Το Ασφαλιστικό ξαναστήνεται στα δεδομένα του Β΄Παγκόσμιου Πολέμου! Ερχεται το πόρισμα της «Επιτροπής Σοφών»

 

Του ΝΑΣΟΥ ΧΑΤΖΗΤΣΑΚΟΥ

ΦΩΤΟ: ΙΝ ΤΙΜΕ(Γ. ΛΙΑΚΟΣ)

Η αντίστροφη μέτρηση για την δημοσιοποίηση του πορίσματος της «Επιτροπής Σοφών» του υπουργείου Εργασίας για το «παρόν» και το –άμεσο- μέλλον του Δημόσιου Ασφαλιστικού Συστήματος έχει ξεκινήσει… Αύριο (Πέμπτη) το απόγευμα αναμένονται οι σχετικές ανακοινώσεις. Όμως, όπως όλα δείχνουν τα νέα δεν θα είναι ευχάριστα αφού -σύμφωνα και με την Πανελλήνια Ομοσπονδία των εργαζομένων στα ασφαλιστικά ταμεία (ΠΟΠΟΚΠ)- το Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης στήνεται ξανά πάνω στα δεδομένα που επικρατούσαν στην Ελλάδα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Με βάση τα προηγούμενα 2 αλλά και το πρόσφατο – 3ο Μνημόνιο, καθιερώνεται εσαεί ένας μόνιμος μηχανισμός περικοπών των συντάξεων και αύξησης των ορίων ηλικίας. Στόχος των μνημονίων, σύμφωνα με την ΠΟΠΟΚΠ, είναι να επέλθουν δραστικές μειώσεις των συνταξιοδοτικών παροχών (κύριων και επικουρικών συντάξεων) σε τέτοιο βαθμό που… να καλύπτουν μόνο τις ελάχιστες ανάγκες διαβίωσης.

Όπως έγινε γνωστό κατά τη διάρκεια του τελευταίου Συνεδρίου της ΠΟΠΟΚΠ, η αναφορά του ν. 3863/10 («νόμου Λοβέρδου») στην Δ.Σ.Ε. 102/1952 σχετικά με την τήρηση κατωτάτων ορίων συνταξιοδοτικών παροχών και η «αποκατάσταση του παράγοντα διατηρησιμότητας» της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης που περιγράφεται στο τελευταίο μνημόνιο, περιγράφει επακριβώς τις επιδιώξεις. Η συγκεκριμένη Δ.Σ.Ε. φιλοδοξούσε να θέσει ελάχιστα όρια παροχών σε έναν κόσμο κατεστραμμένο, αμέσως μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο.

Επίσης, στην σελίδα 1022 του 3ου μνημονίου αναφέρεται: «Εκείνο που επιβάλλεται για να υπάρξει μια πιο δίκαιη κοινωνία, είναι να βελτιώσει η Ελλάδα το σχεδιασμό του συστήματος της κοινωνικής πρόνοιάς της, ώστε να υπάρξει ένα γνήσιο δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας το οποίο θα διοχετεύει με στοχοθετημένο τρόπο τους πενιχρούς πόρους σε εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη. Οι αρχές προτίθενται να κάνουν χρήση της διαθέσιμης τεχνικής βοήθειας από διεθνείς οργανισμούς για την επανεξέταση της κοινωνικής πρόνοιας και για την εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος». Σύμφωνα με την ΠΟΠΟΚΠ, αυτό σημαίνει ότι… «δίκαιη κοινωνία είναι εκείνη που το μοναδικό δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας που οφείλει να διαθέτει είναι εκείνο που διοχετεύει ΠΕΝΙΧΡΟΥΣ πόρους σε όσους κινδυνεύουν να πεθάνουν από ασιτία». 

Οι βάσεις ήδη έχουν μπει

Τα περισσότερα από τα μέτρα του 3ου Μνημονίου, σύμφωνα με την ΠΟΠΟΚΟ, περιλαμβάνονται σχεδόν αυτούσια σε όλα τα προηγούμενα. Αν και κυβερνητικοί κύκλοι υποστηρίζουν ότι σε πρώτη φάση δεν κινδυνεύουν οι συντάξεις κάτω των χιλίων ευρώ (αθροιστικά κύριες και επικουρικές), η ηγεσία της Ομοσπονδίας εκτιμά πως είναι δεδομένο ότι με τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις ήδη έχει δημιουργηθεί ένας μόνιμος μηχανισμός περικοπών και αύξησης των ορίων ηλικίας. Οι ρυθμίσεις που ήδη ισχύουν και οδηγούν στο συμπέρασμα αυτό είναι οι εξής:

