A. Σφουντούρης: «Οι Γερμανοί δεν έχουν το θάρρος για συγγνώμη»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον  ΓΙΩΡΓΟ ΚΙΟΥΣΗ

Ένα ανέλπιστο σύμμαχο βρήκε η Ελλάδα στους αγώνες που δίνει τόσο για να κατανοηθεί η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα τα τελευταία έξι χρόνια από τις πολιτικές της τρόικας όσο και στην διεκδίκηση των πολεμικών αποζημιώσεων. Πρόκειται για το σόου Die Anstalt (To Ινστιτούτο) που προβλήθηκε από ZDF, το δεύτερο κανάλι της κρατικής (!) τηλεόρασης της Γερμανίας.

argirhs zdf

Παρών» στην εκπομπή  ήταν και ο επιζών από το Δίστομο, Αργύρης Σφουντούρης, του οποίου οι Γερμανοί εκτέλεσαν και τους δύο γονείς και αρκετούς συγγενείς. Ο Αργύρης Σφουντούρης μόλις στα τέσσερά του χρόνια έζησε τη φρίκη του πολέμου. Στις 10 Ιουνίου του 1944 χτυπάει το χωριό του ο ναζιστικός τρόμος. Αφού στρατιώτες μιας γερμανικής ειδικής μεραρχίας των Ες-Ες κλείνουν τους δρόμους προς το χωριό, αρχίζει αυτό που οι Γερμανοί τότε το ονόμαζαν «μέτρα εξιλέωσης»: ως εκδίκηση για το θάνατο στρατιωτών τους σε μάχη με Ελληνες αντάρτες κοντά στο διπλανό χωριό, οι Γερμανοί εκτελούν πρώτα 12 αγρότες και μετά σφάζουν ολόκληρο τον πληθυσμό του χωριού. Δολοφονούν πάνω από 200 κατοίκους, βρέφη, παιδιά, εγκύους, ακόμη και τους ηλικιωμένους του χωριού. Το αγόρι το πηγαίνουν σκελετωμένο από την πείνα σε ένα ορφανοτροφείο στον Πειραιά, όπου έχουν εισαχθεί πολύ περισσότερα από 1.000 ορφανά του πολέμου.

Οταν γίνεται οκτώμισι χρόνων, εμφανίζεται μια αποστολή του Ερυθρού Σταυρού στο ορφανοτροφείο και διαλέγει μερικά παιδιά, που προορίζονται να σταλούν σε ταξίδι σε μια μακρινή χώρα: ένα ταξίδι στην Ελβετία, στο παιδικό χωριό Πεσταλότσι του Τρόγκεν. Σιγά σιγά, ο Αργύρης ξαναβρίσκει τις δυνάμεις του, κερδίζει την προσοχή (των δασκάλων του) και μπορεί στη συνέχεια να επισκεφθεί το Λύκειο στο Τρόγκεν.

Μετά το απολυτήριο, πηγαίνει στη Ζυρίχη, όπου σπουδάζει στο Πολυτεχνείο (ΕΤΗ) μαθηματικά, πυρηνική φυσική και αστροφυσική.Ο Αργύρης, νέος ακόμα και καθηγητής της Φυσικής, αρχίζει να γράφει ποιήματα και δοκίμια. Στη Ζυρίχη την περίοδο της χούντας εκδίδει το πολιτιστικό περιοδικό «Προπύλαια», στο οποίο δημοσιεύει νέα ποιήματα και άλλα έργα, τα οποία απαγορεύονται στην Ελλάδα.

Εχοντας συμπληρώσει τα 40 χρόνια, ακολουθεί μια ριζοσπαστική ρήξη: ο Αργύρης αποφασίζει να ασχοληθεί με την αναπτυξιακή βοήθεια, κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στην Ανάπτυξη και Συνεργασία (NADEL) στο Πολυτεχνείο της Ζυρίχης (ΕΤΗ) και στη συνέχεια περνά μερικά χρόνια στη Σομαλία, στο Νεπάλ και στην Ινδονησία, όπου συνεργάζεται σε ένα πρόγραμμα για την ίδρυση Ανώτατων Τεχνικών Σχολών.

