Φωτεινή Στεφανίδη: «Ερωτικό εικονοστάσι»

 

 

«Με όχημα τον αρχαιοελληνικό μύθο ταξιδεύουν ώς τις μέρες μας αρχετυπικά “σχήματα” της ανθρώπινης σκέψης και συμπεριφοράς, συχνά περίπλοκα, άλλοτε τρυφερά και ήπια κι άλλοτε πάλι κοφτερά, απρόσμενα, “παραβατικά”. Ο έρωτας, σε όλες τις μορφές του, ως αναγκαίο αντίδοτο στον θάνατο αλλά συχνά και ομόζυγός του με τα όρια ρευστά, έδωσε άφθονη τροφή στον μύθο, γονιμοποιώντας διαχρονικά την τέχνη.

Στα πάθη του μυθικού έρωτα βούτηξε τον εμπνευσμένο χρωστήρα της η Φωτεινή Στεφανίδη για να μας δώσει πάλι ζωγραφικά αφηγήματα αρθρωμένα σ’ ένα ποιητικό πολύπτυχο που δένει λυρικά το θεϊκό με το επίγειο, το μακρινό εκείνο με το παλλόμενα σημερινό. Γιατί οι έρωτες της Στεφανίδη, είτε φορούν αρχαίο ρούχο είτε μακό φανελάκι, λαλούν την ίδια γλώσσα που είναι και η δική της γλώσσα.»

Έτσι προλογίζει ο Χρήστος Μπουλώτης την ατομική έκθεση της Φωτεινής Στεφανίδη που φέρει τον τίτλο «Ερωτικό εικονοστάσι» και πραγματοποιείται στην Γκαλερί «7» (Σόλωνος 20 & Βουκουρεστίου τηλ. 210 3612050) από τις 2 ώς τις 27 Φεβρουαρίου.


-Πώς ξεκίνησες αυτή τη δουλειά, από πότε;

Πρακτικά, με απτό αποτέλεσμα δηλαδή, εδώ και οχτώ χρόνια.

Χρειάστηκε αναπάντεχα να μείνω μέσα στο σπίτι για αρκετό καιρό. Τότε ήρθε η ιδέα της καταγραφής των ερωτικών συναντήσεων που συναντάμε στον ελληνικό χώρο μέσα από τους πολυπληθείς μύθους καθώς και από τις εικονοποιήσεις που οι γνωστές σε μας ξεκινούν από τ’ αρχαία χρόνια. Διαβάζοντας από τις πηγές, οι εκδοχές στον ίδιο μύθο ήταν πάλι πολλές. Είδα σφαιρικά όσες πληροφορίες μπόρεσα να βρω χωρίς εξαντλητική έρευνα, άρχισα να σκηνοθετώ στον λόγο τα πράγματα και παράλληλα έφτιαχνα σχέδια με το μολύβι, κάτι που έφερε λίγο αργότερα μερικές λιθογραφίες και μία έκδοση των πρώτων αυτών αφηγημάτων στα αγγλικά και τα εσθονικά.Ωστόσο, η σχέση αυτή έχει ξεκινήσει πολύ καιρό πριν. Ζώντας τον πατέρα να εικονογραφεί ελληνικούς μύθους ασταμάτητα για τη δεκαοχτάτομη σειρά της ελληνικής μυθολογίας, βρισκόμουν ήδη στην αίσθηση και την ατμόσφαιρά τους από τα παιδικά χρόνια. Ίσως και στην ουσία τους. Και, παράξενο, όταν κλήθηκα με τη σειρά μου να εικονογραφήσω μυθολογία με τα αφηγήματα του Διονύση Σαββόπουλου, το έκανα με φυσικότητα, σαν έτοιμη από καιρό. Μα ετούτα, τα του εικονοστασίου, προχωρούν αλλού, πιο βαθιά, πιο μακρυά, γίνονται πιο προσωπικά.

-Ενδεικτικά, ποιοι είναι οι ήρωες αυτών των συνευρέσεων που έγιναν αφηγήματα και έργα;

Χωρίς να πούμε ονόματα, είναι γυναίκες όλων των ηλικιών, θεές, νύμφες, θεοί, ήρωες αθάνατοι, νεαροί και ώριμοι θνητοί από θεϊκές γενιές, βασιλιάδες, πρίγκιπες αλλά και βοσκοί, αγρότες, κυνηγοί. Όλοι Έλληνες. Και δεν λέμε ονόματα, αν και όλα τα έργα έχουν τίτλους, γιατί οι ήρωες σαν να φεύγουν από τα ονόματά τους, ακόμη και μέσα στις αφηγήσεις. Έρχεται ο πατέρας των θεών και φορά λευκό πουκάμισο, οι Μαινάδες ή οι Ωκεανίδες ερωτεύονται ντυμένες με τα σημερινά, οι θεές μεταμορφώνονται σε κορίτσια της γειτονιάς και ο Έρωτας τριγυρνά παντού με μακό φανελάκι που συχνά φορούν κι άλλοι ερωτοχτυπημένοι του εικονοστασίου. Πάντως ιστορούνται και πασίγνωστα ζευγάρια αλλά και πιο άσημα με παράξενα εντυπωσιακές ιστορίες.