  • Παρ. 2, αρθ. 11, ν. 3863/10 : Ανά διετία αναλογιστικές μελέτες, όπου έως το 2060 το περιθώριο αύξησης της εθνικής συνταξιοδοτικής δαπάνης δεν πρέπει να υπερβαίνει το 2,5% του ΑΕΠ με έτος αναφοράς το 2009.
  • Παρ. 3, αρθ. 11, ν. 3863/10 : Ανακαθορισμός των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από 1/1/2021 με αναφορά στις μεταβολές του προσδόκιμου ζωής στη δεκαετία 2010 – 2020 και επανακαθορισμός ανά τριετία από 1/1/2024.
  • Άρθ. 25, ν.4334/15 : Δημοσιονομικό συμβούλιο και διορθωτικός μηχανισμός περικοπής δαπανών σε περίπτωση απόκλισης από τον τριμηνιαίο στόχο επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων, σε οποιονδήποτε φορέα ή φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.
  • Εφαρμογή από 1/1/2015 νέου τρόπου υπολογισμού των συντάξεων βάση του ν.3863/15 (βασική – αναλογική & ποσοστά αναπλήρωσης).
  • Ρήτρα μηδενικού ελλείμματος στο ΕΤΕΑ.
  • Μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης κατά 0,25% & 1,00% του ΑΕΠ αντίστοιχα, για τα έτη 2015 & 2016. (450 εκ & 1,8 δις ).
  • Υπολογισμός στο οργανικό ποσό.
  • Κατάργηση κοινωνικών πόρων.
  • Σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ.
  • Σύνδεση μεταξύ εισφορών και παροχών. Ακούγεται δίκαιο αν θέλουμε να μην πάμε στην ουσία. Πρόκειται όμως για τη μεγάλη σφαγή και βεβαίως αν εφαρμοστεί για τον «αποχαιρετισμό στα όπλα». Θα ακολουθήσει σύστημα καθορισμένων εισφορών και όχι παροχών, κατάργηση κάθε μορφής αναδιανεμητικότητας, ακόμα και διανεμητικότητας.
  • Για τους αυτοαπασχολούμενους σύνδεση της βάσης εισφορών και ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ με αναφορά στο πραγματικό και όχι στο ονομαστικό εισόδημα!!!
  • Περικοπές λόγω μετάβασης από ειδικό σε ενιαίο συνταξιοδοτικό καθεστώς.
  • Συντελεστής βιωσιμότητας και νέος μαθηματικός τύπος (Ταμεία Πρόνοιας).

Τα μέτρα του 3ου μνημονίου

Στη βάση που είχε στηθεί με τα προηγούμενα 2 μνημόνια, το 3ο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας περιλαμβάνει:

  • Σαρωτικές αλλαγές στα όρια ηλικίας (εφαρμογή και επέκταση του ν. 4093/12) πρόωρης και πλήρους συνταξιοδότησης σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Στόχος του νέου νόμου για τη θεμελίωση με πλήρη σύνταξη λόγω γήρατος είναι να τεθούν από το 2022 ως νέα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης για κάθε κατηγορία ασφαλισμένων :

α) το 62ο έτος της ηλικίας με 40 έτη ή 12.000 ημέρες ασφάλισης και

β) το 67ο έτος της ηλικίας με 15 έτη ή 4500 ημέρες ασφάλισης.

Μέχρι και το 2022, οπότε θα ισχύσει ο παραπάνω κανόνας, ο νόμος προβλέπει ένα μεταβατικό στάδιο κατά το οποίο τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης θα αυξάνονται βαθμιαία, είτε πρόκειται για την πλήρη είτε για τη μειωμένη σύνταξη. Η σταδιακή κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων έρχεται να επηρεάσει χιλιάδες ασφαλισμένους που ναι μεν είχαν «κατοχυρώσει» δικαιώματα, αλλά δεν είχαν συμπληρώσει τα απαιτούμενα ηλικιακά όρια ή τα έτη ασφάλισης. (Για τις περιπτώσεις εξόδου άνευ ορίου ηλικίας υπάρχει πλέον σταδιακή αύξηση κατά περίπτωση από τα 55 ή τα 58 έτη.)

Από αυτές τις ρυθμίσεις εξαιρούνται οι υπαγόμενοι σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, καθώς και οι μητέρες και οι χήροι πατέρες ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία τέκνων. Θεμελιωμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα δεν θίγονται και δύνανται να ασκηθούν οποτεδήποτε.

