HRW: Αθρόες προσαγωγές και βία κατά ευάλωτων ατόμων από ΕΛ.ΑΣ

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΕΡΒΑ

Την καταχρηστική και παράνομη πρακτική των εξευτελιστικών και χωρίς ουσιαστικό λόγο προσαγωγών που πραγματοποιεί η Ελληνική Αστυνομία, σε βάρος περιθωριοποιημένων ατόμων στο κέντρο της Αθήνας, καταγγέλλει με έκθεσή της οργάνωση Human Rights Watch(HRW)

Όπως τόνισε σε συνέντευξη τύπου όπου παρουσιάσθηκε η έκθεση, η Eva Cosse, ειδική για θέματα Ελλάδος στην HRW, η οποία μετείχε ενεργά και προσωπικά στην έρευνα,  «η αστυνομία σταματά για έλεγχο και θέτει υπό κράτηση ανθρώπους που είναι άστεγοι, κάνουν χρήση ναρκωτικών ή εκδίδονται στο κέντρο της πόλης ενώ περπατούν στο δρόμο, περιμένουν το λεωφορείο ή επισκέπτονται ένα κέντρο ημέρας για να σιτισθούν ή να πλυθούν». Όπως μάλιστα πρόσθεσε αστυνομικού έχουν σταματήσει αρκετές φορές για έλεγχο ακόμη και όσους μετέχουν σε υποστηρικτικές δράσεις δρόμου καθώς και την ίδια ως ερευνήτρια της ΗRW!

Στο διάστημα από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο του 2014,  στελέχη της Human Rights Watch πήραν συνεντεύξεις με 44 άτομα που ζουν ή βρίσκονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο κέντρο της πόλης, συμπεριλαμβανομένων αστέγων και ατόμων που δήλωσαν ότι έκαναν χρήση ναρκωτικών και εκδίδονταν έναντι χρηματικής αμοιβής.

Πήρε και συνεντεύξεις με συμμετέχοντες σε δράσεις δρόμου και τον Απρίλιο του 2015 από τις οποίες προκύπτει  ότι οι καταχρηστικές πρακτικές δεν έχουν σταματήσει υπό τη νέα κυβέρνηση.

Όσοι παραχώρησαν συνεντεύξεις το 2014 ανέφεραν ότι οι αστυνομικοί τούς σταματούσαν συχνά για εξακρίβωση στοιχείων, πολλές φορές τους έκαναν προσαγωγή και τους έθεταν υπό κράτηση σε αστυνομικά τμήματα επί ώρες, ενίοτε μάλιστα τους μετέφεραν σε αστυνομικά τμήματα σε απομακρυσμένες περιοχές και τους άφηναν ελεύθερους εκεί.

Η Ειρήνη, 39 ετών, η οποία έχει ενταχθεί σε πρόγραμμα μεθαδόνης, δήλωσε στη Human Rights Watch τον Σεπτέμβριο του 2014: «Απ’ όπου και να έρχεσαι, όπου και να πας, χωρίς κανέναν λόγο, και χωρίς να προκαλέσεις κανέναν και τίποτα, υπάρχει πάντα, πάντα, προσαγωγή».

Περιστατικά βίας, εξευτελισμού και παραβίασης δικαιωμάτων

Όπως ανέφεραν, φαινόταν ότι στοχοποιούνταν λόγω της εμφάνισής τους και όχι για κάποια πράξη τους.  Δεκαπέντε από τα άτομα αυτά,  περιέγραψαν περιστατικά σωματικής κακοποίησης από την αστυνομία, ενώ σχεδόν όλα δήλωσαν ότι δέχθηκαν αγενή αντιμετώπιση, προσβολές και απειλές. Ωστόσο ουδείς προέβη σε επίσημη καταγγελία, καθώς υπάρχει πάντα η απειλή να μηνυθούν από τους αστυνομικούς για εξύβριση, αντίσταση και άλλα αδικήματα.

Ενας από τους προσαχθέντες κατήγγειλε πως οι αστυνομικοί τον ανάγκασαν μεσα σε μια στοά να γδυθεί και να σκύψει για να ελλέγξουν εάν είχε ναρκωτικά. Όταν εκείνος αρνήθηκε του χτύπησαν το κεφάλι στο τοίχο και τον ξυλοκόπησαν.

2015ECA_GreecePoliceAbuse 05.00_00_17_15.Still015

Οι αστυνομικές πρακτικές προσαγωγής και μεταγωγής ατόμων σε κεντρικά αστυνομικά τμήματα και σε άλλες περιοχές της πόλης παρεμπόδισε τη δυνατότητα των προσαχθέντων να έχουν πρόσβαση σε κοινωνικές υπηρεσίες, υπηρεσίες πρόληψης για θέματα δημόσιας υγείας και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

Εικοσιένα άτομα περιέγραψαν καταστάσεις στις οποίες οι αστυνομικοί έλεγχοι είχαν άμεσο ή έμμεσο αρνητικό αντίκτυπο στο δικαίωμά τους στην υγεία, περιλαμβανομένης της παρεμπόδισης της πρόσβασής τους σε ιατρό και σε απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή, καθώς και σε υπηρεσίες και ενημέρωση σχετικά με την πρόληψη του HIV, σε μεθαδόνη και άλλα συνταγογραφούμενα φάρμακα

Από τότε που ανέλαβε καθήκοντα η νέα κυβέρνηση, η συγκεκριμένη πρακτική της μεταγωγής ατόμων σε αστυνομικά τμήματα μακριά από το κέντρο της πόλης, την οποία κανείς δεν παραδέχτηκε ποτέ επισήμως, φαίνεται να έχει σταματήσει.

