Οταν ο Γιάννης Στουρνάρας έκανε τα στραβά μάτια για Attica Bank

Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στις αρχές του 2016 στο περιοδικό The Greek Report. Τότε, η Τράπεζα της Ελλάδος έκανε τα στραβά μάτια στην υπόθεση της Attica Bank. Απλώς η υπόθεση Καλογρίτσα και η άμεση σύνδεσή της με τις τηλεοπτικές άδειες ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι…

ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ

Δεν είδα, δεν ξέρω, δεν απαντώ!

Στην πολιτική και στην οικονομία υπάρχει μια πολύ μικρή ομάδα ανθρώπων, που ασκεί εξουσία και διαχειρίζεται τις τύχες των πολλών. Είναι η λεγόμενη ελίτ. Παρατηρείται δε ότι, παρά τις όποιες συγκρούσεις ανακύπτουν μεταξύ των  μελών της ομάδας, στο τέλος τα μέλη της συνυπάρχουν και συνεργάζονται αρμονικά για να διατηρήσουν τα προνόμιά τους.

Κάτι τέτοιο φαίνεται ότι συμβαίνει στην περίπτωση της Attica Bank. Η κυβέρνηση αποφάσισε να τη διασώσει. Με παρεμβάσεις κυβερνητικών παραγόντων, η τράπεζα κάλυψε το μεγαλύτερο μέρος – όχι πλήρως – των κεφαλαιακών απαιτήσεων που τέθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος. Για τη διάσωση της τράπεζας χρησιμοποιήθηκαν χρήματα ασφαλιστικών ταμείων και υπό κρατικό έλεγχο εταιρειών και όχι χρήματα ανεξάρτητων ιδιωτών. Έτσι, ο ομφάλιος ρόλος με το Δημόσιο παραμένει.

Και όχι μόνο αυτό. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, στη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων, στις 10 Φεβρουαρίου 2016 (η συζήτηση ήταν για την Ενδιάμεση Έκθεση της ΤτΕ για τη Νομισματική Πολιτική του 2015), δέχτηκε βροχή ερωτήσεων από βουλευτές για το θέμα της Τράπεζας Αττικής. Απάντησε επιλεκτικά και δήλωσε αναρμόδιος να κρίνει την ταυτότητα και το ποιον των μετόχων, κάτι βέβαια που δεν ισχύει. Ετσι, ο διοικητής έγινε αρεστός στην κυβέρνηση.

Τρύπα-άβυσσος
Ας ανατρέξουμε στο πρόσφατο παρελθόν της τράπεζας.  Στις 31 Οκτωβρίου 2015, η Τράπεζα της Ελλάδος διεξήγαγε την άσκηση Συνολικής Αξιολόγησης 2015 για την Τράπεζα Αττικής, η οποία παρουσίασε υστέρηση κεφαλαίων 857 εκατ. ευρώ στο βασικό σενάριο και 1.021 εκατ. ευρώ στο δυσμενές.

Tα νούμερα αυτά ήταν είναι μεγαλύτερα ακόμα και από τα αντίστοιχα των συστημικών τραπεζών. Προκάλεσε απορία το γεγονός ότι μια τράπεζα με σύνολο περιουσίας 3,568 δισ. ευρώ (στοιχεία Ιουνίου 2015) και ίδια κεφάλαια 50 εκατ. ευρώ, βρέθηκε να έχει άνοιγμα 857 εκατ. ευρώ ή 24% του ενεργητικού της (29% με βάση το δυσμενές σενάριο, δηλαδή το άνοιγμα των 1,021 δισ. ευρώ).

Για να δώσουμε μια τάξη μεγέθους, η AlphaBank, με ενεργητικό 69,782 δισ. ευρώ και ίδια κεφάλαια 6,9 δισ. ευρώ είχε υστέρηση μόλις 263 εκατ. ευρώ ή 0,37% του ενεργητικού της με βάση το βασικό σενάριο και 2,743 δισ. ευρώ με το δυσμενές (ή 3,9% του ενεργητικού της).  Η Eurobank με ενεργητικό 74,544 δισ. και ίδια κεφάλαια 4,6 δισ. ευρώ, είχε άνοιγμα 339 εκατ. σύμφωνα με το βασικό σενάριο (ή 0,45% του ενεργητικού) και 2,122 δισ. με βάση το δυσμενές (ή 2,8% του ενεργητικού της).

