Ελένη Πριόβολου: «Ίδια τα πάθια και οι καημοί του κόσμου»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Ένα βιβλίο στηριγμένο  πάνω στο δίπτυχο «αλληλεγγύη» και «άρση των προκαταλήψεων». Τα γεγονότα, όπως ιστορούνται, δεν είναι απολύτως γέννημα της συγγραφικής φαντασίας, αλλά σε μεγάλο βαθμό, όπως τα βίωσα προσωπικά, εδώ και αρκετά χρόνια, όταν βρέθηκα προσκαλεσμένη σε ένα μικτό γυμνάσιο της Θράκης. Υποστηρικτική πάντα των δράσεων εκπαιδευτικών με όραμα, δέχτηκα την πρόσκληση δυο καθηγητριών οι οποίες είχαν την τόλμη να δημιουργήσουν λέσχη ανάγνωσης, ώστε να φέρουν μέσα από τη λογοτεχνία κοντά τους μαθητές τους, τους οποίους η προκατάληψη και η προπαγάνδα-εκατέρωθεν- κρατούσαν σε απόσταση «ασφαλείας». Έτσι βρέθηκα κοντά στους Χριστιανούς, Μουσουλμάνους και Ρομά μαθητές,  για να σιχτιρίσω εν τέλει τον εαυτό μου για την άγνοια αυτών των κοινωνιών, τα μέλη των οποίων είναι Έλληνες πολίτες.

Λόγια της Ελένης Πριοβόλου, συγγραφέα του βιβλίου «Οι φύλακες των αστεριών», εκδόσεις Καστανιώτη.

-Τι σας επηρέασε ή τι κέντρισε περισσότερο το ενδιαφέρον σας για να αποφασίσετε να γράψετε το βιβλίο;

Πολλά πράγματα. Πρώτον η πληροφορία πως οι μαθητές ενώ συνυπήρχαν στην αίθουσα διδασκαλίας, όταν έβγαιναν διάλειμμα χωρίζονταν και το κάθε παιδί έκανε παρέα μόνο με τη ράτσα του.  Όταν δε σχολούσαν, το καθένα οχυρωνόταν στο μαχαλά του και δεν συνευρίσκονταν στην πλατεία του χωριού, ούτε είχαν κοινές δράσεις.  Μα αυτό αποτέλεσε και το βασικό κίνητρο για τις καθηγήτριες να συστήσουν την αναγνωστική λέσχη,  να διαβάζουν λογοτεχνικά βιβλία και να τα συζητούν όλοι μαζί. Πήρε καιρό και η προσπάθεια δεν ήταν στρωμένη με ροδοπέταλα. Πάντως εγώ βρήκα τα παιδιά καθισμένα σε διάταξη κύκλου που έμοιαζε με αγκαλιά.

-Οι χαρακτήρες είναι αληθινοί;

Όλοι. Οι κεντρικοί ήρωες, ο έφηβος Ρομά, οι νεαρές μουσουλμάνες και χριστιανές μαθήτριες αφού με εμπιστεύτηκαν, με ξενάγησαν στις γειτονιές τους και μου μίλησαν μόνοι τους.  Είχαν εντοπίσει πως οι διαφορές που τους χωρίζουν είναι κατασκευασμένες και πως μέσα από τις κοινές αναγνώσεις και το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Κομένιους»-εξ ου και «οι φύλακες των αστεριών»- κατάλαβαν ότι με τις κοινές  δράσεις, ξεπερνούν τα θέματα της πολιτικής αλλά και του ισχυρού εθιμικού δικαίου που διέπει τις επιμέρους κοινωνίες.

