Κεμαλιστές, ισλαμιστές και ο σκοτεινός Γκιουλέν

Ο 75χρονος  Μοχάμεντ Φετουλάχ Γκιουλέν  ήταν αρχικά  ιμάμης (ιερέας) στη Σμύρνη   αλλά μετά στράφηκε στη συγγραφή, στην πολιτικη  και στη διδασκαλία, είναι δε ιδρυτής του «Κινήματος Γκιουλέν» που οι Τούρκοι λένε «Χιζμέτ». Είναι υπέρ του διαθρησκευτικού διαλόγου και της πολυκομματικής δημοκρατίας, όπως και υπέρ νεοφιλελευθερων οικονομικών πολιτικών.

Βασικα είναι ένας θεωρητικά τουλάχιστον ηπίων τόνων εθνικιστής, φιλοαμερικανός  ισλαμιστής. Ομως κατά βάθος πολλοί θεωρούν ότι είναι μια αρκετά σκοτεινή προσωπικότητα με συγκεκριμένη ατζέντα που παρασκηνιακά κινείται χωρίς ιδιαίτερους ενδοιασμούς προκειμένου να επιτύχει το «κοσμικό ισλαμικό κράτος» που ονειρεύεται.

γκιουλέν, πάπας

Αρχικά υποστήριξε τον Ενρτογάν για να εκλεγεί Πρωθυπουργός αλλά σταδιακά οι σχέσεις ψυχράνθηκαν και τελικά έγιναν εχθρικές.

ΓΟΝΕΙΣ ΒΑΘΙΑ ΙΣΛΑΜΙΣΤΕΣ

Ο Γκιουλέν γεννήθηκε σε ένα χωριό της ανατολικής Τουρκίας, κοντά στο Ερζερούμ και ο πατέρας του ήταν ιμάμης (ιερέας).  Η μητέρα του δίδασκε το Κοράνι στο χωριό τους παρότι η κεμαλική κυβέρνηση τότε είχε απαγορέψει το μάθημα θρησκευτικων. Ο Γκιουλέν ακολούθησε την ισλαμικη θεολογία απο παιδί και επηρεάστηκε από σχετικά νεωτεριστές και ανοιχτόμυαλους θρησκευτικούς ηγέτες, έχοντας και κάπως εθνικιστικές τάσεις,  ήταν γενικά υπέρ του κοσμικού και πολιτικού κράτους, όμως υπό την επιρροή της θρησκείας και της πειδείας  Επίσης τον ενδιέφερε η οικονομία και συγκεκριμένα ο  νεοφιλελευθερισμός σε αυτην

ΑΠΟ ΙΜΑΜΗΣ, ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΣ

Ο Γκιουλέν άρχισε να μεταδίδει ευρύτερα τις ιδέες του όταν τοποθετήθηκε σε τζαμί της Σμύρνης το 1966, όπου το πολιτικό ισλάμ δεν είχε καταφέρει να ριζώσει ποτέ ως τότε. Ομως οι επιχειρηματίες και οι μικροαστοί της Σμυρνης ειχαν αρχίσει να δυσανασχετουν τότε με την κρατική γραφειοκρατία και ήθελαν πιο νεοφιλελέυθερες πολιτικές. Οι περισσότεροι από αυτους ήταν φιλοδυτικοί και φιλοαμεριναοί την εποχή εκείνη και ο Γκιουλέν δεν τους ξένισε με τα κηρύγματά του.

Σταδιακά ο Γκιουλέν εγκατέλειψε το ρόλο του ιμάμη και άρχισε να δίνει μάλλον θεολογικές και οικονομοπολιτικές διαλέξεις παρά να κάνει κηρύγματα

Το 1994 συμμετείχε στην ίδρυση του Ινατιτούτου Δημοσιογράφων και Συγγραφέων.

Απέφυγε την εποχή εκείνη να σχολιάσει το γεγονός ότι τέθηκε εκτός νόμου το Κόμμα Ευημερία (1998). Συναντάτο πάντα με πολιτικους ηγέτες όπως με τον Ετζεβίιτ και την Τανσουτ Τσιλερ, αλλά απέφευγε να ταυτίζεται (ακόμα και να συναντάται) με ηγέτες καθαρά ισλαμιστικων κομμάτων.

