Γεράσιμος Ρηγάτος: «Αρχαίοι Μυθικοί Θεραπευτές»

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Τη Δευτέρα, οι εκδόσεις ΒΗΤΑ (Αδριανείου 3 και Κατεχάκη, (www.betamedarts.gr) παρουσιάζουν στην Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών δύο νέα βιβλία του Γεράσιμου Ρηγάτου. Η παρουσίαση θα γίνει στις 7μ.μ. στην Αίθουσα εκδηλώσεων της Ε.Ε.Λ., Γενναδίου 8, 7ος όροφος (πίσω από τη «Ζωοδόχο Πηγή»).

Το πρώτο βιβλίο έχει τον τίτλο «Μήδεια. Προσεγγίζοντας τη μαγεία και τη θεραπευτική της προϊστορίας» και θα το παρουσιάσει ο γνωστός φιλόλογος και συγγραφέας Σαράντος Καργάκος. Το δεύτερο, που έχει τον τίτλο  «Αρχαίοι Μυθικοί Θεραπευτές», παρουσιάζει η συγγραφέας Ελένη Χωρεάνθη. Αποσπάσματα από τα βιβλία θα αποδώσει η ηθοποιός Χριστίνα Αλεξανιάν.

Την εκδήλωση χαιρετίζουν οι: Κώστας Καρούσος, πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, ο Θεόδωρος Παπαγιάννης, γλύπτης, ομότιμος καθηγητής Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, έργα του οποίου κοσμούν τα εξώφυλλα, ο Αριστογείτων Χαραλαμπάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρών Λογοτεχνών και η υπεύθυνη των εκδόσεων ΒΗΤΑ Αναστασία Βασιλάκου. Τη βιβλιοπαρουσίαση, που τη συντονίζει ο π. Πρόεδρος της Ε.Ε.Λ. Αυγερινός Ανδρέου, θα πλαισιώσει μουσικό πρόγραμμα με τον Δημήτρη Σέμση (βιολί) και τη Δήμητρα Μαντζουράτου (πιάνο).

Μπροστά στην αρρώστια ο άνθρωπος αισθάνεται αδύναμος. Κι αν αυτό ισχύει ως τις μέρες μας, με όλη την πρόοδο που έχει συντελεσθεί στην Επιστήμη και την Τεχνολογία, τα πράγματα ήταν πολύ πιο δύσκολα τους παλαιότερους αιώνες. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο άρρωστος ζητά βοήθεια από υπέρτερες δυνάμεις, έξω από την ανθρώπινη υπόσταση και τη φυσική πραγματικότητα, επικαλούμενος μεταφυσικές παρεμβάσεις. Συζητούμε σχετικά με τον επίκουρο καθηγητή της Ιατρικής, ιατροϊστορικό και συγγραφέα Γεράσιμο Ρηγάτο, με αφορμή το νέο βιβλίο του «Αρχαίοι Μυθικοί Θεραπευτές».

Με τι ασχολείται το νέο σας βιβλίο;

Το αντικείμενό του είναι οι αρχαιοελληνικές υγειονομικές θεότητες που συχνά ήταν πολλές, άλλοτε ίδιες παντού και άλλοτε διαφορετικές από τόπο σε τόπο. Επίσης μετασχηματίζονταν στο πέρασμα των αιώνων, ενώ συχνά είχαν ξεκαθαρισμένες μεταξύ τους αρμοδιότητες. Οι αρχαίοι μυθικοί θεραπευτές προέρχονται από διάφορους μυθολογικούς κύκλους και παίρνουν διάφορες μορφές που διευκολύνουν την ομαδοποίησή τους.

Σε ομάδες όπως;

Αναφέρονται ιατρομάντεις και ιατρομάγοι, θεραπευτικής κυρίως μαγείας, που είναι οι αρχαιότεροι τοποθετούμενοι ίσως και 14 ή 15 αιώνες π.Χ.  Γνωστά ονόματα, ανάμεσά τους εκείνα του Μελάμποδα που θεράπευε με φυσικούς και μεταφυσικούς τρόπους, καθώς και του Αμφιάραου με τα γνωστά Αμφιαράεια να αποτελούν ναούς και θεραπευτικά κέντρα. Αναφέρονται πολλοί ακόμα θεραπευτές, αρκετούς αιώνες πριν τον Τρωικό πόλεμο, που θρυλείται ότι άσκησαν την ιατρική σε διάφορες περιοχές του τόπου.

