Το Κέντρο δεν συμπιέζεται!

 

 

Του Νίκου Τσούλια

 

Αρκετές συζητήσεις γίνονται περί συμπίεσης του Κέντρου στην πολιτική σκηνή τόσο από αριστερά όσο και από δεξιά. Προφανώς αυτού του είδους οι αναφορές συνδέονται με τη σημερινή παροδική συγκυρία, όπου υπάρχουν δύο μεγάλα (…) κόμματα ένθεν και ένθεν του Κέντρου. Ωστόσο, αυτές οι αναλύσεις είναι ρηχές και δεν αντιστοιχούν σε κανενός είδους συγκροτημένης αξιολόγησης των πολιτικών και των κοινωνικών δεδομένων. Και να γιατί.

Πρώτον, σε καμιά φάση της ελληνικής ιστορίας δεν υπήρξε έκφραση των κεντρώων πολιτικών δυνάμεων ούτε από την αριστερά αλλά και πολύ περισσότερο ούτε από τη δεξιά. Σ’ όλη την πολιτική ιστορία του τόπου μας εδώ και πολλές δεκαετίες το Κέντρο ήταν ο μεγάλος αντίπαλος της συντηρητικής παράταξης, ενώ κατά μεγάλα χρονικά διαστήματα εξέφραζε και ένα μέρος της μετριοπαθούς αριστεράς.

Δεύτερον, ο κοινωνικός ιστός του Κέντρου και της Κεντροαριστεράς δεν έχει καμιά πολιτική και ιδεολογική σχέση με τις πεποιθήσεις και τις κοσμοθεωρήσεις της αριστεράς και της δεξιάς. Σε καμιά περίπτωση δεν εκφράζεται από τις δυνάμεις της αγοράς και το νεοφιλελευθερισμό, όπως επίσης δεν μπορεί να αντιστοιχηθεί με τον απόλυτο κρατισμό και τη δογματική ιδεολογία της αριστεράς. Το Κέντρο διαμορφώνεται από τα πολιτικά προτάγματα: του κοινωνικού κράτους, της μικτής οικονομίας, του πολιτικού πλουραλισμού, του ευρωπαϊκού προσανατολισμού, της «ανοιχτής κοινωνίας».

Τρίτον, τα δύο υποτιθέμενα μεγάλα κόμματα, ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και Ν.Δ., έχουν φορέσει τη «λεοντή» του Κέντρου με άφθονη δημαγωγία για να προσελκύσουν τους ψηφοφόρους του. Και παρά το γεγονός ότι η δεν υπάρχει η επικυριαρχία του ΠΑ.ΣΟ.Κ. των προηγούμενων περιόδων και έχουμε μια πολυσπερμία των δυνάμεων του Κέντρου, η μεγάλη κοινωνική δύναμη του Κέντρου παραμένει στις δικές της ιδεολογικές συντεταγμένες. Τι έγινε λοιπόν στις τελευταίες εκλογές; Η μεγάλη πλειοψηφία των κοινωνικών δυνάμεων του Κέντρου επέλεξε να απέχει από τις εκλογές γιατί θεώρησε ότι δεν είχε αυθεντική πολιτική δύναμη ή κινήθηκε προς το ΠΑ.ΣΟ.Κ., Το Ποτάμι, την Ένωση Κεντρώων, και ένα μικρό μέρος επέλεξε το ΣΥ.ΡΙΖ.Α. – κατά τη γνώμη μου εντελώς συγκυριακά.