-Τα τοπία;

Πέρα για πέρα αληθινά. Ξεκινώντας από τα χωριά των Πομάκων, διέσχισα την κοιλάδα του Νέστου και έφτασα μέχρι το Δέλτα. Ένας κόσμος όσο ονειρικός άλλο τόσο και σκληρός στην καθημερινότητά του. Όμως εξίσου γοητευτικός να τον ανακαλύψεις. Οι μαθητές που γνώρισα τότε, είναι σήμερα φοιτητές και φοιτούν σε Ελληνικά Πανεπιστήμια. Και έκαναν μεγάλο κόπο γι’ αυτό, αν αναλογιστούμε πως αποφοίτησαν από ένα μικρό σχολείο με δυσκολίες στη γλώσσα και ένα ιδιαίτερο καθεστώς εκπαίδευσης. Φυσικά δεν είναι καθολική αυτή η πορεία και χρειάζεται πολύ δουλειά, ατομική και συλλογική  προσπάθεια για να αρθούν οι προκαταλήψεις, μάλιστα σε μια εποχή που ένεκα της «τζιχάντ», πλήττεται  ολόκληρος ο μουσουλμανικός κόσμος.    Πάνω από όλα όμως πρέπει να ξεκαθαρίσει τη πολιτική του το ίδιο το κράτος.

-Τα περισσότερα βιβλία σας για εφήβους έχουν ανάλογα θέματα;

Προσπαθώ να αποτυπώσω την εποχή με τα προβλήματά της και να θέτω ερωτήματα που απασχολούν συνολικά την κοινωνία χωρίς να  αποκόβω τα παιδιά και τους εφήβους από αυτήν. Εξάλλου είναι οι μελλοντικοί ενήλικοι πολίτες και τα βιβλία που θα διαβάσουν στην κρίσιμη αυτή ηλικία, μπορεί να τους ανοίξουν ένα παράθυρο στη σκέψη.

-Γράφετε για όλες τις ηλικίες. Είναι δύσκολος ο συνδυασμός;

Μέσα μου τα πάντα ιεραρχούνται με έναν μαγικό τρόπο.  Τα παραμύθια υπάρχουν στη ψυχή  μου αρχετυπικά από την παιδική μου ηλικία. Αποτελούν μέρος αναπόσπαστο του ονειρικού μου κόσμου. Μπορεί να ξεκινάει από έναν στίχο και να καταλήγει σε ένα μυθιστόρημα εξακοσίων σελίδων. Εξαρτάται κάθε φορά σε ποιόν θέλω να απευθυνθώ. Στο παιδί που κρύβω μέσα μου ή στον ενήλικα; Η συγγραφή για μένα δε διαχωρίζεται. Είναι ενιαία. Απλώς αλλάζει κάθε φορά ο τρόπος έκφρασης για να γίνει καταληπτό το έργο από το παιδί. Αν και θεωρώ πως το παιδί είναι ικανό να αποκωδικοποιήσει όλους τους κρυφούς συμβολισμούς ενός παραμυθιού.

-Πως είδε η μουσουλμανική κοινότητα το βιβλίο;

Όσο είμαι σε θέση να ξέρω, αλλά και από ό,τι η ίδια βίωσα με την επαφή μαζί τους, το αντιμετώπισαν με σιωπηλή ευγνωμοσύνη.  Ούτως ή άλλως οι άνθρωποι αυτοί δεν αφήνονται σε κραυγαλέες εκδηλώσεις. Όμως ο τρόπος που σε κοιτούν σου ανοίγει παράθυρο να καταλάβεις αυτό που νιώθουν.

-Η Χριστιανική κοινότητα;

Με σκεπτικισμό. Δεν έχουμε ξεπεράσει ακόμα τις προκαταλήψεις σε μεγάλο βαθμό. Όμως αν κατανοήσουμε βαθιά τη δική μας κουλτούρα τότε θα κατανοήσουμε και του άλλου. Ανάμεσα στους πολιτισμούς υπάρχουν περισσότερα κοινά σημεία παρά διαφορές. Επίσης «τα πάθια και οι καημοί» του απλού κόσμου είναι τα ίδια παντού. Οι ασκούμενες πολιτικές είναι το μεγάλο πρόβλημα. Και δυστυχώς οι απλοί καθημερινοί άνθρωποι υπόκεινται στις συνέπειες αυτών των πολιτικών.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here