Zωές με ημερομηνία λήξης! Η «Οδύσσεια» των μεταναστών β’ γενιάς

Της ΚΑΤΙΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

από Mikrocosmos.gr

H Sarah-Kate Tampol (Σάρα- Κειτ Τάμπολ) κι ο Bryan Youhana (Μπράιαν Γιοχάνα) είναι μόνον δυο από τους χιλιάδες νέους με μεταναστευτική καταγωγή, που αξιώνουν να τους δοθεί η ελληνική ιθαγένεια. Η μεν κοπέλα γεννήθηκε εδώ και κατάγεται από τις Φιλιππίνες το δε αγόρι ήρθε στην Ελλάδα όταν ήταν μόλις 2,5 χρονών και κατάγεται από τον Ιράν. Τι σημαίνει για αυτούς Ελλάδα, πώς τους αντιμετωπίζουν, τι ζητάνε; «Είναι άσχημο να ζεις με ημερομηνία λήξης, όλη σου τη ζωή, στον τόπο που αισθάνεσαι σπίτι σου», λένε..Είναι ευκαιρία να τους ακούσουμε και να μην κλείσουμε μάτια και αυτιά…

Τι σημαίνει για σένα ελληνική ιθαγένεια; Να είσαι Έλληνας;

S.K.T. Για μένα, ελληνική ιθαγένεια πολύ απλά σημαίνει αναγνώριση των δικαιωμάτων μου ως πολίτης της ελληνικής κοινωνίας, όχι μόνο λόγο του ότι έχω γεννηθεί και ζω στη χώρα, αλλά και το ότι έχω ελληνική παιδεία.

Β.Υ. Προσωπικά ερμηνεύω τον όρο ελληνική ιθαγένεια με δύο τρόπους. Ο πρώτος βασίζεται στην επίσημη (νομική) ερμηνεία, όπου ιθαγένεια σημαίνει: «Ο νομικός και πολιτικός δεσμός που συνδέει το άτομο ως πολίτη με το κράτος στο οποίο ανήκει». Πρώτη φορά που σκέφτηκα για την ιθαγένεια ήταν όταν πήγαινα στη β’ λυκείου το σχολικό έτος 2000-2001. Σε μια ενότητα του μαθήματος Αστικό Δικαίο, γινόταν λεπτομερής αναφορά για τον όρο ιθαγένεια και τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρεί ο αλλοδαπός για να την αποκτήσει. Το 1997 είχαμε ήδη κλείσει 10 συνεχόμενα έτη διαμονής στην Ελλάδα και οι γονείς μου είχαν ξεκινήσει τη διαδικασία πολιτογράφησης. Μας είπαν πως ήθελαν πέντε χρόνια έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία. Πέντε χρόνια αργότερα, το 2002, πήγα ο ίδιος κι έκανα ερώτηση για την πορεία του φακέλου. Με ενημέρωσαν ότι θα λάβουμε απάντηση τους επόμενους μήνες.
Αρχές του 2003, το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης, ενέκρινε να μην γίνουν δεκτές οι αιτήσεις ανανέωσης των αδειών διαμονής των γονιών μου, εμού και του αδερφού μου. Μας δόθηκε ένα έγγραφο στον καθένα, υπογεγραμμένο από αρμόδιο υπάλληλο του ανωτέρω υπουργείου, όπου ανέφερε πως έχει εκδοθεί διοικητική απέλαση κι έχουμε 30 μέρες να φύγουμε από την χώρα. Μας γονάτισαν. Πήγα στο Υ.Δ.Τ. και ζήτησα τον κύριο που υπέγραψε τα χαρτιά αυτά. Βρήκα έναν συνάδελφό του και τον ρώτησα τι συμβαίνει. Μου ‘πε: «Λυπάμαι παιδί μου σας πήρε η μπάλα. Το κάναμε αυτό σε περίπου 400.000 αλλοδαπούς». Οργισμένος και συγχυσμένος, τον ρώτησα για ποια μπάλα μιλούσε καθώς τότε ήμαστε ήδη 16 χρόνια στην Ελλάδα και με ανοιχτό φάκελο πολιτογράφησης και με λευκά ποινικά μητρώα.