Το άνοιγμα που προέκυψε για την Attica Bank μοιάζει με άβυσσο, χωρίς να μάθει κανένας από πού ακριβώς προήλθε η ζημιά, δηλαδή ποιοι έχουν φεσώσει αυτή τη μικρή τράπεζα.

Το τελικό ύψος των προς άντληση κεφαλαίων προσδιορίστηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος σε 748,735 εκατ. ευρώ και ξεκίνησε μια προσπάθεια κάλυψης αυτής της τρύπας με κεφάλαια κυρίως του ΤΣΜΕΔΕ, δηλαδή του ασφαλιστικού ταμείου το οποίο είχε ξαναβάλει  χρήματα σε παλαιότερες αυξήσεις κεφαλαίου της τράπεζας και έχασε τα περισσότερα. Φαίνεται όμως ότι δεν του έφταναν οι παλιές ζημιές και ανέλαβε εκ νέου τον κίνδυνο να επενδύσει άλλα 382 εκατ. ευρώ στην Attica Bank. Επίσης, στην αύξηση συμμετείχαν το ασφαλιστικό ταμείο ΤΑΠΙΛΤ με ποσό 55 εκατ. ευρώ, η υπό κρατικό έλεγχο ΕΔΥΑΠ με 20 εκατ. ευρώ και η Αερολιμήν Αθηνών Α.Ε. με 10 εκατ. ευρώ.
Για να βρει τα χρήματα, η τράπεζα χρειάστηκαν δύο παρατάσεις του χρόνου ολοκλήρωσης της αύξησης κεφαλαίου. Τελικώς συγκεντρώθηκε ποσό 681 εκατ. ευρώ και όχι 748,735 εκατ. ευρώ, αλλά η Τράπεζα της Ελλάδος ενέκρινε τη διαδικασία.
Πάντως, μέχρι πρόσφατα υπήρχε εκκρεμότητα με την τράπεζα όπως παραδέχτηκε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας στη Βουλή (μέχρι 10 Φεβρουαρίου 2016).

Ας δούμε όμως τι έγινε στη διάρκεια της αύξησης κεφαλαίου:

Στις 11 Δεκεμβρίου 2015, όταν έληξε η πρώτη διορία για την αύξηση κεφαλαίου, η διοίκηση της Attica Bank δημοσιοποίησε ότι κάλυψε 496,1 εκατ. ευρώ από τους παλαιούς μετόχους. Μετά από μια εβδομάδα παράτασης, το ποσό που είχε καλυφθεί από τους παλιούς μετόχους άλλαξε σε 414,7 εκατ. ευρώ με νέα ανακοίνωση. Όμως το ποσό αυτό δεν δύναται να μειωθεί, εκτός εάν υπαναχωρήσουν οι μέτοχοι. Κάτι τέτοιο, πάντως, δεν ανακοινώθηκε.

Για την ασυμφωνία των ποσών ρωτήθηκε η Attica Bank από την Τράπεζα της Ελλάδος και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Και εξέδωσε διευκρινιστική ανακοίνωση, χωρίς όμως να φωτίσει περισσότερο τα πράγματα αφού προσπάθησε να ερμηνεύσει το περιεχόμενο των δύο προηγουμένων ανακοινώσεων, κάτι που ερχόταν  σε αντίθεση με τις ίδιες τις ανακοινώσεις.

Τι έγινε στη Βουλή; Τι ρώτησαν οι βουλευτές, τι απάντησε και  τι ξέχασε ο κ. διοικητής:

– Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Χρήστος ΣταΪκούρας επεσήμανε ότι υπάρχουν ακόμα εκκρεμότητες με την αύξηση κεφαλαίου της τράπεζας, αφού υπό το δυσμενές σενάριο δεν έχει ολοκληρωθεί πλήρως. «Υπάρχουν και άλλα ερωτηματικά», πρόσθεσε. «Υπάρχει και ένα δημοσίευμα, σύμφωνα με το οποίο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διερευνά πού βρέθηκαν τα κεφάλαια, ποιοι συμμετείχαν στην αύξηση και ποια είναι η ποιότητα του χαρτοφυλακίου της».

