Πρεμιέρα της «οικογένειας Τσέντσι». Συνέντευξη με Ιόλη Ανδρεάδη και Μιλ. Φιορέντζη

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΜΑΡΙΑ ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

Ενα εμπνευσμένο έργο  που βασίζεται στην  ιστορία της «Οικογένειας Τσέντσι” και σκηνοθετεί η ταλαντούχα Ιόλη Ανδρεάδη κάνει πρεμιέρα το Σάββατο στο Ιδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης».

Τα πάθη της οικογένειας των Τσέντσι, τα φρικαλέα εγκλήματα του Κόμη Τσέντσι και η γενναία και τραγική αυτοθυσία της 16χρονης Βεατρίκης, αποτέλεσαν  την πηγή έμπνευσης. Το έργο γράφτηκε την άνοιξη του 2015 από την Ιόλη Ανδρεάδη και τον Αρη Ασπρούλη.

Το Presspublica   συνάντησε  την νεαρή  σκηνοθέτιδα Ιόλη Ανδρεάδη  και τον πρωταγωνιστή της παράστασης  Μιλτιάδη Φιορέντη και συνομίλησε μαζί τους για την ξεχωριστή παράσταση.

Ερ. Αντλώντας έμπνευση από το θεατρικό έργο «Οι Τσέντσι» του Αρτώ και την πραγματική ιστορία από το ομώνυμο χρονικό του Σταντάλ, συνθέσατε μια δική σας ιστορία, την «Οικογένεια Τσέντσι».

(Kυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία από την «Κάπα Εκδοτική»).
ΙΟΛΗ:  Γράψαμε μαζί το κείμενο με τον Άρη Ασπρούλη. Οι χαρακτήρες επανεπινοήθηκαν. Τον κόμητα Τσέντσι τον χαρακτηρίζει μια ακραία ειλικρίνεια – είναι ένας κακός χαρακτήρας χωρίς ίχνος υποκρισίας που δεν αφήνει τίποτε να «πέσει κάτω» σε μια συζήτηση και προφέρει ένα λόγο ειρωνικό. Επανεπινοήσαμε και τον χαρακτήρα της κόρης του, της Βεατρίκης, την οποία παρουσιάζουμε ως δυναμική και ταυτόχρονα από την ίδια πάστα με εκείνον: είναι κόρη του πατέρα της. Ταυτόχρονα δημιουργήσαμε έναν καινούργιο χαρακτήρα, τον «Μπαλαντέρ», που συνδυάζει τέσσερις διαφορετικούς ήρωες σε μια καινούργια οντότητα. Ο Μπαλαντέρ μπαίνει σε ένα παιχνίδι μεταμόρφωσης που τελικά αποκτά την δική του ξεχωριστή προσωπικότητα. Τέλος, επιλέξαμε να προσθέσουμε την κάθαρση στο έργο μας, γράφοντας μια ιδιότυπη συμφιλίωση.

Ερ. Ο χαρακτήρας του ειλικρινά κακού κόμη Τσέντσι. Πώς τον δημιούργησες;

ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ:  Όταν διάβασα το έργο, το υποκριτικό μου ένστικτο αντέδρασε πολύ καλά στην πρόκληση ενός τόσου απροκάλυπτα κακού και ειδεχθούς χαρακτήρα. Ήταν πολύ καθαρό από την αρχή πώς ένας χαρακτήρας μπορεί να γίνει τόσο κακός και να οδηγηθεί σε οριακές συμπεριφορές όταν είναι ήδη οριακή, παραμορφωμένη και σάπια η κοινωνία στην οποία βρίσκεται. Αυτή ήταν για μένα η πρόκληση. Μία πισίνα με βρώμικο νερό δεν είναι δυνατόν να θρέψει υγιή ψάρια. Είναι πολύ ελκυστική η σκέψη πώς μπορεί η κοινωνική υποκρισία να θρέφει τέρατα. Όταν έρχεται η κάθαρση, τότε ο χαρακτήρας ολοκληρώνεται. Πιστεύω ότι η ύπαρξη του θέατρου δεν έγκειται στο να δείξουμε πόσο ερεβώδης είναι ο κόσμοςκαι πόση σκοτεινιά υπάρχει ή τουλάχιστον όχι μόνο αυτό. Το φώς είναι απαραίτητο συστατικό για κάθε μορφή τέχνης.