Βαριοπούλα

Το 1999 μετανάστευσε στις ΗΠΑ επικαλούμενος λόγους υγείας αλλά στην πραγματικότητα ήταν κατά βάθος υπέρ ενός εξευγενισμένου τρόπον τινά ισλαμικού κράτους και ήξερε ότι αυτό αργά ή γρήγορα θα έθετε και εκείνον «εκτός νόμου». Την ίδια εποχή ήταν φυλακή και ο Ερντογάν, επειδή προερχόταν από το ισλαμικό και ακροδεξιό Κόμμα της  Ευημερίας  που είχε τεθεί εκτός νόμου και το οποίο ο Ερντογάν υποστήριξε δημοσίως σε διαδήλωση -φυλακίστηκε επειδή  «είχε  υποκινήσει σε θρησκευτικό και  φυλετικό μίσος». Με αυτό το αντι-ισλαμικό κλίμα ο Γκιουλέν έκρινε ότι είχε έρθει η ώρα να φύγει για το εξωτερικό.

ΤΟ ΙΣΛΑΜΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

Οταν πια βρισκόταν στις ΗΠΑ δημοσιοποίησε τις απόψεις του με βίντεο όπου έλεγε μεταξύ άλλων:

«Οι φίλοι μας που έχουν θέσεις σημαντικές στη δικαιοσύνη και στη διοίκηση πρέπει να μάθουν καλά τους μηχανισμούς ώστε να τους μεταμορφώσουν σταδιακά και να τους κάνουν πιο χρήσιμους για το ισλάμ, ώστε να αποκατασταθεί αυτό σε όλο το έθνος. Ομως πρέπει να κάνουν υπομονή μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες»

Ο ίδιος είπε ότι το βίντεο χρησιμοποιήθηκε αποσπασματικά και ότι είχαν απομονωθεί φράσεις του για να τον εκθέσουν. Εξαιτίας πάντως αυτών των δηλώσεων ο Γκιουλέν δικάστηκε ερήμην το 2000. Το  2008 τον αποκατέστησε η κυβέρνηση του Ερντογάν, με τον οποίο ο Γκιουλέν είχε ήδη αρχίσει να συνεργάζεται ιδιαίτερα στενά  και να την στηρίζει.

ΣΕ ΤΙ ΧΡΗΣΙΜΕΨΕ ΣΤΟΝ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

Η χρησιμότητά του για τον Ερντογάν όταν δεν είχε στελέχη και άτομα κύρους (κυρίως «άτομα εμπιστοσύνης«) ήταν ότι π Γκιουλέν του παρείχε από τις τάξεις των «γκιουνελιστών» προσωπικότητες αλλά και απλώς προσοντούχα άτομα για την στελέχωση της Δικαιοσύνης και της Αστυνομίας.  Αυτοι οι άνθρωποι που άρχισαν να παίρνουν μαζικά μεταθέσεις μόλις χάλασαν οι σχέσεις των δύο ανδρών και που τώρα διώκονται τελείως από τις υπηρεσίες ως «συνεργάτες πραξικοπηματία» τότε θεωρούνταν «έμπιστοι άνθρωποι». Και πήραν στον κρατικό μηχανισμό  θέσεις που μέχρι τότε κατέχονταν από καθαρά πολιτικά πρόσωπα. Η διοίκηση γέμισε από  «τους ανθρώπους του  Γκιουνέλ» και ο  Ερντογάν ήθελε με αυτό  να δείξει ότι θα εξισλαμίσει την διοίκηση χωρίς να φτάνει σε ακραίες επιλογές φανατικών ισλαμιστών -εξάλλου οι ρίζες του Ερντογάν ήταν πάντα στον ισλαμικό χώρο και μάλιστα στον ακραίο.