– Ο βουλευτής του ΚΚΕ Νίκος Καραθανασόπουλος αναρωτήθηκε εάν αληθεύουν τα δημοσιεύματα σχετικά με την παρέμβαση του SSM (Ενιαίος Μηχανισμός Εποπτείας), και εάν υπάρχει κάποιος κίνδυνος σχετικά με τη μορφή της ανακεφαλαιοποίησης της Attica Bank (σ.σ. εννοώντας εάν τα κεφάλαια που εισέφεραν κρατικές εταιρείες και ασφαλιστικά ταμεία μπορούν να χαρακτηρισθούν κρατική ενίσχυση).

– Ο Δημήτρης Καμμένος, βουλευτής των Ανεξάρτητων Ελλήνων, είπε: «Η Τράπεζα Αττικής είναι μια ιστορία που δεν είναι καλή, αν και δεν είναι δική σας ευθύνη. Υπήρχαν κακοί διοικητές, και χάθηκαν πάνω από 650 εκατ. ευρώ». Εν συνεχεία ζήτησε να γίνει «ένας έλεγχος, να δουμε εάν όλα έγιναν σύννομα».

– Ο Χάρης Θεοχάρης από την πλευρά του Ποταμιού δήλωσε: «Θα θέλαμε κάποια εικόνα γι’ αυτή την τράπεζα, την Attica Bank. Φάνηκε από τα στρες τεστ ότι αυτή η τράπεζα είχε το μεγαλύτερο έλλειμμα αναλογικά, είχε καταθέσεις 2 δισ. και έλλειμμα 1 δισ. από τα στρες τεστ! Θεωρούμε ότι η ανακεφαλαιοποίησή της έγινε με συμμετοχή φορέων του δημοσίου, σκανδαλωδώς, και το ΤΣΜΕΔΕ έβαλε 382 εκατ. τα οποία αποτιμώνται σε 114 εκατ. ευρώ, το ΤΑΠΙΤΑΛΤ έβαλε 55 εκατ. ευρώ τα οποία αποτιμώνται σε 14 εκατ. ευρώ, η ΕΥΔΑΠ έβαλε 20 εκατ. ευρώ, τα οποία αποτιμώνται σε 6 εκατ., το Ελευθέριος Βενιζέλος 10 εκατ., που αξίζουν σήμερα 3 εκατ. Επίσης, η αύξηση έγινε με τιμή 0,30 ευρώ όταν στο ταμπλό είχε 0,25 ευρώ, δηλαδή  αγόραζαν με ζημία την ίδια μέρα που έβαζαν τα χρήματα».

– Ο Δημήτρης Σταμάτης (ΝΔ) ρώτησε εάν είναι σύννομη η συμμετοχή ασφαλιστικών ταμείων και ΔΕΚΟ στην ανακεφαλαιοποίηση της Attica Bank. Και αν είναι ενήμεροι αυτοί που ασφαλίζουν εκεί τις εισφορές τους, για τις συνέπειες που έχει η επένδυση σε μετοχές μιας τράπεζας με όλα αυτές τις διακυμάνσεις.

Oι απαντήσεις του διοικητή Τράπεζας της Ελλάδος:

«Για την Τράπεζα Αττικής. Πολλοί ρωτήσατε για την Τράπεζα Αττικής, αλλά δεν γνωρίζετε ένα στοιχείο, παρά πολύ βασικό, το οποίο πρέπει να το ξέρετε. Το ΤΧΣ το οποίο είχε 10 δισ. ευρώ διαθέσιμα από τον ΕΣΜ, δεν μπορούσε να διαθέσει χρήματα για την ανακεφαλαιοποίηση μη συστημικών τραπεζών. Και στο τέλος το Eurogroup αποφάσισε, το Euroworking Group για την ακρίβεια, ότι δεν θα μπορούσε να δώσει χρήματα ούτε καν για την εξυγίανση. Αυτό σημαίνει ότι εάν δεν γινόταν η ανακεφαλαιοποίηση τότε θα πηγαίναμε σε ρευστοποίηση, το οποίο θα είχε μεγαλύτερο κόστος.