Ερ. Το φως ως μια έννοια ελπίδας;

ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ: Ως μια αίσθηση ότι η ζωή είναι κάτι πολύ πιο μεγάλο. Την αίσθηση μιας ιδιότυπης ανθρωπιάς, η οποία στο έργο μας δεν θα φωτιζόταν αν δεν συνέβαινε η μετά θάνατον συνάντηση του κόμη Τσέντσι με την κόρη του, όπου οι μάσκες πέφτουν. Μιλά ο πατέρας που βίασε την κόρη του όσο πιο ανθρώπινα, ειλικρινά και αληθινά μπορεί. Η ζωή αποδεικνύεται ότι είναι κάτι πολύ πιο μεγάλο. Από αυτό το σημείο ξεκίνησα για να πλάσω τον χαρακτήρα. Θεωρώ πολύ σημαντική την προσωπική εμπλοκή του ηθοποιού με τον χαρακτήρα,σε όριο απόλυτο. Όλοι είμαστε όλα. Όσο ικανοί είμαστε για το καλό τόσο ικανοί γινόμαστε για το κακό. Σκοτεινές σκέψεις όλοι έχουμε κάνει. Σε αυτές λοιπόν τις σκοτεινές επιθυμίες βρήκα πλούσιο υλικό για τον ήρωα Τσέντσι. Όταν αποδέχεσαι την γελοιότητα της ύπαρξης μαζί με την σκοτεινιά και το βάθος που αποφέρει, τότε γεννιέται η ελευθερία και κατά συνέπεια η λύτρωση.

Ερ. Η επιλογή της κάθαρσης στο έργο σας επιτυγχάνεται στη ζωή;

ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ: Υπάρχει μια θεωρία ότι η ίδια η φύση δεν είναι δίκαιη. Κατά την γνώμη μου, η επίτευξη της κάθαρσης είναι θέμα επιλογής. Είναι επιλογή του καθενός μας,πώς θα βιώσει ένα γεγονός, το οποίο στα μάτια κάποιου άλλου πιθανόν να φαίνεταισαν καταδίκη ή άδικη συνθήκη, δεδομένου βέβαια ότι ζούμε στον δυτικό πολιτισμό. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει η έννοια του «χάνω». Στις εμπειρίες υπάρχει κερδίζω και μαθαίνω. Η αισιοδοξία είναι επιλογή.

ΙΟΛΗ: Νομίζω ότι συμβαίνει και στη ζωή η κάθαρση. Θα σας πω μια ιστορία. Ήταν ένας άντρας που χώρισε με την γυναίκα του. Μετά από κάποια χρόνια,ξημερώματα, την πήρε τηλέφωνο και της λέει: «Έλα γρήγορα εδώ, πρέπει να έρθεις οπωσδήποτε εδώ.» Εκείνη τρέχει στο σπίτι του επειδή φοβάται μήπως έχει συμβεί κάτι κακό. Εκείνος ανοίγει την πόρτα στο μπαλκόνι, της δείχνει τον ήλιο που βγαίνει από τη θάλασσα και της λέει: « Ήθελα να σου δείξω την ανατολή».
Για μένα αυτή η ιστορία περιέχει ένα είδος κάθαρσης. Ένας κύκλος έκλεισε, έστω και με γλυκόπικρο τρόπο. Συχνά βέβαια η κάθαρση λείπει και στη ζωή, και τότε υπάρχει ή η απόγνωση ή το κωμικό στοιχείο.

ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ: Το γέλιο είναι σίγουρα κάθαρση. Είναι ένας μηχανισμός που έχουμε οι άνθρωποι αλλά τον ξεχνάμε συχνά. Ο χρόνος είναι πολύς και υποκειμενικός τελικά. Ενδεχομένως στη ζωή να μην υπάρχει αντικειμενική αλήθεια. Αυτό που στα μάτια μας φαίνεται ατυχές μπορεί τελικά να γίνει η αφορμή να καταλάβουμε το δώρο της ζωής. Αυτό μου δίνει ελπίδες κάθαρσης και στη ζωή.