Τέταρτον, το Κέντρο στην κοινωνική αναφορά του είναι πάντα αυθύπαρκτο και αυτόνομο. Η Ν.Δ. και ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. κάνουν φαινομενικές κινήσεις προσέγγισης του Κέντρου, ενώ από πουθενά δεν προκύπτει ότι υπάρχει καμιά ιδεολογική μετατόπιση των δυνάμεων του Κέντρου. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. μετασχηματίστηκε και έπαψε να είναι ο παραδοσιακός ΣΥ.ΡΙΖ.Α. μόνο και μόνο εκ του γεγονότος ότι προσκόλλησε παροδικά ένα μικρό μέρος πασοκογενών δυνάμεων είτε για ίδιο όφελος των στελεχών (σημερινών υπουργών, βουλευτών κλπ) είτε γιατί εξαπατήθηκε από το διάχυτο και έντονο λαϊκισμό. Είδαμε το ΣΥ.ΡΙΖ.Α. να ξεπετάει έξω από τον κομματικό του κορμό το πάλαι ποτέ κραταιό «Αριστερό Ρεύμα» και νυν «Λαϊκή Ενότητα», για να αποτινάξει τα αριστερά και αντισυστημικά βαρίδια προκειμένου να μετατοπιστεί προς το Κέντρο. Αλλά δεν έπεισε. Ο λαϊκισμός και οι αριστερίστικες ασυναρτησίες είναι μετωπικά αντιθετικές νοοτροπίες από εκείνες του Κέντρου.

Πέμπτον, το Κέντρο εκφράζει το πιο δημιουργικό μέρος της ελληνικής κοινωνίας και το προσχηματικό ενδιαφέρον των αμφίπλευρων κομμάτων συνάπτεται με το γεγονός ότι εδώ μορφοποιείται και το πλειοψηφικό μέρος του λαού. Η κουλτούρα των πολιτών του χαρακτηρίζεται από μεταρρυθμιστική αντίληψη και από ιδεολογική μετριοπάθεια, από πολιτικές θεωρήσεις των διαρκών ήπιων αλλαγών και από συνεχή εκσυγχρονισμό της κοινωνίας μας. Δεν μπορεί να συνυπάρξει σε πολιτική πλατφόρμα με τις ακροδεξιές θέσεις του Α. Γεωργιάδη ή του Μ. Βορίδη ή με το νεοφιλελευθερισμό του Κ. Μητσοτάκη, αλλά ούτε και με τους λαϊκισμούς του Α. Τσίπρα ή με τους αριστερίστικους ακτιβισμούς του Π. Λάμπρου και των περισσότερων βουλευτών του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. ή με τις αταβιστικές αντιλήψεις του Α. Μπαλτά και του Ν. Παρασκευόπουλου.

Προφανώς ο κόσμος του Κέντρου βρίσκεται σε αμηχανία, γιατί βλέπει να μην εκφράζεται σε ένα συλλογικό πολιτικό υποκείμενο ο ιδεολογικός του χώρος και να είναι διασκορπισμένος. Απαιτείται ως εκ τούτου ωρίμανση των συνθηκών και κυρίως πολιτικές πρωτοβουλίες που θα συγκλίνουν στην ενοποίηση όλων αυτών των διαμοιρασμένων κομματικών του εκφράσεων. Υπάρχει και ένα ισχυρό δεδομένο. Η κοινωνική βάση του Κέντρου δεν έχει κουλτούρα γκρουπούσκουλων, αλλά απαιτεί η πολιτική του πρόταση να διεκδικεί τη διακυβέρνηση της χώρας. Όσα θολά σχήματα ευδοκιμούν προσωρινά στο χώρο αυτό χωρίς σαφές ιδεολογικό στίγμα αλλά με αόριστες και έωλες ηθικολογικές κορώνες δεν πρόκειται να μακροημερεύσουν. Η τρέχουσα πολιτική συγκυρία ήδη καταδεικνύει αυτή την απλή αλήθεια.

Το Κέντρο από τη δεκαετία του 1960 είναι το μεγάλο πλειοψηφικό κοινωνικό ρεύμα της χώρας. Έχει δική του ξεχωριστή κουλούρα και κοσμοθεωρία και από τη δεξιά και από την αριστερά. Δεν μπορεί να συμπιεσθεί, γιατί πάντα έχει ηγεμονικό και πρωτοποριακό ρόλο στις εξελίξεις, γιατί είναι «μαγιά» που φουσκώνει για να εκφράζει αυθεντικά σε κάθε ιστορική φάση τους αγώνες και τις αγωνίες του λαού μας.

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here