Δημ.Αγαρτζίδης: Πως ένας «καλός» άνθρωπος γίνεται τέρας

Της ΚΑΤΙΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

από το Mikrocosmos.gr

Ένα έργο, ο «Παραλήπτης Άγνωστος», θίγει την κτηνώδη πλευρά του ναζισμού και μεταφέρει επί σκηνής το εφιαλτικό πρόσωπο του. Ένας εκ των ηθοποιών της παράστασης, ο Δημήτρης Αγαρτζίδης μιλάει για τον ρόλο του και για το πόσο επίκαιρο –δυστυχώς- είναι το έργο.

 

«Παραλήπτης Άγνωστος». Πρόκειται για ένα έργο γραμμένο μεν το 1938, ωστόσο τόσο επίκαιρο λόγω του θέματός του, του ναζισμού, έτσι δεν είναι;

Δυστυχώς επίκαιρο. Ένας ολόκληρος κύκλος έγινε, με φρικτό αποτύπωμα στην ιστορία, κι ωστόσο βρισκόμαστε πάλι σε μια εποχή που η ακροδεξιά καραδοκεί. Ακόμη και στη χώρα μας. Αναρωτιέμαι πολλές φορές πως δε μαθαίνουμε από όσα συνέβησαν, αλλά προφανώς ο άνθρωπος είναι τόσο πολύπλοκος μηχανισμός με το καλό και το κακό τόσο ανάμικτα μέσα του, που άγνωστα νήματα τον κινούν πότε προς τα δω και πότε προς τα κει.

Η υπόθεση εκτυλίσσεται μέσα από μια αλληλογραφία δυο φίλων μεταναστών στην Αμερική, ο ένας εκ των οποίων μετακομίζει στην Γερμανία στις αρχές του ’30. Εσείς ποιον από τους δυο υποδύεστε;

Εγώ υποδύομαι τον Μάρτιν. Επιστρέφει με την οικογένειά του σε μια Γερμανία που βρίσκεται σε δεινή κατάσταση, λίγο πριν την ανατολή του Χίτλερ. Έχει φιλελεύθερες απόψεις, αργότερα ορίζεται αξιωματούχος, απορροφάται από το σύστημα και καταλήγει δολοφόνος.

Ο Χίτλερ αναρριχάται στην εξουσία κι η σχέση των δύο φίλων καταλήγει στην προδοσία. Πώς οδηγούνται εκεί; Πώς πιστεύετε ότι μπορεί μια δυνατή σχέση να έχει τέτοια κατάληξη κάτω από ένα τέτοιο καθεστώς;

Ο Μάρτιν ασπάζεται τον ναζισμό και ο αδερφικός του φίλος δεν τον αναγνωρίζει πια. Όταν δε ο Μάρτιν με ένα τρόπο σκοτώνει την αδερφή του φίλου του, η σχέση εκτροχιάζεται, το μίσος, η εκδίκηση και ο πόνος έχουν πια τον πρώτο ρόλο. Όταν η κοινωνική και πολιτική συνθήκη είναι τόσο ακραία οι πιθανότητες ανοίγουν προς πάσα κατεύθυνση. Είναι όλα πιθανά. Όπως ο καθένας μας, στις κατάλληλες συνθήκες είναι ικανός ακόμη και για την πιο μεγάλη ακρότητα. Πόσες φορές έχουμε ακούσει για εγκλήματα “Μα πώς είναι δυνατό, φαινόταν τόσο καλός και ήσυχος άνθρωπος”. Είμαστε όλοι ενεργά ηφαίστεια. Το ζήτημα είναι πώς θα χειριστούμε τον εαυτό μας.

Πιστεύετε ότι είναι θέμα προσωπικής ευθύνης, θα λέγαμε, για κάποιον να επηρεαστεί και να γοητευτεί από τέτοια καθεστώτα ή είναι ζήτημα κοινωνικοπολιτικό;

Φυσικά είναι θέμα προσωπικής ευθύνης. Και αυτό θίγει και το έργο. Αυτός είναι και ο λόγος που το καθιστά καλό κείμενο. Ένας κακός Ναζιστής και ένας καλός Εβραίος δε λένε τίποτα. Το θέμα είναι πώς δύο άνθρωποι χειρίζονται τη ζωή τους πριν και κατά τη διάρκεια μιας κρίσης. Και αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι και οι δύο είναι ευαίσθητοι και καλλιεργημένοι άνθρωποι. Γιατί ένας που δεν έχει λάβει μόρφωση είναι πιο εύκολο να πιαστεί στα δίχτυα που του στήνουνε.

Η παράσταση είναι «γροθιά» στον ναζισμό;

Ασφαλώς αναφέρεται στην κτηνώδη πλευρά του ναζισμού, όμως το θέμα της προσωπικής ευθύνης που θίξατε πριν είναι το πιο ουσιαστικό νομίζω. Πριν από δυο τρία χρόνια έγινε στο Βερολίνο η πρώτη έκθεση που αφορούσε το Ολοκαύτωμα. Είναι θέμα ταμπού και για τους Γερμανούς. Είναι δύσκολο να αναγνωρίσεις τον εαυτό σου σε τόση βία.

Τα τελευταία χρόνια και στην Ελλάδα έχουν παρουσιαστεί κρούσματα φασιστικών συμπεριφορών με ψηφοφόρους μάλιστα να στηρίζουν το κόμμα της Χρυσής Αυγής. Πώς το σχολιάζετε αυτό;

Είναι να απορεί κανείς που τρίτο κόμμα είναι η Χρυσή Αυγή. Νομίζω είμαστε όλοι σε μια εποχή σύγχισης και είναιεύκολο να αποπροσανατολιστούμε. Βέβαια όπως αναφέρεται στο κείμενο “Όταν προσπαθούμε να τινάξουμε από πάνω μας την απόγνωση, μπορεί να στραφούμε σε τρελές κατευθύνσεις…”. και εδώ χρειάζεται η σκέψη, η ευαισθησία,η επαγρύπνιση.

Να αναφέρουμε βέβαια ότι το έργο της Kathrine Kressmann Taylor έχει διασκευαστεί για τον κινηματογράφο, για το ραδιόφωνο  και έχει ανέβει, με μεγάλη επιτυχία, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη Γαλλία. Στην Ελλάδα είναι η πρώτη φορά που ανεβαίνει το έργο;

Ναι είναι η πρώτη φορά. Το ανακάλυψε ο Δημήτρης Αλεξάκης και το πρότεινε στη Νάντια Φώσκολου, η οποία το προσέγγισε πολύ ουσιαστικά.

Η παράσταση παίζεται κάθε Τετάρτη, στις 21:00 στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων μέχρι τις 27 Μαίου

 

Print Friendly

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here