Τώρα, το ποιοι έβαλαν κεφάλαια, εμείς είμαστε επόπτες. Σήμερα η Τράπεζα Ελλάδος καλωσορίζει ότι η Τράπεζα Αττικής έχει κεφαλαιακή επάρκεια της τάξης του 20%. Δεν είναι δουλειά της Τράπεζας της Ελλάδος να κρίνει ποιοι και πόσοι έβαλαν χρήματα. Από τη στιγμή που τα χρήματα είναι νόμιμα και δεν είναι μαύρα χρήματα, ο επόπτης δέχεται τον τρόπο που έγινε η ανακεφαλαιοποίηση».
Επίσης, απαντώντας σε κάποιον από τους βουλευτές επανέλαβε: «Για την AtticaBank, σας εξήγησα,  εμείς είμαστε επόπτες δεν μπορούμε να κρίνουμε γιατί οι επενδυτές επένδυσαν. Η Attica Bank σήμερα είναι πολύ κοντά στο όριο για να παίρνει έκτακτη χρηματοδότηση ELA και για να καλύψει -δεν το έχει καλύψει ακόμα- και το δυσμενές σενάριο που της έχουμε θέσει.»
«Αυτό που θέλω να κρατήσετε και δεν είναι γνωστό είναι ότι οι μη συστημικές τράπεζες δεν μπορούσαν να ανακεφαλαιοποιηθούν από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και με τελευταία απόφαση του Euroworking Group δεν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε κονδύλια ακόμα και για εξυγίανση».

Από τα παραπάνω προκύπτουν τα εξής:
α. Ο διοικητής δεν απάντησε στις ερωτήσεις για τη δυσανάλογη τρύπα της τράπεζας, ούτε σχετικά με την ποιότητα του χαρτοφυλακίου που δημιούργησε αυτή την τρύπα. Ως επόπτης οφείλει να γνωρίζει.

β. Δεν απάντησε εάν πράγματι γίνεται κάποιος έλεγχος από τον SSM για την αύξηση κεφαλαίου.

γ. Απάντησε ότι ως επόπτες δεν ενδιαφέρονται για το ποιος είναι ο επενδυτής, αρκεί τα χρήματα να είναι νόμιμα.

Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική. Μεταξύ των καθηκόντων της Τράπεζας της Ελλάδος ως επόπτη των τραπεζών είναι να αξιολογήσει τους μετόχους και τα στελέχη των τραπεζών κρίνοντας την καταλληλότητα τους (εάν αυτοί είναι fit and proper, όπως λέγεται).  Δεν είναι τυχαίο που η EBA (European Banking Association) αναφέρεται συνεχώς στο συγκεκριμένο θέμα και υποχρεώνει τις Εθνικές Τραπεζικές Αρχές (NCA) να κάνουν αναφορές σχετικά με τις ενέργειες που πραγματοποιούν για να εξασφαλίζουν επάρκεια και ανεξαρτησία.
Όμως ο κ. διοικητής το ξέχασε. Και ξέχασε να πει εάν πράγματι είναι κατάλληλα τα στελέχη μιας τράπεζας που αναγκάζεται να πάρει εφάπαξ προβλέψεις που ανέρχονται στο 29% του ενεργητικού της!

Το θέμα αυτό της AtticaBank, η βροχή των ερωτήσεων, οι επιλεκτικές απαντήσεις του διοικητή δεν είδαν το φως της δημοσιότητας. Μπορεί τα διάφορα μέσα ενημέρωσης να ενδιαφέρονται και να εξαντλούν την εργατικότητα και τα αντανακλαστικά των συντακτών τους στο φόρεμα μιας βουλευτού ή στις ενδυματολογικές προτιμήσεις του εύσωμου υπουργού Παιδείας όμως ουδείς είδε, άκουσε από τη συζήτηση στη Βουλή το σκέλος αυτό Λες και ένα αόρατο χέρι κλείνει μάτια και στόματα!

Aναδημοσίευση από MARKET FAIR

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here