Ερ. Ο κόμης Τσέντσι είναι αληθινός, δεν υποκρίνεται. Σήμερα λείπει η αλήθεια από τις ανθρώπινες σχέσεις;

ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ. Είναι ένας ήρωας που η αλήθεια αποτελεί βασικό και θεμελιώδες στοιχείο της ύπαρξης του. Θέλει απόλυτα και αμετάκλητα να είναι ειλικρινής με την αληθινή του φύση. Βέβαια είναι ένας ήρωας εγκληματικός, είναι η προσωποποίηση του κακού. Ωστόσο είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος έχει τη στόφα και το μεγαλείο του πρωταγωνιστή. Δεν υπονοεί, δε μηχανορραφεί, δεν έχει την ανάγκη να πεί ψέματα. Ο Τσέντσι μέσα σε όλη αυτή την γκάμα κακίας είναι συνέπης με αυτό που είναι. Όμως τίθεται το ερώτημα, αυτή είναι η αληθινή του φύση ή ο μηχανισμός του Τσέντσι, τον οποίο ιλλιγιωδώς ανέπτυξε, προκειμένου να επιβιώσει στις συγκεκριμένες συνθήκες. Ερώτημα που δεν έχω απαντήσει ακόμα.Σε μια κοινωνία όπου οι πιστοί εξαγοράζουν τις αμαρτίες τους με συγχωροχάρτια, σε μια κοινωνία ισχυρών και αλώβητων που εγκληματούν αναίσχυντα και άφοβα, κάπως έρχεται κάποτε η στιγμή που γίνεται το απόλυτο έγκλημα. Φτάνει το σημείο που σπάει ακόμα και το ταμπού της αιμομιξίας, βιάζει την κόρη του. Πρέπει να σπάσει ο κύκλος της συλλογικής υποκρισίας, να χυθεί αίμαμήπως κατ΄αυτόν τον τρόπο κινητοποιηθεί η δικαιοσύνη. Η αλήθεια που φέρει ο ήρωας απαιτεί μία περίεργου τύπου θυσία γιατί η Βεατρίκη, η κόρη του Τσέντσι, παίρνει τη δικαιοσύνη στα χέρια της. Και τότε επιτέλους ο πάπας και οι απεσταλμένοι του συνειδητοποιούν το κακό. Τότε ίσως αποδοθεί δικαιοσύνη. Αν και τελικά δεν αποδίδεται. Η Βεατρίκη αμύνθηκε για όσα της συνέβησαν και οδηγείται στο ικρίωμα. Μία άλλη ανάγνωση του έργου είναι ότι όποιος εγκληματεί τιμωρείται.

Ερ. Οι ήρωες είναι εγκλωβισμένοι σε μία ιδεατή βιτρίνα,η οποία τους προσδίδει κύρος, αλλά τους αφαιρεί κάθε διέξοδο φυγής.Υπάρχει ελπίδα για τον άνθρωπο να ξεφύγει από τον εγκλωβισμό του;

ΙΟΛΗ. Η βιτρίνα είναι ο κόσμος των τριών ηρώων. Τους φέρνει σε απόσταση από τον κόσμο μας, τον κόσμο του κοινού. Γίνεται ο κόσμος τους ένα έκθεμα για να το δούμε, είναι ένας καθρέφτης, μία σμίκρυνση του κόσμου μας, με μία αφαίρεση και ταυτόχρονα μια συμπύκνωση παθών, επιθυμιών, ονείρων, ταξικών σχέσεων του δικού μας κόσμου.

ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ. Για μένα η βιτρίνα και η παρουσία των τριών ηρώων έγιναν απαραίτητα στοιχεία της δραματουργίας. Στην ουσία η δραματουργία θεμελιώθηκε σε αυτούς τους δύο άξονες, οι οποίοι είναι και δύο βασικοί περιορισμοί. Πιστεύω ότι η ελευθερία προκύπτει μέσα από περιορισμούς. Τα εμπόδια είναι αυτά που μακροπρόθεσμα μας απελευθερώνουν υποκριτικά και ενδεχομένως και στη ζωή. Η βιτρίνα ενισχύει την έννοια του εγκλεισμού, της ασφυξίας και δείχνει πώς μπορούν τα τρία πρόσωπα να ζήσουν και – ανμπορούν – να αναπνεύσουν. Αυτά αποτελούν τον δραματουργικό ιστό της ίδιας της παράστασης.Μαζί με το ανθρώπινο δυναμικό της. Η παράσταση θα ήταν εντελώς διαφορετική χωρίς τον πρωτοφανή επαγγελματισμό, τη φαντασία και την έμπνευση της Ελεάνας Καυκαλά και της Μαρίας Προϊστάκη με τις οποίες έχω τη σπάνια χαρά να συνυπάρχω μέσα σε αυτή τη βιτρίνα.