-Πώς έφτασες στα έργα που θα δούμε από την Τρίτη, 2 του Φλεβάρη στην 7; Πόσος χρόνος χρειάστηκε γι’ αυτά; 

Τα πρώτα σχέδια και τα γραπτά μείναν στην άκρη, σαν το ζυμάρι που περιμένουμε να ξεκουραστεί για να φουσκώσει. Ολοκληρώθηκαν άλλες ενότητες έργων που ήταν στα σκαριά από πιο πριν· η Παράξενη Αγάπη (Γκαλερί 24 το 2012), το Μηνολόγιο (Γκαλερί Periple στο Βέλγιο το 2013), εικονογραφήσεις, εκδόσεις, κ.α. Και όταν ήρθε η στιγμή για κάτι νέο, επέστρεψαν ορμητικές, αλλιώτικες, σε νέα εκδοχή, τη δική τους εκδοχή, που ούτε εγώ υποψιαζόμουν όταν τις πρωτογνώριζα. Χρειάστηκα περίπου τρία χρόνια για να φτάσω εδώ.


-Βλέπουμε επάνω στο ίδιο έργο, δυο ζωγραφικές· αφαιρετική, υπερρεαλιστική η βάση, και επάνω της ρεαλιστικότερα στοιχεία (ποτήρι, πιάτο, δαχτυλίδι…)

Ας πούμε ότι είναι τα ίχνη από τις θεϊκές τους επισκέψεις, τις θεϊκές μας ώρες. Αυτό που τρώμε, πίνουμε, φοράμε, μας δίνει και του δίνουμε κι εμείς. Φεύγει παίρνοντας από εμάς αφού μας κάνει πλουσιότερους. Αλλά όσο τα λέμε αυτά, τα μικραίνουμε, που έλεγε και ο αγαπημένος μας δάσκαλος, ο Γιάννης Μόραλης.

-Γιατί εικονοστἀσι;

 Όπως είναι συγκεντρωμένα, έτοιμα για ένθεση σε φανταστικό τέμπλο, με κεντρική μορφή -ορατή και αόρατη- τον Έρωτα, αρκετά αφηγηματικά, διαφορετικά το ένα από το άλλο, ήρθε ο τίτλος μοναχός του.

-Τα κείμενα αυτά, τα πρώτα αφηγήματά σου, τα βρίσκουμε στην έκθεση;

Πριν λίγες μέρες εκδόθηκαν στα ελληνικά, συνολικά πενήντα δύο ιστορίες σε ένα βιβλίο, μαζί με τα πρώτα πρώτα σχέδια, σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, που θα βρίσκεται στον χώρο της έκθεσης για κοινή χρήση. Φέρει τον τίτλο «Έρος μυθόπλοκος». Έγινε για να δοθεί η δυνατότητα, σε όποιον το επιθυμεί, να πλησιάσει τον μύθο από τη δική μου (αρχική) σκοπιά, και μετά να αισθανθεί την οικειοποίηση, την αλλαγή, τον απρόβλεπτο  δρόμο που μπορεί να πάρει η κάθε ιστορία. Ειλικρινά, αν ξαναπιάσω κάποιο από τα ήδη ζωγραφισμένα και το ξαναφτιάξω, θα γίνει τελείως διαφορετικό. Δεν έχει τέλος αυτό, δεν μπαίνει τελεία με τίποτε.

-Χαρακτική θα έχεις αυτή τη φορά; 

Ετοιμάζω μια συλλογή από τέσσερις λιθογραφίες επάνω στο θέμα ενταγμένες σε συλλεκτική έκδοση. Καθώς είναι απολύτως χειροποίητες, το ρίσκο παραμένει μέχρι την τελευταία στιγμή. Ελπίζω πως θα ολοκληρωθούν έγκαιρα.

-Ἐκθεση στην καρδιά της κρίσης. Τι σημαίνει για σένα;

Τύψεις. Που ασχολούμαι με τέτοιο θέμα και τα παιδιά πνίγονται. Και όμως, ακόμη και μια μπουκιά ψωμί να φας, θέλεις να ονειρευτείς. Αυτό το όνειρο προσπαθώ να διαφυλάξω, για τα παιδιά μας και για τα παιδιά που φιλοξενούμε. Από την ασφάλεια του ζεστού σου σπιτιού, θα μου πεις. Πέρασε και η οικογένειά μου προσφυγιά και πείνα, και βρίσκονται και τα δυο στο κύτταρό μου. Μα κι όταν ακόμα ο πατέρας πουλούσε πορτοκάλια και λεμόνια μακριά απ’ το σχολειό, έβρισκε και διάβαζε ποιήματα, και μάλιστα σπουδαία ποιήματα.

 

Print Friendly, PDF & Email

3 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Καλή επιτυχία, αγαπημένη μου Φωτεινή.
    Μου ομόρφυνες τη μέρα. Την φώτισες. Τι γοητευτικές και ενθαρρυντικές -ακριβώς για τούτες τις δυσκολίες που βιώνουμε- εικόνες μας πρόσφερες με τον λόγο σου τον αισθαντικό, τον πολύχρωμο και πολύχυμο. Εξάλλου σε περιόδους δοκιμασίας του ανθρώπων δημιουργήθηκαν λαμπρά έργα- ποιος δεν το ξέρει. Εύχομαι στις επάλξεις πάντα. Και πάντα να γλυκαίνεις αισθήσεις και αισθήματα.
    Ελένη Σαραντίτη

    • Σ’ αυτήν εδώ τη φιλόξενη γωνιά του Γιώργου Κιούση, επιτρέπονται και οι συγκινήσεις. Πολύ με συγκίνησες καλή μου Ελένη, σ΄ ευχαριστώ από την καρδιά μου.
      Φωτεινή

  2. Ειδικά τώρα χρειαζόμαστε το όνειρο, το χρώμα, τον έρωτα, το μύθο… Γιατί υποχρεωτικά κολυμπούμε στα βαθιά… Ευχαριστούμε!

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here