Φρίντα Μήτσιου: «Γαμήλιος Εσπερινός»

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Γεννήθηκα λίγο μετά τον τελευταίο μεγάλο πόλεμο και μου “λαχε για νονός απ’ το πουθενά, σύντροφος του πατέρα μου στο μέτωπο, χρόνια χαμένος σε νοσοκομεία της Γερμανία, ξεχασμένος ακόμα κι από τους δικούς του και αναπάντεχα επανεμφανισθείς μετά από χρόνια. Βρήκε τον παλιό του συστρατιώτη παντρεμένο, με μικρό κορίτσι αβάπτιστο, εμένα . Αποφασίσθηκε να με βαφτίσει αυτός. Όνομα; Της Γερμανίδας νοσοκόμας που αγάπησε με έρωτα βαρύ και ανανταπόδοτο, Φρίντα. Ο πατέρας μου δεν είχε αντίρρηση . Ήδη την αδελφή του την είχαν βαφτίσει, προ εικοσαετίας Οφηλία. Έλα όμως που η γιαγιά μου, παρόλο που άκουγε στο γλυκύτατο όνομα Φωτεινούλα, ήταν κεφάλι αγύριστο. Όταν ο παπάς, μετά από κάποιους δισταγμούς είπε και το όνομα αυτής Φρίντα, η γιαγιά έκλεισε την πόρτα της εκκλησιάς και απαίτησε να προσθέσουν και το «Φωτεινή»,αλλιώς δεν θα έβγαινε κανείς από κει μέσα. Αρκάδι θα γίνει, δήλωσε. Έτσι βρέθηκα ένα μωρό, φορτωμένο με δύο ονόματα, άκρως αντίθετα στο άκουσμα, Το ένα με τα ρο του και τα ταυ, σκληρό και τολμηρό, ίσως και μοιραίο, να θυμίζει Λιλή Μαρλέν ως εμβατήριο ( γιατί στην ουσία εμβατήριο είναι ) , το άλλο με τα λάμδα, τα νι και τα άλφα του, να λάμπει γλυκό και υποτακτικό. Η γιαγιά μου μ’ έλεγε Φώτω, ο παππούς μου Φωτεινούλα και όλοι οι άλλοι Φρίντα, το οποίο και επεκράτησε, καθώς οι άλλοι ήταν μακροβιότεροι των γερόντων. Μεγάλωσα. Εξωτερικά είμαι και φαίνομαι και φέρομαι σαν Φρίντα. Μέσα μου, πολύ βαθιά, η Φωτεινούλα, άντε η Φώτω το πολύ, δειλά πάει να πει το λόγο της , να βρει ένα τόπο να υπάρξει. Και μη σας ξεγελάει το γλυκό το λάμδα της και το καμπανιστό το νι. Ούτε το φι το σιωπηλό. Το φως είναι και φωτιά . Το Αρκάδι της βάβως μου της Φώτως είναι απειλή υπαρκτή. Κάποτε με κατακλύζει, ποτάμι πύρινο που θα τα κάψει όλα. Δεν ξέρω, αν μπορείς να καταλάβεις. Για μένα η κατάσταση είναι περίπου σχιζοειδής.

Τα διηγήματα, που σήμερα αποθέτω στα χέρια σου δεν δείχνουν αυτό τον πόλεμο, είναι στιγμές απ’ τις ζωές των άλλων, που για μένα είναι οικείες, σχεδόν δικές μου.
Στο μεγαλύτερο βιβλίο, που ίσως προλάβω να γράψω , θέλω να φαίνονται και το Φρίντα και το Φωτεινή, αξεχώριστα και αγκαλιασμένα ή αντιμέτωπα σε μια εξοντωτική διελκυστίνδα επικράτησης, ή και τα δύο. Θα δείξει. Για την ώρα, σ’ εσένα, που με τιμάς κρατώντας αυτά τα διηγήματα στα χέρια σου, εύχομαι καλή ανάγνωση. Και σε ευχαριστώ.