Άλλη ομάδα;

Μυθικοί ήρωες, θεωρούμενοι κατά κανόνα παιδιά θεών με θνητές, που τα θαυμαστά επιτεύγματά τους διέσωσαν τα ονόματά τους στον χρόνο. Ο Προμηθέας δεν έδωσε μόνο τη φωτιά στον άνθρωπο. Τον έμαθε και θεραπευτικές μεθόδους, δίδαξε υγειονομικά μέτρα, δημιούργησε φαρμακευτικά φυτά. Φημισμένος και ο Κένταυρος Χείρων γνώστης και δάσκαλος της φαρμακευτικής χλωρίδας. Όπως αναπτύσσομε στο βιβλίο πολλοί από τους άθλους του Ηρακλέους είχαν σαφώς υγειονομικό χαρακτήρα. Κι ακόμα λατρεύτηκε στην Αθήνα ως Ηρακλής Αλεξίκακος, που έδιωχνε τις νόσους.

Μόνο άνδρες;

Όχι, βεβαίως. Αναφέρονται αρκετές μάγισσες-φαρμακεύτριες-θεραπεύτριες της προϊστορίας με σπουδαία επιτεύγματα, με άριστες βοτανικές γνώσεις και πρακτική άσκηση θεραπευτικής. Θυμίζω ενδεικτικά την Εκάτη, την Κίρκη, τη Μήδεια – για την οποία αναφέρονται εκπληκτικά δείγματα θεραπευτικής τέχνης. Κι ακόμα την Αγαμήδη, την Οινώνη αλλά και την Ωραία Ελένη που κατά τα ομηρικά έπη είχε αποκτήσει στην Τροία πλούσιες βοτανικές γνώσεις τις οποίες  άσκησε και μετά την επιστροφή της στην πατρίδα της.

Εξειδικευμένες ιαματικές θεότητες;

   Πιο γνωστός από όλους είναι βεβαίως ο Ασκληπιός. Όμως τα χρόνια του Τρωικού Πολέμου γιατρός των θεών και των ανθρώπων ήταν ο Παιών ή Παιήων. Ο Ασκληπιός δεν είχε ακόμα θεοποιηθεί, ενώ οι γιοί του Μαχάων και Ποδαλείριος πήραν μέρος στα Τρωικά ως πολεμιστές και γιατροί. Ο Ασκληπιός, που θεωρήθηκε μετά γιος του Απόλλωνα, εξακολουθούσε να λατρεύεται και τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, ενώ εν τω μεταξύ είχε αναπτυχθεί ολόκληρο πάνθεο ιαματικών θεοτήτων περί τον Ασκληπιό.

Και οι Ολύμπιοι;

Οι περισσότεροι από τους θεούς του Ολύμπου αναφέρεται ότι ασκούσαν θεραπευτικές πράξεις. Η κύρια θεραπευτική θεότητα μεταξύ των Ολυμπίων ήταν ο Απόλλων, ενώ αλλού και η Αθηνά λατρευόταν ως Υγεία. Εκτός από τις αποδιδόμενες στους ίδιους τους θεούς ενέργειες οι περισσότεροι είχαν «προσαρτήσει» γύρω τους πολλές επικουρικές θεότητες με καθορισμένες «αρμοδιότητες», όπως λ.χ. τη γονιμότητα, τη διευκόλυνση του τοκετού, τον καλό ύπνο κλπ.

Κάποια τελικά σχόλια για το βιβλίο;

Καταγράφονται περί τις εξήντα θεότητες με υγειονομικό χαρακτήρα και δράσεις, ενώ σχολιάζεται ο ρόλος των μύθων στην κατανόηση της εξέλιξης επιτευγμάτων και πολιτισμού. Πρόκειται για βιβλίο εξαιρετικά φροντισμένο από τις εκδόσεις ΒΗΤΑ (betamedarts@otenet.gr) που το εξώφυλλό του κοσμείται από έργο του γλύπτη – καθηγητή Θεόδωρου Παπαγιάννη.

 

Print Friendly, PDF & Email

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. Εξ όσων συμπεραίνω οι «Αρχαίοι Μυθικοί Θεραπευτές» θα πρέπει να είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο. Συγχαρητήρια στον κύριο Ρηγάτο και εύχομαι να έχει καλό δρόμο το βιβλίο. Προσωπικώς θα το προμηθευτώ και θα το συστήσω σε φίλους. Εξάλλου μας αφορά όλους ένα τέτοιο θέμα.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here