ΙΟΛΗ: Νιώθω κι εγώ τυχερή που συνεργαζόμαστε με τη Μαρία Προϊστάκη και την Ελεάνα Καυκαλά, δυο νέες ηθοποιούς με σπάνιο ήθος. Οι τρεις ηθοποιοί, το έργο και η βιτρίνα είχαν ως αποτέλεσμα να παθιαστούν και οι άλλοι συνεργάτες μας: ο Πάνος Μιχαήλ, η Δήμητρα Λιάκουρα, η Χριστίνα Θανάσουλα, η Ερατώ Α. Κρεμμύδα, ο Διονύσης Χριστόπουλος, η Μαριάντζελα Σεφεριάν, ο Περικλής Πραβήτας, η Βικτώρια Νταρίλα. Η δουλειά των συντελεστών της παράστασης έγινε με πάθος από τον καθένα χωριστά. Και με αγάπη μας φιλοξενεί και μας περιβάλλει το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης.

Ερ. Πρόκειται για μια σύγχρονη τραγωδία.Οι Τσέντσι του Αρτώ αποτέλεσαν έργο-ορόσημο για το «Θέατρο της Σκληρότητας». Σύμφωνα με το οποίο ο συγγραφέας και ο σκηνοθέτης πρέπει να είναι ένας ενιαίος δημιουργός ενώ ο ηθοποιός παίρνει τις λέξεις και τις μετατρέπει σε εργαλεία του. Ακολουθήσατε αυτό το μονοπάτι;

ΙΟΛΗ: Έχω την ανάγκη να είναι ‘ένα’ η δραματουργία με το κείμενο και τη σκηνοθεσία.. Στη διατριβή μου ασχολήθηκα με το στοιχείο του φλεγόμενου ηθοποιού. Ο Αρτώ πιστεύει ότι ο ηθοποιός πρέπει να είναι «μάρτυρας που τον καίνε ζωντανό και παρόλα αυτά καταφέρνει να επικοινωνήσει, στέλνει σήματα μέσα από τις φλόγες». Ο Αρτώ υπονοεί, εξαρτάται βέβαια και από την ερμηνεία που θα δώσει κάποιος,να πάσχει και να υποφέρει ο ηθοποιός. Εγώ αυτό το στοιχείο, ως καλλιτέχνης αλλά και ως θεατής δεν το ενστερνίζομαι, δεν θεωρώ απαραίτητο εργαλείο του ηθοποιού τον ψυχικό ή το σωματικό πόνο. Μου προκαλούν ενδιαφέρουν οι στιγμές που το φλεγόμενο στοιχείο στον ηθοποιό είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας παιχνιδιού και ενός συνδυασμού συνειδητής και ασυνείδητης δουλειάς. Στη διατριβή μου χρησιμοποίησα τηναντιπαραβολή του φλεγόμενου ηθοποιού με τους Αναστενάρηδες. Παρακολούθησα τρείς χρονιές τους Αναστενάρηδες. Μου είπαν ότι είναι κάποιες χρονιές που τελείως άφοβα και με μια πνοή πατάνε στα κάρβουνα και είναι κι άλλες χρονιές που ακόμα και έμπειροι Αναστενάρηδες κάνουν ένα χορό γύρω από τα κάρβουνα γιατί δεν αντέχουν. Κάτι αντίστοιχο μπορεί νασυμβεί και με τον ηθοποιό.

ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ: Στο θέμα του περιφλεγούς ηθοποιού έχω τύχει συνεργασίας και εμπειρίας που ο σκηνοθέτης πιστεύει στην σωματική κόπωση, στο να φτάσεις δηλαδή το σώμα να φλερτάρει με τα όρια του. Γιατί αυτή η πρακτική στηρίζεται κυρίως στη θεωρία, ότι το σώμα όταν κουραστεί εκλύει έναν τέτοιο βαθμό ενέργειας, που είναι ανοιχτός ο λόγος, η ψυχή και το πνεύμα σε επίπεδα αvώτερης έκφρασης. Όσον αναφορά τον περιφλεγή ηθοποιό ο νούς μου οδηγήθηκε στην έννοια της προσωπικής εμπλοκής. Ο ηθοποιός είναι ο ίδιος αγωγός επικοινωνίας. Σίγουρα δεν παύει να είναι και παιχνίδι, που όμως έγκειται σε κανόνες. Στη ζωή μας έχουμε άπειρα παραδείγματα που έχουμε νιώσει φλεγόμενοι για ένα θέμα που μας αφορά, όταν αλλάζουμε και νιώθουμε κάθε κύτταρο του σώματος μας π.χ όταν είμαστε ερωτευμένοι ή όταν μας πνίγει το δίκιο. Νιώθουμε ότι φλεγόμαστε επειδή μας αφορά προσωπικά γιατί είναι η ζωή μας, είναι ο εαυτός μας. Αυτό είναι το μεγάλο μυστικό μετεγγραφής και στη θεατρική πράξη, να σε αφορά προσωπικά αυτό που κάνεις. Έτσι επιλέγω να προσεγγίζω και τους ρόλους μου. Επιλέγω να με αφορούν προσωπικά, δεν ξέρω πως αλλιώς να λειτουργήσω.

