Γιώργος Παναγιωτάκης: «Συνδημιουργός ο αναγνώστης»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

“O «Μικρόκοσμος» είναι μια ιστορία μικρής κλίμακας που έχει όλα τα στοιχεία μιας μεγάλης περιπέτειας. Διαδραματίζεται μέσα σε μυρμηγκοφωλιές, αλλά και πάνω σε στάχια, πίσω από ιστούς αράχνης, κάτω από φύλλα… Ένα από τα στοιχήματα που έθεσα στον εαυτό μου ήταν να τοποθετήσω τους μικροσκοπικούς ήρωες σε ένα -όσο γίνεται- ρεαλιστικό περιβάλλον. Πριν ξεκινήσω λοιπόν την συγγραφή έκανα μια αρκετά μεγάλη έρευνα. Μελέτησα βιβλία και εγκυκλοπαίδειες, έψαξα στο ίντερνετ, παρακολούθησα ντοκιμαντέρ κτλ. Εκεί ανακάλυψα κάποια εκπληκτικά πράγματα για τις κοινωνίες των εντόμων. Έμαθα, για παράδειγμα, ότι η κάθε μυρμηγκοφωλιά είναι και ένα πραγματικό κράτος, με τις δομές του, με την οικονομία του, με την ιεραρχία του με τις ειδικότητές του…. Υπάρχουν τροφοσυλλέκτες, αποθηκάριοι, στρατιώτες, καλλιεργητές, μαίες, ακόμα και κτηνοτρόφοι. Συχνά, ανάμεσα στις διάφορες αποικίες ξεσπούν πολεμικές συρράξεις και οι νικητές κατακτούν την φωλιά των ηττημένων. Θα μπορούσε λοιπόν να πει κανείς πως οι κοινωνίες αυτές θυμίζουν σε μεγάλο βαθμό τις δικές μας”.

Μιλάμε με τον Γιώργο Παναγιωτάκη, συγγραφέα του βιβλίου «Μικρόκοσμος» εκδόσεις Κέδρος

-Η Σβέλτα, το μοναχικό κορίτσι των στοών;

Η Σβέλτα, η κεντρική ηρωίδα του βιβλίου, είναι μια φαινομενικά αδύναμη έφηβη που νιώθει ότι κάτι δεν πάει καλά στην κοινωνία της. Μεγαλώνοντας λοιπόν αρχίζει να αμφισβητεί τις παράλογες συνήθειες και να αντιδρά στους καταπιεστικούς θεσμούς. Παράλληλα, επιδεικνύει αλτρουισμό και συμπόνια προς τους αδύναμους. Επίσης ερωτεύεται, και το γεγονός αυτό γίνεται ο κινητήριος μοχλός για την εξέγερσή της. Φυσικά θα πληρώσει τις επιλογές της με πολύ σκληρό τρόπο.  Όμως όσα χτυπήματα και αν δεχτεί, δεν θα παραιτηθεί από τα δικαιώματά της και δεν θα χάσει τον στόχο της. «Και αν πέσω θα σηκωθώ και αν μου κόψουν το ένα πόδι έχω τα υπόλοιπα», λέει σε κάποιο σημείο.

-Πως εμπνευστήκατε ένα τέτοιο θέμα;

Όταν ήμουν παιδί, περνούσα ώρες ολόκληρες παρατηρώντας τα μερμήγκια. Με εντυπωσίαζε ο συντονισμός, καθώς επίσης η εργατικότητα και η στοχοπροσήλωσή τους. Με εντυπωσίαζαν ακόμη τα αγγίγματα που έκαναν με τις κεραίες τους, καθώς καταλάβαινα πως ήταν ένα είδος επικοινωνίας μεταξύ τους. Παράλληλα, όμως, σκεφτόμουν ότι είναι πολύ δύσκολο σαν άτομο να ζεις μέσα σε μια τόσο αυστηρά δομημένη κοινωνία. Χωρίς να έχεις ελεύθερη βούληση. Χωρίς να μπορείς να τεμπελιάσεις λίγο ή να σταθείς για να ονειροπολήσεις. Νομίζω, λοιπόν, ότι οι πηγές της έμπνευσης βρίσκονται σε εκείνες τις παιδικές παρατηρήσεις.