«Γαμήλιος Εσπερινός» της Φρίντας Μήτσιου, εκδόσεις Περίπλους. Η Φρίντα Μήτσιου γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Το πατρικό της επώνυμο είναι Κολοβού. Σπούδασε κλασσική Φιλολογία στο Α.Π. Θεσσαλονίκης, Παιδαγωγικά – Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εργάστηκε στη Δημόσια Εκπαίδευση για 25 χρόνια. Πρόσφατα ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό Δημιουργικής Γραφής στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας (Φλώρινα). Πεζά της έχουν δημοσιευθεί, κατά καιρούς, σε λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες. Αυτό είναι το πρώτο της βιβλίο.

.- Τι είναι ο «Γαμήλιος Εσπερινός», τι περιλαμβάνει;

Ο «Γαμήλιος Εσπερινός» είναι μια συλλογή διηγημάτων∙ Στιγμές ανθρώπων οικείες που με συγκίνησαν κι έδωσαν έναυσμα στην μυθοπλασία.
– Γιατί αυτός ο τίτλος;

Είναι ο τίτλος ενός διηγήματος απ’ αυτά που περιλαμβάνονται στη Συλλογή. Όμως ως φράση περιέχει κι ένα οξύμωρο, μιαν αντίθεση. Χαρά και δάκρυ, αρχή και τέλος, έτσι, όπως είναι η ζωή μας. Γι’ αυτό κυρίως το διάλεξα.

– Το πρώτο σας βιβλίο;

Ναι , είναι το πρώτο μου βιβλίο. Αφηγήματά μου έχουν δημοσιευθεί κατά καιρούς σε εφημερίδες και περιοδικά∙ αναφέρω τα πιο πρόσφατα, «Τα Θέματα Λογοτεχνίας» του Γκοβόστη και η «Ακτή», περιοδικό Λογοτεχνίας και Κριτικής της Κύπρου. Όμως πρώτη φορά τολμώ να εκδώσω έργα μου σε βιβλίο.

– Μικρές ιστορίες – βιώματα που αποθησαυρίσατε;

Όλα τα αφηγήματα έχουν, κύριε Κιούση, βιωματικά στοιχεία. Αν βέβαια, ως βίωμα θεωρήσουμε, όχι μόνο το γεγονός, αλλά και τον τρόπο που το προσλαμβάνει ο καθένας μας. Κυρίως όμως οι ιστορίες μου είναι για μυθοπλασία.

– Εξαιρετικό και το εξώφυλλο…

Ευχαριστώ που σας αρέσει. Η ζωγράφος Ράνια Σταθοπούλου είναι μια ταλαντούχα, χαράκτρια κυρίως, επίκουρος καθηγήτρια τώρα στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Αυτοί οι δύο πινακες, αναφέρομαι και στη ζωγραφιά του οπισθόφυλλου, είναι από τα λίγα λάδια, που έχει ζωγραφίσει και τα αγόρασα εδώ και χρόνια, όταν ακόμη μπορούσαμε να αγοράζουμε πίνακες. Τα έχω και τα χαίρομαι κάθε μέρα.

– Αποφασίσατε να συγγράψετε μετά την εκπαιδευτική σας αποστρατεία;

Δεν πρόκειται για απόφαση. Χρόνια γράφω, τώρα συνέβη να τα εκδώσω. Εδώ οφείλω να αναφέρω το σύντροφό μου Γιάννη Μήτσιου και τα παιδιά μας, που από παλιά με ωθούσαν να προβώ στην έκδοσή των μικρών αυτών ιστοριών. Δίσταζα, γιατί δεν θεωρούσα ότι θα χάσει το αναγνωστικό κοινό κάτι σημαντικό, αν δεν εκδοθούν όσα γράφω. Με πολλή χαρά πρέπει να σας πω ότι εκπλήττομαι, επειδή φαίνεται ότι αρέσουν οι ιστορίες μου και το βιβλίο κινείται, παρόλο πως ως «συγγραφέας της περιφέρειας» δεν έχω πρόσβαρη στα μέσα∙ εξαίρεση αυτή η συνέντευξη, την οποία ευγενικά μου ζητήσατε και για την οποία σας ευχαριστώ θερμά.