Εν ολίγοις, το 2006 ψηφίστηκε νομοσχέδιο όπου το κράτος μας παρείχε εκ νέου άδειες διαμονής εξαρτημένης εργασίας. Εγώ ήμουν φοιτητής στο Τ.Ε.Ι. Αθηνών τμήμα Ναυπηγών Μηχανικών και ζήτησα σπουδαστική άδεια. Η υπάλληλος του δήμου απήντησε πως πρέπει να κάνω την αίτηση από το εξωτερικό για σπουδαστική βίζα και να έρθω με αυτή στην Ελλάδα για να πάρω άδεια διαμονής για σπουδές. Πλήρωσα την έλλειψη υπευθυνότητας κι ενημέρωσης μιας δημόσιας υπαλλήλου, με 7 χρόνια αποχής από την σχολή μου. Επιπλέον, φαινόμαστε νόμιμοι στην χώρα από το 2006. Προσωπικά έπρεπε να περιμένω άλλα 9 χρόνια, ώστε να έχω το δικαίωμα ξεκινήσω διαδικασία πολιτογράφησης. Κλείνοντας την πρώτη ερμηνεία λοιπόν, την χαρακτηρίζω Γολγοθά.
Ο δεύτερος τρόπος ερμηνείας, δεν μπορεί να είναι άλλος παρά ηθική δικαίωση. Έκλεισα 28 χρόνια στην Ελλάδα. Με την απόκτηση της ιθαγένειας, δεν θα γίνω «Έλληνας». Θα γίνω Έλληνας πολίτης, Ισότιμος πολίτης με τους Έλληνες που ζουν στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα εντοπίζω τις πρωταρχικές μου αναμνήσεις, μιλώ την ελληνική γλώσσα, σκέφτομαι στα ελληνικά, ονειρεύομαι στα ελληνικά. Μεγάλωσα με Έλληνες και παιδιά μεταναστών. Μαζί είδαμε τις αλλαγές της χώρας στο πέρασμα των χρόνων. Την ελληνική ιστορία και παιδεία μελέτησα στο σχολείο, μήτε την Ασσυριακή μήτε την Περσική (εν μέρει..)

Τι σημαίνει για σένα η πατρίδα των γονιών σου;

S.K.T. Την πατρίδα των γονιών μου την θεωρώ ως ένα κομμάτι του εαυτού μου, της ταυτότητας μου, του εαυτού μου, κάτι που με συμπληρώνει ως άνθρωπο διότι παρόλο που δεν έχω γεννηθεί ή ζήσει για πάνω από έναν χρόνο στις Φιλιππίνες, δεν μπορώ να με σκεφτώ ως ένα ολοκληρωμένο άτομο χωρίς αυτήν. Η πατρίδα των γονιών μου είναι σαφώς και δικιά μου πατρίδα, διότι από εκεί προέρχονται οι ρίζες μου και φυσικά είναι κάτι το οποίο δεν μπορώ ούτε και θέλω να αλλάξω.

Β.Υ. Από μικρός θυμάμαι τους γονείς μου να μου αφηγούνται τις αναμνήσεις τους. Να μιλούν για μέρη όπου είχαν πάει μαζί αλλά και χώρια. Για την ιστορία, τα γεγονότα, τους καρπούς αυτής της χώρας, την παραγωγή, την κουλτούρα και τον πολιτισμό της. Όλα αυτά πάντα με σαγήνευαν και ταξίδευα εκεί μόνο με το άκουσμα. Ποτέ όμως δεν δέθηκα με την ιδέα ότι θα πάω να τα δω όλα αυτά από κοντά, όσο το Ιράν έχει οπισθοδρομικό θεοκρατικό καθεστώς το οποίο αντιβαίνει στην άποψή μου για τον κόσμο. Παραμένει λοιπόν μια άγνωστη χώρα και με λυπεί το γεγονός που αναγκάστηκαν οι γονείς μου να ξεριζωθούν, συνάμα τους θαυμάζω για το θάρρος τους και τους είμαι ευγνώμων.

Νιώθεις ότι μέχρι στιγμής το θέμα της ιθαγένειας για τα παιδιά δεύτερης γενιάς μεταναστών ήταν κλειδωμένο στα συρτάρια για κάποιον λόγο;

S.K.T. Για κάποιον λόγο συγκεκριμένα ή εσκεμμένα, όχι ιδιαίτερα. Κατά την γνώμη μου, παίζει μεγάλο ρόλο το πώς ανταποκρίνεται η ελληνική ή οποιαδήποτε κοινωνία απέναντι στους μεταναστευτικούς πληθυσμούς της. Όπως επίσης παίζει ρόλο το ότι η Ελλάδα μέχρι πριν από 25 χρόνια θεωρούταν μια ομογενής χώρα, οι μεταναστευτικές ροές είναι κάτι νέο, ιδιαίτερα σε σχέση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες έχουν ήδη εξοικειωθεί με την ένταξη των παλαιών και καινούριων μεταναστών. Όπως κάθε κοινωνία, δεν είναι έτοιμη σε κάτι που δεν έχει δοκιμαστεί όπως πχ το θέμα της ιθαγένειας ή της ένταξης των μεταναστών. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν πολιτικές για ένταξη ατόμων μεταναστευτικής καταγωγής, είτε έχουν γεννηθεί στη χώρα είτε όχι, κυριαρχεί μια άγνοια και παραπληροφόρηση που έχει αρνητικές επιπτώσεις.

