Κων/νος Φίλης: «Το πραξικόπημα στην Τουρκία δεν ήταν μια σοβαρή προσπάθεια»

Την αξία και τις συνέπειες του πραξικοπήματος σχολίασε στο Press Publica o διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, Κωνσταντίνος Φίλης. Μεταξύ άλλων αναλύει την περίπτωση των οκτώ πραξικοπηματιών που κρατούνται στην Ελλάδα αλλά και το ενδεχόμενο η Τουρκία να επαναφέρει την θανατική ποινή.

Το πραξικόπημα της Παρασκευής έχει τα στοιχεία μιας κίνησης απελπισίας μέρους των Τουρκικών Ένοπλων Δυνάμεων που ενδέχεται να είχε ως στόχο την αλλαγή κάποιων πολιτικών, ή ακόμη και του ίδιου του Ερντογάν, σύμφωνα με τον διευθυντή Ερευνών στο ΙΔΣ, Κωνσταντίνος Φίλης.

«Δεν κάνεις ένα πραξικόπημα προσπαθώντας να καταλάβεις δύο πόλεις, την Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη, σε μια τεράστια χώρα όπως είναι η Τουρκία, των περίπου 80 εκατομμυρίων. Δεν κλείνεις ένα κρατικό κανάλι και αφήνεις όλα τα υπόλοιπα, τα ιδιωτικά, να λειτουργούν και δίνεις βήμα στον Ερντογάν και στους υπόλοιπους να εκφραστούν σε βάρος του πραξικοπήματος.  Έχουν γίνει κάποια λάθη τα οποία είναι καθοριστικά για την πορεία τα οποία δείχνουν ότι τελικά δεν ήταν μια τόσο σοβαρή προσπάθεια, ήταν κάτι διαφορετικό» σχολίασε ο κ. Φίλης.

Τουρκία πραξικόπημα Ευρωκίνηση ΑΡ

Τα αίτια μιας τέτοιας κίνησης εξαρτώνται κατά μεγάλο βαθμό από την φύση των στασιαστών που ενδέχεται να αντιπροσωπεύουν Κεμαλικές ή Ισλαμιστικές τάσεις, με το δεύτερο να είναι το πιθανότερο σενάριο. Οι πρόσφατες αλλαγές πολιτικής κατεύθυνσης υπέρ της συμφιλίωσης με Ρωσία και Ισραήλ, και άρα κατά του Ισλαμικού κράτους, ενδέχεται να ευθύνονται για τα τελευταία γεγονότα που χτύπησαν την Τουρκία.

Ο διευθυντής ερευνών του ΙΔΣ διέκρινε μια ελαφρότητα και μια έλλειψη σοβαρής οργάνωσης και μαζικότητας «Κάποιες δυνάμεις μέσα στο τουρκικό στράτευμα, πιθανότατα όχι μεγάλες αριθμητικά, επιχείρησαν να κάνουν αυτή την ενέργεια».

Το τούρκικο ελικόπτερο των πραξικοπηματιών - Eurokinissi
Το τουρκικό ελικόπτερο των πραξικοπηματιών – Eurokinissi

Σχετικά με το περιστατικό των 8 πραξικοπηματιών που κρατούνται από τις ελληνικές αρχές και που ζητούν πολιτικό άσυλο, ο κ. Φίλης επισήμανε πως η υπόθεση είναι πολύ δύσκολη διότι, πέρα από την αυτονόητη επιστροφή του ελικοπτέρου στις τουρκικές αρχές, οι εμπλεκόμενοι στρατιωτικοί μπορούν να αξιοποιήσουν διεθνείς συνθήκες. Ενώ το πιθανότερο είναι η χώρα μας να θέλει να κάνει μια κίνηση καλής θέλησης προς την Τουρκία, η ίδια δεσμεύεται από την συνθήκη της Γενεύης του 1951. «Είναι μια διαδικασία που έχει νομική πτυχή, ανθρωπιστική και πολιτική διάσταση. Οποιαδήποτε απόφαση και να πάρει θα δεχθεί επικρίσεις από την πλευρά η οποία θα είναι περισσότερο θιγμένη. Αν αποφασίσει η Ελληνική κυβέρνηση να τους διατηρήσει στην Ελλάδα, σίγουρα η Τουρκία θα αντιδράσει γιατί αυτό θα είναι για το κύρος της ένα πλήγμα, και πολύ περισσότερο αν μιλάμε για 8 ανθρώπους που προσπάθησαν να ανατρέψουν την νόμιμα εκλεγμένη κυβέρνηση. Αυτή η κατάσταση είναι για την Ελληνική πλευρά lose-lose».

