Νίκη Τρουλιννού: «Με θέα στο Λεβάντε»

 

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

 

Ο Καβάφης στα στενορύμια της Δαμασκού και η Ιουστίνη στη Μααλούα. Ο Σεφέρης στην Ανατολία και ο χαμαμτζής στο Προκόπι. Ο Τσίρκας στην Ιερουσαλήμ και η γυναίκα του Λωτ στη Νεκρά Θάλασσα. Η Νίκη Μαραγκού στην Αμμόχωστο και η μπάντα να παιανίζει τη Συννεφούλα στη μουσκεμένη από το αλκοόλ Λευκωσία. Παζάρι να μάθεις να κάνεις στην παλιά Βηρυτό του εμφύλιου πολέμου και ο ράφτης στη Σιδώνα, προσηλωμένος στη βελόνα του, αρνείται να σε κοιτάξει. Στην Ιωνία ο παππούς Οσμανάκης περιμένει τα χελιδόνια να επιστρέψουν στις φωλιές τους· και ο Παμούκ, στη σκιά του Γαλατά, αποχαιρετά την αθωότητα της Ιστανμπούλ με χιλιάδες αποτσίγαρα. Να συρράψω μνήμες και ιστορίες, πρόσωπα να σας γνωρίσω και σκέψεις και διαβάσματα ανατολικά της Μεσογείου· να ξορκίσω φόβους αποχαιρετώντας τον κόσμο του Λεβάντε. Η Νίκη Τρουλιννού μιλά για το νέο της βιβλίο «Με θέα στο Λεβάντε», εκδόσεις Κέδρος. Η Νίκη  (Κουκουνάκη) Τρουλλινού γεννήθηκε στα Χανιά το 1953, σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο  Αθηνών και ζει στο Ηράκλειο. Άσκησε μαχόμενη δικηγορία και διδασκαλία – ζει από τον τουρισμό υπαίθρου. Έφτασε αισίως στο ένατο  βιβλίο της. Κείμενά της έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τούρκικα και ιταλικά. Είναι μέλος της Εταιρίας Συγγραφέων.

-Τι περιλαμβάνει το Με θέα στο Λεβάντε;

Το βιβλίο περιλαμβάνει τριάντα αφηγήματα μικρά και λίγο μεγαλύτερα, που προσπαθούν να αποτυπώσουν το δικό μου βλέμμα στην Μέση Ανατολή. Και λέγοντας Μέση Ανατολή, αρχίζουμε από την Ιστανμπούλ, κατηφορίζουμε στην Ιωνία, σταματάμε στην Ανατολία, περνάμε απέναντι στην Κύπρο και των δικών μας και των ‘’άλλων’’. Βρισκόμαστε στον Λίβανο εποχή σημαδιακή, ακριβώς την εποχή που τελειώνει ο Εμφύλιος, περνάμε στη Συρία, πριν ξεκινήσει ο δικός τους εμφύλιος και καταλήγουμε στο Ισραήλ. Δεν ήταν η πρόθεση μου να γράψω ένα ‘’τυπικό’’ ταξιδιωτικό οδοιπορικό, αλλά να εκφραστούν και σκέψεις, αισθήματα,  στοχασμοί και αναστοχασμοί – κουβαλώντας μαζί μου, στα βιβλία και στο μυαλό,  μεγάλους συγγραφείς. Τέλος, ήθελα να σκιαγραφήσω πορτρέτα ανθρώπων, αυτών που συνάντησα ή αυτών που ο χρόνος γύρισε πίσω.

-Σταθήκατε σε τόπους Ελληνισμού στη Μεσόγειο;

Όχι μόνο. Η ανατολή Μεσόγειος είναι ‘’μητρίδα’’ των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών και πατρίδα των παλαιότερων πολιτισμών.  Το ένα γεννούσε το άλλο, το ένα έφερνε το άλλο. Με ωδίνες, πολέμους και παραγωγή απίστευτου πολιτισμού. Αυτό το παλίμψηστο είναι που έχει την αξεπέραστη γοητεία του.

-Αποχαιρετώντας τον κόσμο του Λεβάντε…

Έτσι νιώθω. Μετά τους πολέμους και τους σπαραγμούς, ιδίως με αυτό του Ιράκ και τώρα, σε χρόνο παρόντα, της Συρίας, προσθέστε και τις πληγές του Λιβάνου, ή τον σχεδόν διαρκή εποικισμό του Ισραήλ στα κατεχόμενα, ναι, το Λεβάντε που έζησε μερικές χιλιάδες χρόνια και έφθασε ως το 20ο αιώνα, αλώβητο συχνά το τοπίο του, ίσως να το αποχαιρετούμε. Η ατμόσφαιρα, η αίσθηση που αφήνει η ποίση του Καβάφη απομακρύνεται, οι αναστηλώσεις, που ίσως το μέλλον θα φέρει, δίνουν την μουσειακή εικόνα ενός τόπου, ενός τοπίου, αλλά όχι αυτό που ο χρόνος αγάπησε.