Β.Υ. Ίσως ποτέ να μην υπήρχε πολιτικό ενδιαφέρον για την ένταξή μας στα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα της χώρας. Ένας λόγος είναι η άγνοια για το αν αυτό θ’ αποτελούσε πρόβλημα σε μας. Προβλήματα όπως σπουδές κι άσκηση του αντίστοιχου επαγγέλματος, δικαίωμα ψήφου, ταξίδια στο εξωτερικό για όσους αδυνατούν και πολλά άλλα. Άλλος λόγος είναι οικονομικός. Κερδοσκοπικός ίσως ταιριάζει καλύτερα στην προκειμένη περίπτωση. Προσωπικά είμαι φορολογούμενος πολίτης από το 2006. Ότιδήποτε αγοράζω πληρώνω και τον φόρο του. Δεν διαφέρω σε τίποτα από έναν Έλληνα πολίτη φορολογούμενο (γεννημένο από Έλληνες) πλην όμως των αναγκαστικών εξόδων για την ανανέωση της κάθε άδειας διαμονής που έως τώρα ήταν ετήσιες, διετείς και τώρα τελευταία πενταετής. Αν για κάθε άδεια θέλεις παράβολα 150- 300 ευρώ, τα χρήματα που μπαίνουν στα ταμεία του κράτους είναι πάρα πολλά. Συνεπώς είναι σοβαρός λόγος να μείνει κλειδωμένο το θέμα στο συρτάρι (μέχρι τώρα).


Φωτογραφία από την εκδήλωση των atenistas

Ποια ήταν η πιο ακραία ρατσιστική συμπεριφορά που δέχτηκες;

S.K.T. Ειλικρινά, δεν υπήρξε ποτέ κάτι ώστε να το θεωρήσω ως μια ακραία ρατσιστική συμπεριφορά. Μόνο τα κλασσικά, που με φωνάζανε κινεζούλα όταν πηγαίναμε εκδρομές με το σχολείο. Ίσως παίζει ρόλο κιόλας ότι πήγα σε διαπολιτισμικό δημοτικό στη Νέα Ιωνία οπότε είμασταν ήδη παιδιά από διάφορες χώρες και ελληνόπουλα μαζί. Θυμάμαι μόνο στο δρόμο μια φορά ένα άτομο να λέει «Τι κάνετε εδώ; Όλοι εδώ βρήκατε να έρθετε και οι Έλληνες να βρίσκονται στον δρόμο. Άντε φύγετε».

Β.Υ. Την περίοδο 2003-2006 ήμουν φοιτητής. Ήθελα να εργαστώ παράλληλα με τις σπουδές μου για να ενισχύσω οικονομικά την οικογένειά μου. Πήγα λοιπόν στο δήμο Δάφνης, όπου υπαγόμουν, για να ρωτήσω σχετικά με τη διαδικασία έκδοσης άδειας εργασίας. Ρώτησα την πρώτη υπάλληλο που συνάντησα (αναφέροντάς της ότι δεν έχω άδεια διαμονής κι έχει εξαγγελθεί από την κυβέρνηση ότι αναμένεται νομοσχέδιο) και με παρέπεμψε στη διευθύντρια διότι δεν γνώριζε. Η διευθύντρια αφότου ενημερώθηκε για όλα και ότι σπουδάζω, με ρώτησε αν μου έχουν κάνει εξακρίβωση στοιχείων στο δρόμο οι αστυνομικοί. Της είπα ότι μου έχουν κάνει αρκετές φορές. Ρώτησε ποια ήταν η κατάληξη σε κάθε εξακρίβωση. Της απήντησα ότι εξηγούσα στους εκάστοτε αστυνομικούς το τι έχει συμβεί και στο τέλος με άφηναν. Αποκρίθηκε μ’ ένα μισητό ύφος προς το πρόσωπό μου ότι έλαχε να μου κάνουν έλεγχο καλοί αστυνομικοί (ως άνθρωποι) και καλό θα ήταν στο εξής να κρύβομαι σπίτι μου…


Φωτογραφία από την εκδήλωση των atenistas

Πιστεύεις ότι θα αλλάξει η ζωή σου ή έστω θα αλλάξουν πολλά στα …περίεργα βλέμματα μόλις έχεις και τα επίσημα χαρτιά της πολιτείας ότι είσαι και επισήμως Έλληνας;

