Toυ ΘΟΔΩΡΗ ΔΡΙΤΣΑ*

 

Η ιδιωτικοποίηση των Οργανισμών Λιμένων Πειραιά και Θεσσαλονίκης αποτέλεσε για την κυβέρνηση απόφαση που λήφθηκε μέσα σε συσχετισμούς, οι οποίοι πιστεύω ότι έχουν κατ’ επανάληψη εξηγηθεί επαρκώς. Αυτό δεν κλείνει τη συζήτηση, οριοθετεί όμως το πλαίσιό της με όρους πραγματικότητας.

Οι ανησυχίες αναφορικά με δυσμενείς για τους εργαζόμενους μετασχηματισμούς των εργασιακών σχέσεων είχε έγκαιρα χαρτογραφηθεί από τα συναρμόδια υπουργεία Οικονομικών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Εργασίας και αποτέλεσε κεντρική διεκδίκηση κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την οριστικοποίηση των αναθεωρημένων κειμένων των συμβάσεων παραχώρησης ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και τους ΟΛΠ Α.Ε. και ΟΛΘ Α.Ε. Για τον ΟΛΘ, η διαδικασία αυτή είναι ακόμα σε εξέλιξη.

Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι “ευέλικτες” εργασιακές σχέσεις απασχολούν όλο και περισσότερο τους εργαζόμενους σε Ευρώπη και Ελλάδα, ειδικά σε αυτή την περίοδο που διανύουμε, όπου η αβεβαιότητα είναι αυξημένη και οι εγγυήσεις για το μέλλον της εργασίας βρίσκονται υπό αίρεση. Ειδικότερα, στο πεδίο της παροχής λιμενικής εργασίας η μετάβαση από τη σταθερή και μόνιμη παροχή εργασίας μέσω ενός κρατικού νομικού προσώπου στην ανάδειξη ενός φορέα διαχείρισης λιμένα που κυρίως λειτουργεί ως συντονιστής (moderator) υπεργολάβων, ενδεχομένως να θέσει σε δοκιμασία ένα υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο με ζωή 66 ετών.

Εκ περισσού επισημαίνεται ότι οι διαπρύσιοι κήρυκες του νεοφιλελευθερισμού -οι ίδιοι που επέλεξαν να εγκαταλείψουν το ευρωπαϊκό κεκτημένο του landlord model και να προχωρήσουν σε ολική παραχώρηση των Λιμένων Πειραιά και Θεσσαλονίκης χωρίς εύλογη αιτία- δεν είχαν κάνει απολύτως τίποτα για την προσαρμογή των κείμενων διατάξεων στη νέα πραγματικότητα, αλλά είχαν αρκεστεί στη ρητή κατάργησή τους με συγκεκριμένα άρθρα των αναθεωρημένων συμβάσεων παραχώρησης και στην προώθηση του “ανοίγματος” της λιμενικής εργασίας με εύλογα αναμενόμενη διακινδύνευση την πλήρη απορρύθμιση της εργασίας στα λιμάνια.

Αντιμέτωπα με αυτήν τη νέα πραγματικότητα τα υπουργεία Οικονομικών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με την πολύτιμη επικουρία του υπουργείου Εργασίας, λειτούργησαν με μεθοδικότητα και αποτελεσματικότητα σε πέντε απλά, αλλά σημαντικά βήματα. Συγκεκριμένα:

 

Βήμα 1ο:

Με τα άρθρα 128 και 131 του πρόσφατα ψηφισμένου Ν. 4389/2016 διασφαλίστηκε η δυνατότητα της Δημόσιας Αρχής Λιμένα να εκδίδει κανονισμούς για το προσωπικό που εργάζεται στην περιοχή του Λιμένα Πειραιά (σε επόμενο στάδιο και της Θεσσαλονίκης) και τον τρόπο έκδοσης των αντίστοιχων αδειών άσκησης επαγγέλματος. Πρόκειται για σημαντικό βήμα, με το οποίο δίνεται στο Ελληνικό Δημόσιο το αναγκαίο εργαλείο για την αποφυγή πρακτικών καταστρατήγησης διατάξεων αναγκαστικού δικαίου με τη μέθοδο outsourcing. Στο Συμβούλιο Διοίκησης της Δημόσιας Αρχής Λιμένα συμμετέχει και εκπρόσωπος της ΟΜΥΛΕ, προκειμένου να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση όλων των αναγκαίων κανονιστικών ρυθμίσεων.

 

Βήμα 2ο:

Στο συνταχθέν από τις προηγούμενες κυβερνήσεις σχέδιο αναθεωρημένης σύμβασης παραχώρησης ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και στον ΟΛΠ Α.Ε. προστέθηκε ο όρος 5.11, ο οποίος δεσμεύει – μεταξύ άλλων – τον παραχωρησιούχο να διατηρεί ο ίδιος και όχι οι υπεργολάβοι επαρκές σε αριθμό και κατάρτιση εργατικό δυναμικό, το οποίο υποχρεούται να είναι εξοικειωμένο με τις υποχρεώσεις του ΟΛΠ. Είναι πρόδηλο ότι η συγκεκριμένη ρήτρα – σε συνδυασμό και με άλλες συμβατικές δεσμεύσεις του παραχωρησιούχου – θέτει όρια στην υποκατάσταση του αναδόχου από υπεργολάβους και ταυτοχρόνως τον υποχρεώνει να απασχολεί ο ίδιος επαρκές σε αριθμό και προσηκόντως εκπαιδευμένο προσωπικό. Πρόκειται για συμφωνημένη ρήτρα με αμοιβαιότητα, όπως όλες οι άλλες επί τη βάσει του οποίου έγινε ο διαγωνισμός.