– Τι θυμάστε από την μαθητεία σας κοντά στον Μίμη Σουλιώτη;

Τον Μίμη Σουλιώτη είχα την τύχη να τον γνωρίσω στο μεταπτυχιακό «Δημιουργικής Γραφής» του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Ήταν ο εμπνευστής και ο καθοδηγητής των σπουδών και πέθανε στις επάλξεις. Ήταν σπουδαίος άνθρωπος, με ισχυρή πνευματική ακτινοβολία. Δεν θα μιλήσω για την προσφορά του στην ποίηση, πρέπει κανείς να γίνει κοινωνός της, για να την αποτιμήσει. Αυτό που θα θυμάμαι είναι ότι ο Μίμης Σουλιώτης ήταν ένας αληθινά ευγενής άνθρωπος, με γνώση και αίσθηση του «ωραίου», που είχε την δυνατότητα να τα μεταδίδει στους μαθητές του. Ήταν αυτό που λέμε «ευπατρίδης» με όλη τη σημασία του όρου.

– Τελικά πώς θα εμπνεύσουμε τα παιδιά στην φιλαναγνωσία και στην γραφή;

Αυτό είναι σοβαρό και επίκαιρο ερώτημα.. Μια πρώτη απάντηση είναι: Λιγότερο tablet και λοιπά ηλεκτρονικά στα σπίτια, πιο πολλή συζήτηση με τους γονείς και τους φίλους, παιχνίδι και βιβλία που να κυκλοφορούν στις οικογένειες, όπως το ψωμί και το νερό. Όμως ας δούμε σε βάθος τα πράγματα. Δεν υπάρχουν , φοβούμαι, κανόνες που θα μας λύσουν άμεσα το πρόβλημα. Γιατί είναι η ποιότητα της ζωής μας και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα που πρέπει να αλλάξουν. Αν οι ενήλικες – οι γονείς, οι δάσκαλοι, αλλά και το πολιτικό και οικονομικό σύστημα, ο κόσμος μας όλος δηλαδή – προσανατολισθούν προς ένα αυθεντικά πνευματικό τρόπο ζωής, τότε αυτόματα θ’ αλλάξει και η αξιακή κλίμακα των παιδιών μας. Τότε θα διαβάσουν, θα χαρούν θα γευτούν την τεράστια γοητεία της Τέχνης σ’ όλες της τις μορφές, όχι μόνο της Λογοτεχνίας. Δεν μπορεί να ζητούμε από το νέο να διαβάζει και να χαίρεται το βιβλίο, όταν ζει σε μια αντιπνευματική εποχή και σε μια ξεδιάντροπα υλιστική κοινωνία, όπως η σημερινή.

– Ο αγαπημένος σας συγγραφέας;

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Γ. Βιζυηνός, ο Μ. Μητσάκης, από τους παλιούς. Από τους νεότερους αγαπώ πολύ μερικά έργα , λ.χ. τη «μητέρα του σκύλου» του Μάτεση, την «κάθοδο των εννιά» του Θ. Βαλτινού και άλλα.

-«Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο» έλεγε ο αείμνηστος Παναγιώτης Τέτσης;

Ναι, το πιστεύω. Στο οπισθόφυλλο του «Γαμήλιου Εσπερινού» το έχω γράψει κιόλας. Νομίζω ότι πρώτος το διατύπωσε ο Ντοστογιέφσκι « Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο». Ο Παν. Τέτσης πάντως, με τις ζωγραφιές του, έχει δώσει σ’ εμένα, πρέπει να το ομολογήσω, πολύτιμα σωσίβια ψυχής. Ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει. Ευχαριστώ θερμά την ταλαντούχα συγγραφέα Ελένη Πριοβόλου. Ευχαριστίες μέσα από την καρδιά μου, οφείλω και στον ποιητή Σωτήρη Σαράκη, γιατί με τον σοφό του τρόπο μ’ ενθάρρυνε και βέβαια στον εκδότη του «Περίπλου» Διονύση Βίτσο που μ’ εμπιστεύθηκε και στήριξε την προσπάθειά μου.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here