Πριν από μερικά χρόνια, ο Ελβετός σκηνοθέτης Στέφαν Χάουπτ αποφάσισε να ανεβάσει την «Ασκητική» του Νίκου Καζαντζάκη στη Ζυρίχη. Χρειαζόταν έναν Ελληνα, όχι απαραιτήτως ηθοποιό, για να διαβάσει αποσπάσματα του έργου. Συναντήθηκε με τον Αργύρη Σφουντούρη, ο οποίος -συμπτωματικά- ήταν ο μεταφραστής της «Ασκητικής» στα γερμανικά. Ετσι, δημιουργήθηκε η ταινία «Ενα τραγούδι για τον Αργύρη».

Ευχαριστούμε θερμά για την τιμή που μας κάνετε. Τι εντυπώσεις εισπράττετε από  την εξαιρετική παρουσία σας στο ZDF όπου κερνούσατε γενναιόδωρα ούζο τους Γερμανούς;

Στη Γερμανία ένα πρωτοφανές ενδιαφέρον για την ιστορία τους υπάρχει και για τις ευθύνες τους από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ακόμα και σε πολιτικούς και σε κυβερνητικούς κύκλους. Η κυβέρνηση σωπαίνει, δηλώνει σε κάθε ευκαιρία πως το θέμα έχει λήξει. Όλο αυτόν τον καιρό έχω πολλές προσκλήσεις για συζητήσεις σε μεγάλα τηλεοπτικά κανάλια της Αυστρίας και της Γερμανίας. Στην Ελλάδα, η εκπομπή του  ZDF ήταν λάδι πάνω στις πληγές που δημιούργησαν τα τελευταία χρόνια τα αισχρά δημοσιεύματα στη Γερμανία ενάντια στην Ελλάδα και τους Έλληνες. Είναι η αρχή μια αποδοχής της ιστορικής τους πικρής αλήθειας. Ας αντιδράσουμε με  φιλικές προσκλήσεις για έναν ευρύ διάλογο σε όλα τα επιπεδα.

Τι σας είπαν οι συντελεστές της σατιρικής εκπομπής «Die Anstalt»;  

Μου ζήτησαν τη συμμετοχή μου και με ρώτησαν σε ποια θέματα θέλω να αναφερθούν. Το έκαναν με μεγάλη ευαισθησία και με επαγγελματική μαεστρία. Τους ευχαριστώ θερμά.

Δεχθήκατε συγχαρητήρια  τηλεφωνήματα από στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης;

Στα είκοσι χρόνια που ασχολούμαι με το θέμα του Διστόμου, την ιστορική αλήθεια για τη σφαγή και την διεκδίκηση αποζημιώσεων από τη Γερμανία δεν υπήρξε καμία επαφή από την ελληνική κυβέρνηση. Οι πρόεδροι Στεφανόπουλος και Παπούλιας έδειξαν επανειλημμένα το ενδιαφέρον τους.

-Η εικόνα της Ελλάδας με τη νέα κυβέρνηση πως σας φαίνεται; Πιστεύετε ότι θα έχουμε αποτελέσματα;

Ελπίζω πολύ, μετά από τις πικρές εμπειρίες των τελευταίων χρόνων να αποδείξουν οι νέοι κυβερνήτες το ενδιαφέρον τους για το καλό του τόπου και του λαού και όχι για τοπικά και ξένα συμφέροντα. Αν αυτό γίνει αντιληπτό από το λαό θα υπάρξει η αναγκαία υποστήριξη και υπομονή ώσπου να αρχίσουν να φαίνονται ευχάριστα αποτελέσματα.

-Σπόρος της σκέψης η μνήμη; 

Η μνήμη είναι ο αγρός, το εύφορο χώμα, η μήτρα που θα αγκαλιάσει το σπόρο και θα τον θρέψει  να βλαστήσει, να ανθίσει και να καρποφορήσει. Τη λήθη ασπάζονται αυτοί που χτίζουν στην άμμο.

Oι πληγές του πολέμου κλείνουν μόνο για τους ηττημένους;

Οι νικητές ξεχνούν γρήγορα τις πληγές του πολέμου. Ο θρίαμβος είναι μέθη και αμνησία. Η μεγαλύτερη πληγή για τους ηττημένους είναι η ίδια η ήττα που θεραπεύεται πιο δύσκολα από τα ανθρώπινα και υλικά τραύματα. Αλλά η πιο αγιάτρευτη πληγή είναι η ήττα των νικητών, όπως την έζησε η Ελλάδα μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο και ζει ακόμα παρ΄ όλες τις σάλπιγγες των παρελάσεων και των διδακτικών βιβλίων.