  • Παροχή για όλους όσους συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος (κύρια & επικουρική) από 1/7/2015 και εφεξής μόνο του οργανικού ποσού της σύνταξης, έως τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας. Πέρα από τη συγκεκριμένη διατύπωση, είναι γνωστό, ότι αυτό βασικά ενδιαφέρει όσους λόγω χαμηλότερου οργανικού ποσού ελάμβαναν σύνταξη με αναγωγή στα κατώτατα όρια. Με την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης το ποσό της σύνταξης μπορεί να διαμορφωθεί ακόμη και στα 200 ευρώ. Δεν υπάρχει μάλιστα πρόβλεψη ούτε για εκείνους που είχαν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης με τα κατώτατα όρια πριν από την ανωτέρω ημερομηνία.
  • Πάγωμα των ποσών που αφορούν στα κατώτατα όρια μέχρι 31/12/2021 στο ύψος που ίσχυε την 31/7/2015. Το ποσό βέβαια μειώθηκε και από την 1/1/2015 διαμορφώθηκε στα 392,70 ευρώ αντί για τα 486 ευρώ που ίσχυε, με εγκύκλιο του Υφ/ργου Κοιν. Ασφαλίσεων στις 14/8/2015! (ν. 4093/12, υποπ. ΙΑ.11, περιπτώσεις 3(α) και 4). Η εγκύκλιος βασικά αφορούσε στην «υπενθύμιση» προς κάθε ενδιαφερόμενο ότι οι διατάξεις του ν.3863/10 (βασική – αναλογική σύνταξη και ο νέος τρόπος υπολογισμού) βρίσκονται κανονικά σε ισχύ από 1/1/2015 και τόσο καιρό λέγαμε και καμιά κουβέντα παραπάνω για να περάσει η ώρα…
  • Τροποποίηση της διάταξης της παρ. 1, αρ. 4, ν. 3863/10 που αφορά στον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης, αφού και για τους ασφαλισμένους που είχαν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης πριν την 1/1/2015 αλλά καταθέτουν αίτηση μετά την παραπάνω ημερομηνία το ποσό της σύνταξης θα υπολογιστεί με το νέο σύστημα.
  • Επιπλέον ποινή 10% στην ήδη ισχύουσα (6% το χρόνο) για τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις.
  • Ενοποίηση έως το Δεκέμβριο του 2015 «όλων των ταμείων» – έτσι αναφέρεται με την επισήμανση «βασικό παραδοτέο» – σε μια ενιαία «οντότητα», με ενιαίο Δ.Σ. χρησιμοποιώντας την υποδομή και την οργάνωση του ΙΚΑ. (θα αναφερθούμε ξανά παρακάτω σ’ αυτό).
  • Ενοποίηση όλων των επικουρικών ταμείων με το ΕΤΕΑ από 1/9/2015 και εφαρμογή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος από 1/1/2015. (εκτός κι αν βρεθούν ισοδύναμα…).
  • Ενσωμάτωση της δήλωσης, της πληρωμής και της είσπραξης των εισφορών στη φορολογική διοίκηση πριν από τα τέλη του 2017(εφαρμογή παλαιότερης νομοθεσίας).
  • Μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης κατά 0,25 % & 1,00 % του ΑΕΠ αντίστοιχα, για τα έτη 2015 & 2016. (450 εκ & 1,8 δις ).
  • Καθιέρωση στενότερης σύνδεσης μεταξύ εισφορών και παροχών, εναρμόνιση της δομής των εισφορών προς αυτή του ΙΚΑ και κατάργηση εντός τριετίας όλων των εξαιρέσεων που χρηματοδοτούνται με κρατικούς πόρους.
  • Κατάργηση από 31/10/2015 των κοινωνικών πόρων.
  • Σταδιακή εναρμόνιση των κανόνων συνταξιοδοτικών παροχών του ΟΓΑ προς το υπόλοιπο συνταξιοδοτικό σύστημα.
  • Σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ.
  • Περαιτέρω ενίσχυση του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), ισχυροποίηση της ελεγκτικής ικανότητας του ΙΚΑ, δημιουργία ενιαίας βάσης δεδομένων και ασφαλισμένων για όλα τα ταμεία καθώς και ενδυνάμωση της συνεργασίας με τη φορολογική διοίκηση.
  • Υποχρέωση η Ελληνική Κυβέρνηση να προσδιορίσει και να θεσπίσει νομοθετικά ισοδύναμα μέτρα για την αντιστάθμιση των επιπτώσεων της εφαρμογής των αποφάσεων του ΣΤΕ. (4,2 δις).
  • Αύξηση της σύνταξης του ΟΓΑ για τους ανασφάλιστους στην οποία θα αναφερθούμε λίγο εκτενέστερα. Αυτή εντάσσεται «στη βελτίωση της στόχευσης των κοινωνικών συντάξεων» και κάθε άλλο παρά ανθρωπιστικό ή αθώο είναι. Απ’ τη στιγμή που δυνητικά όλο και μεγαλύτερες ομάδες του πληθυσμού θα αποκλείονται από το συνταξιοδοτικό σύστημα πρέπει να δημιουργηθεί πλαίσιο διαχείρισης της αυξανόμενης φτώχιας, αντίστοιχο με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα για τους νεότερους.
Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here