Toυ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥΛΗ

Το αποτέλεσμα των ιταλικών εκλογών θα πρέπει να μας προβληματίσει. Τα μηνύματα της κάλπης δεν είναι θετικά, καθώς για ακόμη μια φορά τα τελευταία χρόνια στην ΕΕ, η απογοήτευση του εκλογικού σώματος για τις ασκούμενες πολιτικές βρίσκει καταφύγιο στο λαϊκισμό και στην ακροδεξιά, και όχι στις προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις.

Δεν υπάρχουν περιθώρια παρερμηνειών του εκλογικού αποτελέσματος, καθώς τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Το Κίνημα των Πέντε Αστέρων είναι ο νικητής των εκλογών, όμωςη εθνικιστική και αντιευρωπαϊκή Λέγκα του Βορρά όμως είναι εκείνο το κόμμα που, μαζί με το συντηρητικό και ακροδεξιό «τόξο», συγκεντρώνουν συνολικά το υψηλότερο ποσοστό. Το Δημοκρατικό Κόμμα καταποντίστηκε, ακολουθώντας την πορεία άλλων σοσιαλδημοκρατών κομμάτων στην ΕΕ (όπως στη Γαλλία και στη Γερμανία), ενώ η πολυδιάσπαση στην αριστερά δεν της έδωσε τη δυνατότητα να διεκδικήσει υπολογίσιμο ρόλο.

Την ίδια στιγμή, υπάρχει ένα, πολύ μικρό προς το παρόν, «παράθυρο ελπίδας» για σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας μεταξύ του Κινήματος των Πέντε Αστέρων, του Δημοκρατικού Κόμματος και ενδεχομένως του κόμματος των Ελεύθερων και Ίσων. Βασική προϋπόθεση για μια τέτοια εξέλιξη είναι για το μεν Κίνημα να διαμορφώσει την ιδεολογική του ταυτότητα και την πολιτική του ατζέντα, και από την άλλη το Δημοκρατικό Κόμμα να αποδεσμευθεί από τα «βαρίδια» του παρελθόντος, τόσο σε επίπεδο ρητορικής, όσο και σε επίπεδο προσώπων. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να θέσει τις βάσεις για προγραμματικό διάλογο και για μια κυβέρνηση που θα μπαίνει ως «ανάχωμα» στον ακραία εθνικιστικό και υπερσυντηρητικό, αντίπαλο συνασπισμό κομμάτων.

Πέρα από ποια τελικά θα είναι και πότε θα σχηματιστεί η επόμενη κυβέρνηση στην Ιταλία, τρία είναι τα βασικά συμπεράσματα που πρέπει να μας προβληματίσουν ιδιαίτερα.

Το πρώτο είναι η ραγδαία άνοδος της ακροδεξιάς, που μπορεί να ερμηνευτεί ως κόπωση απέναντι στο πολιτικό σύστημα, στις πολιτικές επιλογές των προηγούμενων κυβερνήσεων και στην οικονομική λιτότητα, και συνολικά να λάβει χαρακτηριστικά μιας «αντι-συστημικής ψήφου». Επί της ουσίας δεν πρόκειται για αντι-συστημική ψήφο, αλλά για πολιτικό «εγκλωβισμό» ενός σημαντικού μέρος τους εκλογικού σώματος στην αντιδραστική και μηδενιστική ρητορική της ακροδεξιάς, ελλείψει πειστικής εναλλακτικής από τις προοδευτικές δυνάμεις.

Το δεύτερο συμπέρασμα είναι η αναδιάταξη του ευρύτερου χώρου της κεντροαριστεράς και της Αριστεράς, με το Κίνημα των Πέντε Αστέρων να λαμβάνει τη μερίδα του λέοντος σε ποσοστό ψήφων από τη συγκεκριμένη δεξαμενή ψηφοφόρων. Το Κίνημα ξεκίνησε ως κινηματικό, χωρίς διακριτή ιδεολογική αναφορά, με λαϊκιστική ρητορική και θολό πολιτικό λόγο, και σταδιακά κινήθηκε προς την αριστερά και το κέντρο, εγκαταλείποντας πλήρως την πρόταση για δημοψήφισμα για έξοδο της Ιταλίας από το ευρώ. Ωστόσο, βασικά ζητήματα της πολιτικής του φυσιογνωμίας παραμένουν ακόμη άγνωστα, γεγονός που δυσκολεύει και το διάλογο με άλλες προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις.

Το τρίτο συμπέρασμα είναι πως η αριστερά, για ακόμη μια φορά στην Ιταλία, δεν κατάφερε να απεγκλωβιστεί από εσωτερικές αγκυλώσεις, δεν κατάφερε να διαμορφώσει μια νικηφόρα στρατηγική και μια συγκεκριμένη πρόταση διακυβέρνησης. Παρέμεινε διεσπαρμένη, με μικρή τελικά κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Η εκλογική απόδοση της Αριστεράς στην Ιταλία πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά, ως ευρωπαϊκή Αριστερά, για τα επόμενα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουμε με ορίζοντα τις ευρωεκλογές του 2019. Το «μάθημα» από την Ιταλία είναι σαφές και ξεκάθαρο: Απαιτούνται συγκλίσεις και διαμόρφωση συγκεκριμένης εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης που να απαντά στα μείζονα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα. Χρειάζεται ενότητα, και όχι φτηνές εσωκομματικές έριδες και παλινωδίες. Χρειάζονται συναινέσεις και όραμα, όχι αρχηγικές τάσεις που δεν αφορούν καθόλου την κοινωνία.

Όλα τα παραπάνω ζητήματα πρέπει τα τύχουν σοβαρής επεξεργασίας, γιατί η ΕΕ βρίσκεται ενώπιον κρίσιμων διλημμάτων. Η Αριστερά οφείλει να αφουγκράζεται τις ανησυχίες της κοινωνίας, να μετατρέπει αυτές τις ανησυχίες σε συγκεκριμένες πολιτικές προτάσεις, να διαμορφώνει συμμαχίες και να διεκδικεί την ψήφο της κοινωνίας με συγκεκριμένη, ρεαλιστική ατζέντα.

Από Mediapart

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here