ΙΟΛΗ: Η προσωπική εμπλοκή του ηθοποιού είναι φανερή όταν συμβαίνει στο θέατρο, δεν γίνεται να μην το παρατηρήσεις.Γιατί αμέσως ταυτίζεται αυτό που βλέπεις με το κομμάτι του εαυτού σου που το γνωρίζει.

ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ: Μου έκανε εντύπωση αυτό που ανέφερε η Ιόλη ότι οι Αναστενάρηδες, ανάλογα με την ημέρα, μπορεί να τύχει να μην αντέχουν να πατήσουν εντελώς πάνω στα κάρβουνα. Σκεφτόμουν ότι το υποκριτικό όργανο επηρεάζεται από πολύ πιο ασήμαντα πράγματα, από χίλιους παράγοντες, πώς ξυπνάς το πρωί, την υγρασία, το πόσο ήρθε ο λογαριασμός, το πώς χώρισες. Το υποκριτικό όργανο του ηθοποιού είναι το ίδιο ενώ ο μουσικός έχει το πιάνο, την κιθάρα του. Η ψυχή του ηθοποιού μπορεί να επηρεαστεί από διάφορα πράγματα και να μην νιώθει έτοιμη να «πατήσει στα κάρβουνα». Το υπέροχο με τον ηθοποιό είναι όλος αυτός ο αγώνας που δίνει για να τιθασεύσει και να κεντρίσει κάπως την ψυχή του ώστε να μπεί στο σύμπαν που καλείται κάθε βράδυ. Είναι ένας υπέροχος αγώνας. Είναι τόσο συγγενές το παράδειγμα των Αναστενάρηδων με τον ηθοποιό. Κάποια μέρα δεν νιώθουν έτοιμοι να πατήσουν τα κάρβουνα και παρόλα αυτά κάνουν την χορογραφία. Αυτή την αγωνία,τη γενναιοδωρία που καλείται να έχει ο ηθοποιός, τη βρίσκω εξαιρετική και υπέροχη για το θέατρο και είμαστε τυχεροί όταν συμβαίνει.Αυτό εμένα προσωπικά με ξεπερνά.

                          Ταυτότητα της παράστασης
Σύλληψη | Σκηνοθεσία | ΜετάφρασηΠρωτότυπωνΚειμένων: Ιόλη Ανδρεάδη
Κείμενο: ΙόληΑνδρεάδη & Άρης Ασπρούλης
Σκηνογραφία | Κοστούμια: Δήμητρα Λιάκουρα
Ήχος:Ερατώ Α. Κρεμμύδα
Φωτισμοί: Χριστίνα Θανάσουλα
Κατασκευές: Περικλής Πραβήτας  &Βικτώρια  Νταρίλα
ΒοηθόςΦωτισμών: Μαριάντζελα Σεφεριάν
Φωτογραφίες: Πάνος  Μιχαήλ
Αφίσα:Κώστας Τσακαλάκης

Ερμηνεύουν
Κόμης Τσέντσι | Μπερνάρντο: ΜιλτιάδηςΦιορέντζης
Μπαλαντέρ [Καμίλλο | Αντρέας | Ορσίνο | Λουκρητία]:Ελεάνα Καυκαλά
Βεατρίκη: Μαρία Προϊστάκη

Η «Οικογένεια Τσέντσι» κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία από την «Κάπα Εκδοτική».

Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
Πειραιώς 206 | 210 3418579
Ειδικά Διαμορφωμένος ΥπόγειοςΧώρος
Πρεμιέρα 17 Οκτωβρίου 2015
Παρασκευή, Σάββατο&Κυριακή έως 29.11 | Ώρα έναρξης 21.30
Διάρκεια 80’ χωρίς διάλειμμα | Γενική είσοδος 10 ευρώ

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here