S.K.T. Μπορώ και από τώρα να αποκαλώ τον εαυτό μου Ελληνίδα, έτσι με βλέπουν πια και οι φίλοι μου, αλλά δεν πιστεύω ότι οι άλλοι ξαφνικά θα αλλάξουν τρόπο σκέψης και όλα θα γίνουν μια χαρά. Είναι μονάχα χαρτιά. Τα ‘χαρτιά’ δεν αλλάζουν την συμπεριφορά ή την σκέψη ενός ανθρώπου. Τα χαρτιά ναι μεν διευκολύνουν την ζωή σε θέματα κινητικότητας, πρόσβασης στην αγορά εργασίας, δικαιώματος στην ψήφο, κτλ., αλλά σίγουρα δεν αποτελούν εγγύηση για αλλαγή ή για το ότι ο άλλος θα με βλέπει πια ως ισότιμο πολίτη της χώρας. Δεν το περιμένω αυτό. Έχουμε αρκετό δρόμο ακόμη μέχρι να φτάσουμε στο σημείο ωστε να μην τίθεται καν θέμα για το ποιος θεωρείται πιο “άξιος” ώστε να πάρει την ιθαγένια ειδικά όταν μιλάμε για άτομα που έχουν μεγαλώσει ή γεννηθεί στην Ελλάδα.

Β.Υ. Φυσικά και θα επέλθει μεγάλη αλλαγή στην ζωή μου όταν γίνω Έλληνας πολίτης. Πρώτον, δε θα χρειαστεί ποτέ ξανά να ζω με το άγχος αν θα μπορώ διαμένω νόμιμα στη χώρα ή όχι. Απορώ, δεν κουράστηκαν κι αυτοί να με βλέπουν στη σειρά για να ανανεώσω τα χαρτιά μου; Από 14 χρονών περίπου, είχα πάθος με τα αεροπλάνα. Διάβαζα πολύ γι’ αυτά και στα 18 που κλήθηκα να επιλέξω σχολή, ήθελα να δηλώσω τη Σχολή Ικάρων. Η σχολή Ικάρων όμως είναι μια από τις σχολές όπου προϋπόθεση για την εισαγωγή αποτελεί η ελληνική ιθαγένεια…Το ίδιο για τη σχολή ραδιοναυτίλων και για την Τεχνικών Υπαξιωματικών Αεροπορίας και γενικότερα για όλες τις στρατιωτικές σχολές. Μου κόπηκαν τα φτερά. ”Προσνηώθηκα” λοιπόν στην σχολή Ναυπηγών Μηχανικών του Τ.Ε.Ι. Αθηνών. Δέχθηκα το πλήγμα κι αγάπησα την σχολή. Προφανώς και δεν είμαι η μοναδική περίπτωση ατόμου που δεν κατάφερε να δώσει καν εξετάσεις στη σχολή που επιθυμούσε εξαιτίας της έλλειψης της ελληνικής ιθαγένειας.
Εργάζομαι στον χώρο της ναυτιλίας κι επισκέφτηκα και θα επισκεφτώ και στο μέλλον πολλές χώρες για τις ανάγκες της δουλειάς μου. Πρόσφατα έχασα δύο πολύ καλές ευκαιρίες για εργασία σε μεγάλες εταιρείες, διότι έχω Ιρανικό διαβατήριο. Υπάρχει πρόβλημα με τα ταξίδια μου λόγω της πολύ ”καλής” αναγνώρισης της χώρας γέννησής μου από την παγκόσμια κοινότητα, με αποτέλεσμα να μην μπορώ να πάω σε χώρες όπως Η.Π.Α., Καναδάς, Αυστραλία, Αγγλία κλπ. Κατέχω ένα διαβατήριο που δεν με εκφράζει αλλά αυτό φυσικά δεν ενδιαφέρει κανέναν άλλο.
Άλλο; Θα μπορώ να συμμετέχω στην εκλογή των βουλευτών και ευρωβουλευτών της χώρας που ζω και με επηρεάζουν ήδη οι απόψεις και οι δράσεις τους, δίχως μέχρι στιγμής να μπορώ να έχω κι εγώ τον εκπρόσωπό μου στα κοινοβούλια. Επίσης, αντιμετώπιζα θέμα όταν συστηνόμουν σε νέα πρόσωπα. Όταν τους έλεγα το όνομά μου, ρωτούσαν έκπληκτοι από πού είμαι. Δέχονταν την απάντηση κι έλεγαν αμέσως ότι μιλάω πολύ καλά τα ελληνικά. Αφού είμαι από μωρό παιδί εδώ, τους απαντούσα. Ευθύς αμέσως με ρωτούσαν σχεδόν βέβαιοι αν έχω και την ελληνική ταυτότητα. Με το όχι, ρωτούσαν με απογοήτευση κι εκνευρισμό: ”Μα είναι δυνατόν; Μετά από τόσα χρόνια; Μήπως δεν το έψαξες καλά;” Είναι δυνατόν, μετά από τόσα χρόνια κι όμως. Για το αν το κοίταξα θα πρέπει να πω στον καθένα τον Γολγοθά μου. Είναι άσχημο να ζεις με ημερομηνία λήξης, όλη σου τη ζωή, στον τόπο που αισθάνεσαι σπίτι σου.

Print Friendly

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here