Το νομικό πλαίσιο και ητο νέο σχέδιο αστυνόμευσης της κυβέρνησης

«Η Ελλάδα», αναφέρεται στην έκθεση, «έχει καθήκον να βελτιώσει την ασφάλεια στους δρόμους για όλους. Ωστόσο, η ένταση της κακομεταχείρισης και οι έλεγχοι εξακρίβωσης στοιχείων που στρέφονται εναντίον περιθωριοποιημένων ομάδων εγείρουν σοβαρές ανησυχίες για το κατά πόσον τα μέσα για την επίτευξη των θεμιτών αυτών σκοπών είναι αναγκαία και αναλογικά.Tο διεθνές και το εθνικό δίκαιο απαγορεύουν τις διακρίσεις, την αυθαίρετη στέρηση της ελευθερίας, την αδικαιολόγητη επέμβαση στο δικαίωμα της ιδιωτικής ζωής, καθώς και τις παραβιάσεις του δικαιώματος της υγείας και της σωματικής ακεραιότητας. Επίσης, τα διεθνή και εθνικά πρότυπα επιβάλλουν στην αστυνομία να επιφυλάσσει σε όλους ορθή αντιμετώπιση»

«Η Ελληνική Αστυνομία έχει παρουσιάσει ένα νέο σχέδιο αστυνόμευσης για το κέντρο της Αθήνας, το οποίο περιλαμβάνει στοχευμένες επιχειρήσεις εναντίον ανθρώπων που είναι ύποπτοι για παράνομο εμπόριο, για χρήση ή εμπορία ναρκωτικών ή επαιτεία. «Οι εκδιδόμενες γυναίκες» τίθενται επίσης στο στόχαστρο, παρότι το επάγγελμα των εκδιδόμενων επ’ αμοιβή προσώπων δεν είναι παράνομο. Το νέο σχέδιο εγείρει ανησυχίες ότι χωρίς τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, οι μακροχρόνιες πρακτικές της αστυνομίας –συμπεριλαμβανομένης της σωματικής κακοποίησης, των διακρίσεων, της αυθαίρετης κράτησης και της παρενόχλησης– θα συνεχιστούν», επισημαίνεται στην έκθεση της Human Rights Watch.

2015ECA_GreecePoliceAbuse 05.00_00_11_13.Still014

42.454 προσαγωγές σε 5,5 μήνες!

Από τα στατιστικά στοιχεία που παρέσχε η Ελληνική Αστυνομία στη Human Rights Watch σχετικά με την επιχείρηση «Θησέας», η οποία ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2014 με στόχο την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και αντικαταστάθηκε την 1η Απριλίου από το νέο σχέδιο αστυνόμευσης, προκύπτει ότι από τα μέσα Ιουλίου έως τον Δεκέμβριο του 2014, προσήχθησαν 42.454 άτομα στο πλαίσιο της επιχείρησης. Στη συνέχεια, από όλα τα άτομα που προσήχθησαν, η αστυνομία προέβη σε μόλις έξι συλλήψεις για επαιτεία, 365 συλλήψεις για αδικήματα σχετικά με την πορνεία και 194 συλλήψεις για παραβάσεις των νόμων περί ναρκωτικών.

«Η ζωή στους δρόμους είναι αρκετά δύσκολη και χωρίς τις καταχρηστικές πρακτικές της αστυνομίας», δήλωσε η κ. Cossé. «Αντί η αστυνομία να παρενοχλεί και να θέτει υπό κράτηση άπορους ανθρώπους που ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας, η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να βοηθήσει τους ανθρώπους αυτούς να λάβουν τις υπηρεσίες και τη φροντίδα που χρειάζονται».

«Η νέα κυβέρνηση έχει αναλάβει σημαντικές δεσμεύσεις να αλλάξει την προσέγγισή της όσον αφορά την αστυνόμευση στο κέντρο της Αθήνας. Ωστόσο, απαιτούνται συγκεκριμένες νομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις για να σταματήσουν αυτές οι καταχρηστικές πρακτικές», πρόσθεσε.

Συστάσεις προς την κυβέρνηση

Η Veronica Szente, στέλεχος της HRW στην Αθήνα, ανέπτυξε τις συστάσεις της οργάνωσης προς την ελληνική κυβέρνηση οι οποίες συνοπτικά αφορούν:

  1. Την οριοθέτηση αυστηρού πλαισίου εξουσιών και δράσης της αστυνομίας όσον αφορά τους σωματικούς ελέγχους και την σωματική έρευνα, ώστε να απαιτείται εξατομικευμένη υπόνοια διάπραξης αδικήματος και όχι γενικοί έλεγχοι μεσω πολιτικών profiling.
  2. Θέσπιση οδηγιών-κατεθυντήριων γραμμών προς τις αρχές επιβολής του νόμου όσον αφορά τη διενέργεια ελέγχων
  3. Παροχή εκπαίδευσης στους αστυνομικούς για την αντιμετώπιση αστέγων, ατόμων που κάνουν χρήση και εκδιδομένων ατόμων
  4. Διασφάλιση εμπεριστατωμένη έρευνας των καταγγελιών για καταχρηστικές και παράνομες ενέργειες των αστυνομικών από ανεξάρτητο όργανο.
  5. Καλύτερος συντονισμός και συνεκτικό σχέδιο δράσης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων αρχών, υπουργείων και φορέων.

Σε σύντομη παρέμβαση του ο Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα ανθρώπινα δικαιώματα Βασίλης Καρύδης, παρατήρησε πως αν και έχει συνταχθεί από το 20045(ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων), εγκύκλιος διαταγή για την συμπεριφορά των αστυνομικών οργάνων στις προσαγωγές, με βάση τις εκθέσεις του Συνηγόρου, εν τούτοις οι αστυνομικοί σήμερα αγνοούν την ύπαρξη της.

 

 

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here