Μεταξία Κράλλη: «Κάποτε στη Σαλονίκη»

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Η Χριστίνα Παπάζογλου και ο Αλμπέρτο Ματαλών συναντιούνται στη Θεσσαλονίκη το 1927. Είναι γείτονες και πηγαίνουν στο ίδιο σχολείο. Αυτά είναι και τα μοναδικά πράγματα που τους ενώνουν. Εκείνη είναι ανιψιά του μητροπολίτη της πόλης κι εκείνος γιος μιας εύπορης εβραϊκής οικογένειας.Ο έρωτας που θα γεννηθεί μεταξύ τους μοιάζει καταδικασμένος. Στη Θεσσαλονίκη του μεσοπολέμου –ένα μωσαϊκό προσφύγων, φτωχολογιάς, αλλά και μιας πλούσιας, ανθηρής ισραηλιτικής κοινότητας– οι κανόνες της κοινωνίας και της θρησκείας δεν αφήνουν άλλο περιθώριο στο ζευγάρι παρά να ακολουθήσει διαφορετικούς δρόμους.Από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα κι από κει στη μακρινή Βιέννη, ο Αλμπέρτο και η Χριστίνα γίνονται μάρτυρες των ταραγμένων στιγμών πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Κι όταν αυτός ξεσπάει, ό,τι ως τότε θεωρούνταν δεδομένο ανατρέπεται μέσα στη λαίλαπα των γεγονότων. Η Χριστίνα, ο Αλμπέρτο, ο Μπενίκο, η Νινόν, η Ρούλα και ο Αστέρης θα κληθούν να αναμετρηθούν με τον εαυτό τους και τις πεποιθήσεις τους, αλλά και με όσα, σε πείσμα των καιρών, ποτέ δεν απαρνήθηκαν. Ένα βιβλίο για μια πόλη, δυο κοινότητες και τους ανθρώπους που βρίσκονται αντιμέτωποι με τον εαυτό τους και την Ιστορία. «Κάποτε στη Σαλονίκη» της νομικού Μεταξίας Κράλλη, εκδόσεις Ψυχογιός.

-Θέμα του βιβλίου σας ο καταδικασμένος έρωτας δυο γειτόνων σε γειτονιά της Θεσσαλονίκης;

Κατά μία έννοια ναι. Οι ήρωες του βιβλίου συναντιούνται στα εφηβικά τους χρόνια επειδή μένουν σε διπλανά σπίτια στην περιοχή των Εξοχών. Οι Εξοχές ήταν τότε το αριστοκρατικό, παραθαλάσσιο προάστιο της Θεσσαλονίκης. Παράλληλα όμως με τον έρωτά τους, παρακολουθούμε και ένα ψηφιδωτό άλλων χαρακτήρων και ιστοριών.

-Με φόντο τον προσφυγικό μεσοπόλεμο;

Το βιβλίο ξεκινάει το 1927 και τελειώνει το 1944. Διανύει δηλαδή το μεγαλύτερο κομμάτι του μεσοπολέμου και, φυσικά, τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. Η προσφυγιά είναι ένα σημαντικό στοιχείο αυτής της περιόδου και πολλοί από τους χαρακτήρες του βιβλίου είναι μικρασιατικής καταγωγής. Ο πληθυσμός της Θεσσαλονίκης είχε όμως και τους γηγενείς κατοίκους της, Έλληνες και Εβραίους.

-Περιγράφοντας τα ήθη της ανθηρής ισραηλιτικής κοινότητας;

Δεν είμαι τόσο σίγουρη αν κατάφερα να περιγράψω τα ήθη της ισραηλιτικής κοινότητας. Δεν ήταν αυτός εξάλλου ο στόχος μου. Περισσότερο προσπάθησα να δείξω πόσο οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης, ανήκαν σε όλα τα κοινωνικά της στρώματα (εργάτες, μικρονοικοκυραίοι, πλούσιοι βιομήχανοι) και επηρέαζαν την κοινωνική και πολιτική ζωή της.

-Πόσο χρόνο χρειάστηκε μια Αθηναία με πελοποννησιακή καταγωγή για να γνωρίσει τα σοκάκια της Θεσσαλονίκης;

Πολλά χρόνια αλλά όχι συνειδητά. Άρχισα ν’ ασχολούμαι με το θέμα –την Θεσσαλονίκη εκείνη την περίοδο-, να ψάχνω και να διαβάζω, τουλάχιστον 12 χρόνια πριν, χωρίς όμως να έχω συναίσθηση ότι θέλω να γράψω κάποτε μια ιστορία γι’ αυτό.

-Πως μια νομικός ασχολήθηκε με αυτό το θέμα;

Με τον ίδιο ανεξήγητο τρόπο που η συγκεκριμένη νομικός γράφει διάφορες ιστορίες που της τριβελίζουν το μυαλό!

-Τυχαία η οποιαδήποτε ομοιότητα με τη σημερινή πραγματικότητα;

Όχι και τόσο. Η ιστορία κάνει κύκλους. Και οι ομοιότητες της περιόδου του μεσοπολέμου με την σύγχρονη εποχή είναι τρομακτικές. Κρίση τότε, κρίση και τώρα. Ας ελπίσουμε σε μια διαφορετική εκτόνωση της σημερινής.

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here