Τι ανθρωπότητα οραματίζεστε;

Μια ανθρώπινη οντότητα όπου θα διδάσκονται οι νέοι και οι νέες να ξεχωρίζουν την αλήθεια από την υποκρισία. Μόνο έτσι θα μπορέσουν να κάνουν τις σωστές επιλογές ώστε να δημιουργήσουν σταδιακά μια πιο ανθρώπινη κοινωνία. Και όμως αυτή η ουτοπία είναι εφικτή.

-Που αποδίδετε τα υψηλά ποσοστά της Χρυσής Αυγής στη χώρα μας;

Η Χρυσή Αυγή υπήρχε αλλά δεν έπαιρνε ψήφους γιατί σχεδόν όλοι οι οπαδοί της έβρισκαν κάποιον άλλο υποψήφιο που τους υποσχόταν το κάτι παραπάνω από τον κόπο τους και την αξία τους για το προσεχές μέλλον. Αν αυτό είναι σωστό θα έπρεπε να αναρωτιόμαστε γιατί δεν ήταν ακόμη μεγαλύτερα τα ποσοστά της ή αν άρχισε επιτέλους μια μεγάλη μερίδα του αλλού να πιστεύει πως η αναξιοκρατία είναι η μεγαλύτερη πληγή του τόπου και του λαού μας.

-Η Γερμανία μας οφείλει μόνο οικονομικές αποζημιώσεις;

Η Γερμανία οφείλει πρώτα απ΄ όλα στον εαυτό της μια αληθινή και ειλικρινή αντιμετώπιση τους παρελθόντος της και την απελευθέρωσή της από τα ταμπού και τις υπεκφυγές. Βοηθώντας την σε αυτό θα μπορέσουμε να συζητήσουμε τις απαιτήσεις μας. Προσωπικά, κατάφερα με επιμονή είκοσι χρόνων να αναγνωριστεί η σφαγή του Διστόμου σε μεγάλο βαθμό, παρ όλο που θα επιθυμούσα την επίσημη συγνώμη της σημερινής γερμανικής κυβέρνησης για την εκμετάλλευση επί δεκαετίες του ναζιστικού ψέματος για το Δίστομο.   Βλέπετε το γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών είναι ακόμη ποτισμένο με τη ναζιστική ύβρη, ανίκανο να αναπτύξει δύναμη και θάρρος για μια έντιμη συγνώμη.

-Θεωρείτε εφικτές τις διεκδικήσεις μας ;

Στην πολιτική όλα είναι εφικτά, αν οι δυο πλευρές ξέρουν τι θέλουν, τι τους ανήκει δίκαια και ποιανού το συμφέρον διαπραγματεύονται. Με τους γερμανοτσολιάδες συνηθίσαμε τη Γερμανία να τα θέλει και να τα κάνει όλα δικά της,  με διάφορα κόλπα και την υποταγή μας. Καιρός είναι πια, λίγο πριν κλείσουμε τα 200 χρόνια ανεξαρτησίας μας να διαπραγματευτούν άνθρωποι, ελεύθεροι αντιπρόσωποί μας, με μια Γερμανία απελευθερωμένη από κόλακες.

-Τι θα συμβουλεύατε με την σοφία της ζωής σας τους νέους μας σήμερα;

Να αναρωτιούνται –όπως είχε πεί ο Κέννεντι στους Αμερικανούς- όχι τι μπορεί να κάνει η πατρίδα για αυτούς, αλλά τι μπορεί να κάνει ο καθένας τους για την πατρίδα.

-Ο αγαπημένος σας στίχος από τα ποιήματα που γράφετε;

«Ποτέ να μην ξεχάσεις το παιδί!» Έμοιαζε τρομερό, τώρα ξέρω πως άντεξα 70 χρόνια. Ίσως να είναι η πιο προσωπική μου συμβουλή στη νεολαία.

Print Friendly, PDF & Email

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here