους εμεινε το όνομα από τον Ινδό ποταμό, και σε αυτό ευθυνονται και οι αρχαίοι Έλληνες)

 

EXEI O ΚΑΙΡΟΣ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ

Ελαχιστες ονομασίες κρατών έμειναν αλώβητες από πολέμους και άλλα δεινά, και κυρίως από συμφέροντα. Βέβαια πολλοί νομιζουν ότι με την διαμόρφωση εθνών οι ονομασίες παγιώθηκαν, όμως η ιστορία αποδεικνύει πως δεν είναι έτσι, συν το γεγονός ότι και τώρα πολύ ρευστά είναι τα πράγματα. Διεθνώς,  η εθνική συνειδηση τείνει να θεωρείται εθνικισμός…

Παρακάτω πώς ξεκινησαν και πώς κατέληξαν (μέχρι στιγμής) να λέγονται οι διάφορες χώρες.

Όταν το 1542 ο ισπανός εξερευνητής Ρουί Λόπεθ ντε Βιλαλόμπος ανακάλυπτε ορισμένα νέα νησιά στον Ειρηνικό Ωκεανό, τα ονόμασε προς τιμήν του μετέπειτα βασιλιά Φιλίππου του Β’ της Ισπανίας Las Islas Filipinas, ελληνιστί Φιλιππίνες.

Ο σημερινός πρόεδρος των Φιλιππινών Ροντρίγκο Ντουτέρτε  προτίθεται να αλλάξει τώρα την ονομασία της χώρας. Η πρότασή του: Maharlika (Μαχαρλίκα). «Πνευματικός πατέρας» της ιδέας ήταν ο πρώην δικτάτορας Φερντινάντ Μάρκος ο οποίος εκδιώχθηκε από την εξουσία μετά από λαϊκή επανάσταση το 1986. Είχε φέρει μάλιστα και σχετικό νομοσχέδιο για τη μετονομασία της χώρας.

Η λέξη Maharlika προέρχεται από τη γλώσσα των γηγενών, Ταγκάλογκ. Μαχαρλίκα ονομαζόταν πριν αιώνες -αρκετά πριν καταφθάσουν οι αποικιοκράτες- μια ιδιαίτερη ομάδα πολεμιστών. Η λέξη προσδιόριζε τους άνδρες με πλούτο, γνώσεις και επιδεξιότητα. Το «Μαχαρλίκα» μπορεί όμως να μεταφραστεί και ως ‘αριστοκρατία’. Ο Νουτέρτε προτιμά τη μετάφραση ‘ειρήνη’ ή ‘χαλαρότητα’. «Ο Μάρκος είχε δίκιο, ας το αλλάξουμε», προτείνει ο νυν πρόεδρος. Για να γίνει αυτό όμως απαιτείται αλλαγή του συντάγματος.

Μόλις πέρσι η μικρή χώρα της νοτίου Αφρικής Σουαζιλάνδη μετονομάστηκε σε Εσουατίνι, για την ακρίβεια σε eSwatini (με μικρό έψιλον).

Άλλο παράδειγμα του σχετικά πρόσφατου παρελθόντος είναι το Ιράν. Μέχρι το 1935 η επικρατούσα ονομασία παγκοσμίως ήταν Περσία.

Η Ταϊλάνδη ονομαζόταν παλαιότερα και μέχρι το 1949 Σιάμ, η Ναμίμπια έφερε το όνομα Γερμανική Νοτιοδυτική Αφρική (ως αποικία της Γερμανικής Αυτοκρατορίας) ενώ η Μιανμάρ λεγόταν Βιρμανία ή Μπούρμα.

Το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα και μετά την ανεξαρτητοποίησή τους πολλές πρώην αποικίες άλλαξαν τα ονόματά τους. Έτσι η Κεϋλάνη μετονομάστηκε σε Σρι Λάνκα, η Ροδεσία σε Ζιμπάμπουε, η Ολλανδική Ινδία σε Ινδονησία, η Βρετανική Ονδούρα σε Μπελίζ.

Στην άλλη πλευρά του πλανήτη βρίσκεται σε εξέλιξη μια προσπάθεια μετονομασίας της Νέας Ζηλανδίας σε Αοτεαρόα. Έτσι ονομάζουν τη χώρα οι Μάορι, ο ιθαγενής πληθυσμός της Νέας Ζηλανδίας. Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου συγκεντρώνονται υπογραφές για τη διενέργεια σχετικού δημοψηφίσματος. Πάντως ότι ήδη σήμερα τα διαβατήρια, τα πιστοποιητικά γεννήσεως αλλά και τα χαρτονομίσματα αναγράφουν τόσο Νέα Ζηλανδία όσο και Αοτεαρόα.

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here