Η ΒΑΡΙΟΠΟΥΛΑ

2b38a37fc8a2a226a58dff5b4ed08514_M

Ο Γκιουλέν χρησίμεψε στον Ερντογάν και στο να ξεφορτωθεί το 2010 πολλά στελέχη των ενόπλων δυνάμεων που δεν ήλεγχε.  Αυτό επιτεύχθηκε με τις υπόθεσεις Εργκενεκόν και «Βαριοπούλα», εναντίον στρατιωτικών και αστυνομικών που τόσο ο Ερντογάν όσο και ο Γκιουλέν ήθελαν τότε από κοινού να «ξεφορτωθούν». Τότε μάλιστα είχαν γίνει συλλήβδην διώξεις και συλλήψεις (ακόμα και δημοσιογράφων) επειδή είχαν ασκήσει απλώς κριτική για την διείσδυση του Γκιουλέν στην κρατική μηχανή -τόσο καλή ήταν η σχέση με τον Γκιουλέν ή τόσο σπουδαίο ήταν να εκτεθεί η  «Επιχείρηση Βαριοπούλα».

Το σχέδιο «Βαριοπούλα» (Balyoz) προέβλεπε να καταρριφθεί τουρκικό πολεμικό σκάφος και να κατηγορηθεί  η Ελλάδα για να προκληθεί ένταση, στη συνέχεια να τοποθετηθούν βόμβες σε τεμένη και να προκληθεί αποσταθεροποίηση  της κυβέρνησης ώστε να φανεί ως απαραίτητη πλέον η επέμβαση του στρατού. Μετά τη διάρρηξη των σχέσεων Ερντογάν και Γκιουλέν όμως το 2014 διατάχθηκε αναψηλάφηση της δίκης των 200 αξιωματικών που είχαν καταδικαστεί.

Οι «γκιουλενιστές» (που τώρα μετά την απ’οπειρα πραξικοπήματος συλλαμβάνονται ή παύονται από τις θέσεις τους στη δικαιοσύνη και στο υπουργείο παιδείας  ή στα σχολεία κατά εκατοντάδες) όντως είχαν θέσεις-κλειδιά. Τους ανήκε ουσιαστικά και η πρώτη σε κυκλοφορία εφημερίδα της Τουρκίας, η «Ζαμάν» (οι «Καιροί», ο χρόνος). Το κράτος πήρε τον έλεγχό της τον περασμένο Μάρτιο όταν άρχισαν να κυκλοφορούν οι πρώτες φήμες για πραξικόπημα.

ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΑΤΖΕΝΤΕΣ

Οι  σχέσεις των δύο ανδρών ήταν από καιρό τεταμένες, επειδή ο Γκιουλέν ναι μεν στήριζε τον Ερντογάν, αλλά όχι για την προσωπική ατζέντα του δεύτερου -ο Γκιουλέν είχε τη δική του εξάλλου. Διαφωνούσε λοιπόν με το προσωπικό κράτος που είχε αρχίσει να χτίζει ο «σύμμαχός» του και με την συγκέντρωση εξουσιών στο πρόσωπό του.

Το 2013  ξέσπασε αίφνης το σκάνδαλο διαφθοράς στην Τουρκία (για το γιο του Ερντογάν και άλλους), οπότε οι ήδη  κλονισμένες σχέσεις των δύο ανδρών διαταράχθηκαν πλήρως. Ο Ερντογάν υποστήριξε ότι ο Γκιουλέν που ήλεγχε το μηχανισμό της δικαιοσύνης έστηνε κατηγορίες εναντίον του για να τον πλήξει και τον κατηγόρησε για τρομοκράτη.

Το Δεκέμβριο του 2014 ο Ερντογάν (και τουρκικό δικαστήριο)  κατηγόρησε τον Γκιουλέν ότι με πολλους «συμπαθούντες» (ανάμεσά τους  και 20 δημοσιογράφοι) είχαν σχηματίσει ένοπλη τρομοκρατικη ομάδα. Τότε η Τουρκία άρχισε  να ζητάει την έκδοσή του ως επικεφαλής τρομοκρατικής οργάνωσης και τώρα ως διοργανωτή του πραξικοπήματος. Μέσα σε αυτό το «μπάχαλο»  του 2013 και 2014 κατέρρευσαν ουσιαστικά και οι υποθέσεις της Βαριοπούλας (εξ ου και η αναψηλάφηση) αλλά και οι υποθέσεις για τα σκάνδαλα Ερντογάν.