 

Βήμα 3ο:

Με το άρθρο 10Α του κυρωτικού Νόμου, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Ν. 3996/2011 (Α’ 170) και της με αριθμό 2063/Δ1 632/2011 Υπουργικής Απόφασης της υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (Β’ 266), κατέστη σαφές αφενός ότι η κείμενη νομοθεσία απαγορεύει την κατάργηση του υφιστάμενου Γενικού Κανονισμού Προσωπικού χωρίς ταυτόχρονα να λειτουργήσει ο ΟΛΠ ΑΕ έστω και μία (1) μέρα χωρίς νέο Γενικό Κανονισμό Προσωπικού, ο οποίος συγκροτείται σύμφωνα με τις προβλέψεις και τις εγγυήσεις της κείμενης νομοθεσίας.

 

Βήμα 4ο:

Το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής έχει ήδη ζητήσει από το ΤΑΙΠΕΔ στο σχέδιο τροποποιημένης Σύμβασης Παραχώρησης ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και τον ΟΛΘ Α.Ε. να περιληφθεί όρος σχετικά με τη διατήρηση σε ισχύ του Γενικού Κανονισμού Προσωπικού και του Κανονισμού Εσωτερικής Οργάνωσης και Λειτουργίας και την τροποποίησή τους σύμφωνα με την εκάστοτε κείμενη νομοθεσία.

 

Βήμα 5ο:

Έχει ήδη συγκροτηθεί στο υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Ομάδα Εργασίας με σκοπό την επανεξέταση των όρων της τροποποιημένης Σύμβασης Παραχώρησης ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και τον ΟΛΘ Α.Ε. που αφορούν τη σύναψη υπεργολαβικών συμβάσεων από τον μελλοντικό παραχωρησιούχο, προκειμένου να περιφρουρηθεί το δημόσιο συμφέρον και να προστατευτούν οι εργαζόμενοι.

Επιπρόσθετα, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι στο διεθνές περιβάλλον όσο περισσότερο οξύνονται οι ανταγωνισμοί τόσο περισσότερο διευκολύνεται η απαξίωση όσων ήδη κατακτήθηκαν στην Ελλάδα και στην Ευρώπη στον τομέα της εργασίας τις προηγούμενες δεκαετίες.

Είναι πιο εύκολο, βέβαια, να ασκήσει κανείς γενική κριτική στις αντεργατικές επιλογές των Βρυξελλών, ενώ είναι μεν δυσκολότερο αλλά σαφώς πιο ουσιώδες να περιφρουρήσει η κυβέρνηση εργασιακά δικαιώματα μέσα σε δεδομένα δύσκολο περιβάλλον.

Κατά τη διαδικασία οριστικοποίησης του κειμένου της αναθεωρημένης σύμβασης παραχώρησης ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και τον ΟΛΠ Α.Ε. ζήσαμε από κοντά και συμμετείχαμε σε ολονύχτιες, μάλιστα, κάποιες φορές κυβερνητικές προσπάθειες να προστατευθούν εργασιακά δικαιώματα. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός συνετέλεσε τα μέγιστα σε αυτή την προσπάθεια. Το πετύχαμε σε μεγάλο βαθμό. Γι’ αυτό και παραμένω αισιόδοξος ότι η πολιτική για ανάπτυξη με εξασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων μπορεί να αποδειχθεί ρεαλιστική και να δικαιωθεί.

Παράλληλα, ζήσαμε και τον κίνδυνο να αυξηθεί η εντροπία του συστήματος με καταστροφικά αποτελέσματα. Αυτό, εάν συνέβαινε, θα ήταν πισωγύρισμα και με βεβαιότητα θα καθιστούσε το χορικό των σκλάβων από την όπερα “Ναμπούκο” του Βέρντι περισσότερο επίκαιρο από ποτέ.

Ας μην ξεχνάμε ότι η επαγρύπνηση αποτελεί το αιώνιο τίμημα της Δημοκρατίας και, ευτυχώς ή δυστυχώς, έρχεται η ώρα που το πληρώνουμε όλοι.

Θεωρώ, τέλος, ότι όλα τα παραπάνω αποτυπώθηκαν με τον καλύτερο τρόπο στην άκρως περιεκτική απάντηση του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στον πρόεδρο της COSCO, όταν τόνισε το στρατηγικό βάθος των σχέσεών μας με την Κίνα και ταυτόχρονα επισήμανε ότι «οι απεργίες είναι ένα φαινόμενο, μια φυσική εξέλιξη όταν οι εργαζόμενοι δεν είναι ευχαριστημένοι. Αλλά έχω την αίσθηση ότι η βούλησή σας είναι να έχετε ευχαριστημένους τους εργαζομένους και τους πελάτες σας. Επομένως, είμαι βέβαιος ότι το επόμενο διάστημα θα μπορέσουμε να οικοδομήσουμε μια σταθερή σχέση εμπιστοσύνης χωρίς προβλήματα». Όποια κριτική εναντίωση κι αν έχει οποιοσδήποτε στις ιδιωτικοποιήσεις, είναι βέβαιο ότι αυτές γράφουν μεν μια νέα σελίδα στην Ιστορία, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν προοιωνίζουν το τέλος της…

*Ο Θ. Δρίτσας είναι υπουργός Ναυτιλίας

Αναδημοσίευση από την Aυγή

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here