Photo - kremlin.ru
Photo – kremlin.ru

Η θέση του Ερντογάν βγαίνει σε πρώτη φάση ενισχυμένη σύμφωνα με τον κ. Φίλη, όμως η εικόνα διχασμού στο στράτευμα είναι κατ’επέκταση και μια εικόνα αδυναμίας της χώρας, σε μια περίοδο που η Τουρκία πλήττεται και στο εσωτερικό, είτε στην περίπτωση της Ν/Α Τουρκίας και του Κουρδικού ζητήματος είτε της τρομοκρατίας, και στο εξωτερικό, όπου υπάρχουν πολλά μέτωπα ανοιχτά. «Είναι μια εικόνα που θα έχει αρνητικό αντίκτυπο και στην οικονομία της χώρας, κάτι που επηρεάζει τον ίδιο τον Ερντογάν, αφού έχει εδραιώσει την πολιτική του κυριαρχία πάνω στην πορεία της οικονομίας, πάνω σε αυτό το οικονομικό θαύμα της Τουρκίας». Ενδιαφέρον θα έχει και η στάση του προέδρου της Τουρκίας προς το εξωτερικό: θα είναι πιο ήπιος αντιλαμβανόμενος ότι ο ίδιος είναι σε πιο ευάλωτη θέση, «ή θα είναι πιο διεκδικητικός θεωρώντας ότι στις πρώτες κρίσιμες ώρες ορισμένες από αυτές τις χώρες δεν τον στήριξαν»;

Σχετικά με το ζήτημα της επαναφοράς της θανατικής ποινής που πολλοί μέσα στην τουρκική κοινωνία επικαλούνται, συμπεριλαμβανομένου και του πρωθυπουργού Μπιναλί Γιλντιρίμ, ο κ. Φίλης θεώρησε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε δηλώσεις και σε παρότρυνση προς την τουρκική κυβέρνηση να μην επαναφέρει την θανατική ποινή. Σε διαφορετική περίπτωση θα έπρεπε να απειλήσει με διακοπή των σημερινών συνομιλιών.

«Δεν μπορεί ο Ερντογάν, θέλοντας να στείλει ένα μήνυμα ισχύος, να προβεί σε μια τέτοια ενέργεια, η οποία προφανώς είναι μια ακόμα ισχυρή ένδειξη του αυταρχισμού του. Οφείλουν οι δημοκρατικές χώρες να του καταστήσουν σαφές ότι μια τέτοια ενέργεια θα φέρει πολύ πίσω τις σχέσεις του με την Δύση. Νομίζω ότι είναι καλή στιγμή να το κάνουν αυτό, διότι αυτή τη στιγμή ο Ερντογάν έχει κάποιες εγγενής αδυναμίες και δεν είναι τόσο δυνατός όσο θέλει να δείξει.»

Τέλος ο διευθυντής Ερευνών του ΙΔΣ επισήμανε πως είναι πολύ δύσκολο να αναλυθούν οι συνέπειες που θα έφερναν μια ενδεχόμενη επικράτηση των πραξικοπηματιών για τις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας, τουλάχιστον μέχρι να ξεκαθαριστεί η πολιτική/ιδεολογική τους ταυτότητα.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here