-Δαμασκός, Ιεροσόλυμα, Λευκωσία, Κωνσταντινούπολη, μνήμες και ιστορίες τόπων και ανθρώπων;

Ακριβώς. Με όσα κοινά και ξεχωριστά συγχρόνως εικονοποιούν τις πολιτείες.  Η Δαμασκός ήταν, ηχεί τόσο παράταιρα το ‘’ήταν’’ η πρωτεύουσα ενός κοσμικού κράτους, κι αυτό το ξεχνάμε, η κοιτίδα του πολιτισμού των Αβασιδών Αράβων. Η Ιερουσαλήμ ( η ονομασία Ιεροσόλυμα, επιτρέψτε μου να πω ότι παραπέμπει την ιδεοληψία των Χριστιανών και δη των ορθοδόξων ) η καρδιά τριών θρησκειών, μια πόλη μαγική, μήλον της έριδος χιλιάδες χρόνια μ’ έναν τρόπο εντελώς  μεταφυσικό, κι ας είμαστε ορθολογιστές.  Λευκωσία και  Κωνσταντινούπολη, αυτές νομίζω δεν χρειάζονται συστάσεις. Και οι άνθρωποι που με απασχόλησαν. Ένας χαμαμτζής, ένας ράφτης παπλωμάτων, μια καμαριέρα ξενοδοχείου… οι καθημερινοί άνθρωποι ως φορείς του πολιτισμού, όποια ρούχα, όποια θρησκεία και αν αφοράει.

-Καβάφης, Σεφέρης, Τσίρκας  και Φεϊρούζ, σε μια περιοχή που παράγει ιστορία;

Ναι, γιατί είναι αδιανόητο να μην σκοντάφτεις συνεχώς πάνω τους. Δεν είναι δυνατόν να μην αισθάνεσαι στα στενορύμια της Δαμασκού τον Γέροντα Αλεξανδρινό. Στις πολιτείες των Σελευκιδών, διάσπαρτες σ’ όλη την Μέση Ανατολή, ακούς συνεχώς τη φωνή του. Ο Σεφέρης άφησε έναν ολόκληρο τόμο, τον έκτο, των ημερολογίων του και ένα ξεχωριστό για την Ανατολία, που περιγράφει όλες τις διαδρομές του εκεί. Κι ο Τσίρκας, ας θυμηθούμε ότι ο πρώτος τόμος της τριλογίας του Ακυβέρνητες Πολιτείες   μιλά εξ ολοκλήρου για την Ιερουσαλήμ. Και όχι μόνο αυτοί, Αγαπώ τον Κωνσταντινοπολίτη Νεντίμ Γκιουρσέλ, αναγνωρίζω συνεχώς τις σκέψεις του Ορχάν Παμούκ, ο Αμίν Μααλούφ είναι εξαιρετικός σύντροφος για τον Λίβανο. Και η φωνή της Φεϊρούζ, ναι.

-Μέση Ανατολή, ένας διάλογος και μια αναζήτηση;

Ένας συνεχής διάλογος για την ανθρώπινη κατάσταση. Αναζητούμε στοχαζόμενοι τους παλιούς πολιτισμούς. Συμβαίνει, βεβαίως, και σε πλήθος άλλες περιοχές του ταλαιπωρημένου πλανήτη Γη, απλώς σε έμενα τούτη η περιοχή κίνησε το ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

-Που αφιερώνετε το βιβλίο;

Στις γυναίκες που, με ή χωρίς μαντήλα, περνούν περπατώντας νύχτες ατέλειωτες τους δρόμους της Μέσης Ανατολής, αυτές τις ίδιες που θαλασσοπνίγονται στο Αιγαίο… όχι για να κάνω την φιλεύσπλαχνη   και προοδευτική, αλλά, όντας ‘’αποσπόρι’’ προσφύγων, μεγαλώνοντας με ακούσματα και ιστορίες της Ανατολής, όσο κι αν αγαπώ τη Δύση, θέλω εδώ να επιστρέφω, και, αν μπορώ, να ξορκίζω φόβους. Είναι το ελάχιστο που μπορεί ένας συγγραφέας να κάνει….

 

Print Friendly

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here