Προβληματισμός και αλληγορία για τα παιδιά;

Τα παιδιά είναι σε θέση να κατανοήσουν πολύ περισσότερα πράγματα από όσα συχνά εμείς οι ενήλικες νομίζουμε. Είναι λοιπόν λάθος να τα τοποθετούμε σε μια γυάλα και να τους αποκρύπτουμε τα δύσκολα θέματα. Προσωπικά, καταπιάνομαι πάντα με σύνθετα ζητήματα στα βιβλία μου. Προσπαθώ όμως να το κάνω έτσι ώστε όλα  να βγαίνουν στην επιφάνεια με φυσικό τρόπο, μέσα από τους χαρακτήρες και την πλοκή. Η αλληγορία είναι ένα θαυμάσιο εργαλείο για να το πετύχεις αυτό. Το ίδιο και το χιούμορ, το οποίο επίσης χρησιμοποιώ συχνά.

-Βάζετε στη μυρμηγκοφωλιά τον αναγνώστη;

Πραγματικά, ήθελα ο αναγνώστης να νιώσει πως βρίσκεται μέσα στην μυρμηγκοφωλιά και όχι να την παρατηρεί αφ’ υψηλού σαν εντομολόγος. Έτσι θα χανόταν ο αλληγορικός χαρακτήρας του βιβλίου. Όταν όμως «βαδίσεις» μαζί με τους ήρωες στις στοές, όταν «μπεις» στα διάφορα διαμερίσματα , «μυρίσεις» την χωμάτινη ατμόσφαιρα και ταυτιστείς με τα μερμήγκια είναι πολύ πιο εύκολο να σκεφτείς πως όλα αυτά αφορούν και τον δικό μας κόσμο. Ελπίζω να τα κατάφερα.

-Σε ποιο κοινό απευθύνεστε;

Θεωρητικά, ο «Μικρόκοσμος» απευθύνεται σε έφηβους και νεαρούς αναγνώστες. Αυτή η  κατηγοριοποίηση όμως αφορά περισσότερο τους επαγγελματίες του βιβλίου (εκδότες, πωλητές, βιβλιοπώλες) και λιγότερο τους αναγνώστες. Στην πραγματικότητα λοιπόν  απευθύνεται σε οποιονδήποτε, ανεξάρτητα από την ηλικία του, θέλει να διαβάσει μια ιστορία ενηλικίωσης με ρομαντισμό, χιούμορ και πολιτικό προβληματισμό.

-Τα περιπετειώδη μυθιστορήματα τα εγκαταλείψατε;

Νομίζω ότι όλα τα βιβλία μου έχουν μέσα τους λίγη ή περισσότερη περιπέτεια και φαντασία. Για παράδειγμα, το πιο πρόσφατο μυθιστόρημά μου, («Αλάστρα. Το βιβλίο των δύο κόσμων», εκδόσεις Πατάκη) έχει και τα δύο στοιχεία σε πολύ μεγάλες …ποσότητες. Ακόμα όμως και στα πιο ρεαλιστικά βιβλία μου -πχ στη σειρά παιδικών βιβλίων «Αταξίες στην Τάξη» (εκδόσεις Κέδρος)- μπορούμε να βρούμε περιπέτεια, κρυμμένη μέσα στην καθημερινότητα των ηρώων.

-Τι σας δίδαξε η τηλεόραση;

Η θητεία μου στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, μού δίδαξε κυρίως την αξία της συνεργασίας. Προσπαθώ αυτό να μην το ξεχάσω, ακόμα και όταν καταπιάνομαι με την φαινομενικά μοναχική τέχνη της συγγραφής. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι για να φτάσει ένα βιβλίο στον αναγνώστη συνεργάζονται πολλοί άνθρωποι: συγγραφείς, εκδότες, επιμελητές, γραφίστες, τυπογράφοι, βιβλιοπώλες κ.α. Η πιο σημαντική δε συνεργασία είναι εκείνη του συγγραφέα με τον αναγνώστη. Ο τελευταίος είναι κατά τη γνώμη μου συνδημιουργός του βιβλίου, αφού μέσα από τα δική του σκέψη φιλτράρονται όσα έχει γράψει ο πρώτος.

-Μικρόκοσμοι η στήλη σας στην Athens voice μικρόκοσμοι και το μπλογκ σας. Γιατί;

Είναι, νομίζω, μια ωραία λέξη. Υπονοεί την πολυπλοκότητα του κόσμου μας, ο οποίος αποτελείται από μυριάδες μικρότερους κόσμους, που μας καλούν να εστιάσουμε πάνω τους και να τους μελετήσουμε.

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here