Το περιβάλλον του Γκιουλέν απορρίπτει τις κατηγορίες  χαρακτηρίζοντάς τες «εξαιρετικά ανεύθυνες» και τονίζει ότι ο Γκιουλέν έχει ταχθεί κατά των στρατιωτικών παρεμβάσεων στην πολιτική.

Ο Γκιουλέν μάλιστα κατηγορεί τον Ερντογάν ότι το όλο πραξικόπημα ήταν στημένο ως προβοκάτσια από τον ίδιο για να δικαιώσει όσα συγκεντρωτικά και αυταρχικά σχέδια  ετοιμάζεται να εφαρμόσει

ΟΙ ΚΕΜΑΛΙΣΤΕΣ, ΟΙ ΙΣΛΑΜΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΙΣΛΑΜΟΚΕΜΑΛΙΣΤΕΣ

Με την επανάσταση των Νεότουρκων ο Κεμάλ προχώρησε σε μεταρρυθμίσεις που ήταν πρωτάκουστες για την εποχή εκείνη σε ισλαμική κράτος. Η συντριπτική πλειοψηφία του λαού κατεχόταν από βαθύ θρησκευτικό συναίσθημα και δεν μπορούσε να κατανοήσει την ανάγκη της μεταμόρφωσης της κοινωνίας.

Ο Κεμάλ Ατατούρκ ονειρεύτηκε και σε εντυπωσιακό βαθμό για την εποχή του πέτυχε τον εξευρωπαϊσμό και εκπολιτισμό της χώρας του. Κατάργησε το Ισλαμικό κανονικό δίκαιο, τη μαντήλα και το φέσι, το Ισλαμικό ημερολόγιο, τα μουσουλμανικά θρησκευτικά τάγματα καθώς και το αραβικό αλφάβητο αντικαθιστώντας το με το λατινικό.

Τηρώντας όσα δημιούργησε ο Κεμάλ, οι συνεχιστές της πολίτικης του δεν ήθελαν και εξακολουθούν να μη θέλουν την  επιστροφή στο Ισλαμικό καθεστώς -εξ ου και οι διώξεις μέχρι το 2000 σε κόμματα όπως της Ευμερίας με ισλαμικές και οπισθοδρομικές θέσεις.

Παρά τις μεταρρυθμίσεις και τη μεταμόρφωση της Τουρκίας όμως σε «δυτικό κράτος», η παλινόρθωση του ισλαμικού κράτους ήταν πάντα μια απειλή, ειδικά σε εποχές οικονομικής κρίσης.

Δημιουργήθηκαν λοιπόν στην πορεία δύο αντίθετα ρεύματα, με τους λεγόμενους  Κεμαλιστές απέναντι στους Ισλαμιστές -ο Ερντογάν θεωρείται εκπρόσωπος των δεύτερων. Ανάμεσά του όμως αναπτύσσονται και «γκρίζες» ζώνες που επιδιώκουν τη συνύπαρξη και οι οποίες βάλλονται κάθε φορά που η μία απο τις δύο πλευρές οδηγείται στα άκρα, όπως με τα πραξικοπήματα του 1969, του 1971 και το 1980 κατά τα οποία οι στρατηγοί προσπάθησαν να εκδιώξουν από την εξουσία τους Ισλαμιστές. Πλήγμα στον ενδιάμεσο χώρο, των κεμαλιστών που θέλουν να έχουν ανοιχτή την πόρτα και στους ισλαμιστές ώστε η κοινωνία να είναι πιο ενοποιημένη, αποτέλεσε και η υπόθεση «Βαριοπούλα» το 2012 αλλά τώρα και η αγνώστου ταυτότητας απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου του 2016

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

3 ΣΧΟΛΙΑ

  1. […] με τον  αυτοεξόριστο «ιεροκήρυκα» Φετουλάχ Γκιουλέν, τον οποίο η Άγκυρα θεωρεί υποκινητή της  απόπειρας […]

  2. […] με τον  αυτοεξόριστο «ιεροκήρυκα» Φετουλάχ Γκιουλέν, τον οποίο η Άγκυρα θεωρεί υποκινητή της  απόπειρας […]

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here