Αρης Μπινιάρης: «Το 1821 με ΡΟΚ»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

 

      Όποιος θέλει να μάθει ποιοί ήταν αυτοί που επαναστάτησαν και σκοτώθηκαν, για να ξεπουλάμε εμείς σήμερα την ελευθερία μας στο ΔΝΤ και την ΕΕ. Όσοι ρηξικέλευθοι ιστορικοί κλπ μιλάνε για κατασκευή ελληνικού έθνους, όσοι αμφισβητούν την ίδια μας την ύπαρξη και την (αλλοτροιωμένη) ταυτότητά μας. Όσοι έχουν την υποτυπώδη γενναιότητα να έρθουν αντιμέτωποι με τον εαυτό τους και το παρελθόν τους, και να αναλάβουν την δική τους ευθύνη και χρέος, όσοι καταλαβάινουν ότι η αυτογνωσία είναι απαραίτητη σαν την αναπνοή.   Η εκπληκτική, συνταρακτική παράσταση: «Το ‘21», με μουσική υπόκρουση πρωτότυπη ροκ μουσική (μπάσο ο Βίκτωρας Κουλουμπής,  τύμπανα ο Πάνος Σαρδέλης) τους περιμένει κάθε Δευτέρα βράδυ 9 μμ στο θέατρο Πορεία (Πλατεία Βικτωρίας, οδός Τρικόρφων)

      Την παράσταση εμπνεύσθηκε και οργάνωσε ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Άρης Μπινιάρης, που είχε καταπλήξει προ ετών στο Φεστιβάλ Αθηνών  με το «Θείο Τραγί» του Γιάννη Σκαρίμπα. Στο Φεστιβάλ παρουσίασε για πρώτη φορά και «Το ’21». Η μιας ώρας παράσταση  αποτελείται από αποσπάσματα κειμένων που έχει επιλέξει ο Άρης Μπινιάρης,  που συγκλονίζει, συγκινεί και ξεσηκώνει με την εκπληκτική παρουσία του στην σκηνή. Περφόμερ όμοιό του, δύσκολα συναντάμε.

Στην παράσταση ακούμε τους άγνωστους, στο ευρύ κοινό, αφορισμούς της Εκκλησίας κατά της Επανάστασης και των Επαναστατών: «επανάστασις εσηκώθη… μη πλανηθείτε αδελφοί, μη πλανηθείτε… από την μιαράν ελευθερίαν», που δίνουν όλο το υπόβαθρο του πολυμέτωπου αγώνα του ’21 προς τους Τούρκους, την Εκκλησία, τις Μεγάλες Δυνάμεις, τους κοτζαμπάσηδες και τον ίδιο της τον εαυτό, λόγια του Καραίσκάκη, λόγια του Κασομούλη που περιγράφει τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» στο υποτιμημένο και ξεχασμένο εδώ και δεκαετίες Μεσολόγγι. Αυτούς  που δίδαξαν, άνδρες γυναίκες γέροι παιδιά, τι θα πει γενναιότητα και πατριωτισμός. Που στο Πολυτεχνείο το ’73, δεξιά από την πύλη που έριξε το τανκ, την Παρασκευή το βράδυ γύρω στις 8, φοιτητές φώναζαν: «Εδώ είν’ το Μεσολόγγι!». Το ‘χετε ξανακούσει από τότε; Το εξοστράκισαν από την  συνείδηση μας.

    Η ελληνική ιστορία δεν ξεκίνησε το 1917 ούτε το 1945 ούτε το 1974. Την καταχωνιάζουμε και την διαστρεβλώνουμε συστηματικά. Δεν θα μας βγει σε καλό. Καιρός για λίγη πραγματικότητα. Ο λόγος στον Άρη Μπινιάρη.     

-Πώς προέκυψε η ενασχόλησή σας με το ’21;

     Ήταν το επόμενο καλλιτεχνικό μου βήμα μετά το Θείο Τραγί του Γ. Σκαρίμπα. Αφορμή   στάθηκε ένα άλλο βιβλίο του Σκαρίμπα «Το ’21 κι η αλήθεια». Το διάβασα και  συνειδητοποίησα πως η «επίσημη» ιστορία που μας διδάξαν στο σχολείο απέχει πολύ από  τα πραγματικά γεγονότα. Η πολιτεία μέσω της σχολικής εκπαίδευσης προσπαθεί να δημιουργήσει ένα χάσμα, μεταξύ των εξεγερθέντων του ’21 και σε μάς που ζούμε σήμερα.  Γι’ αυτό, και αφού τους γυάλισε τα μουστάκια και τους φρεσκοσιδέρωσε τις φουστανέλες, μάς τους αγιοποίησε, κρεμώντας τους στις σχολικές αίθουσες. Κοιτάζοντάς τους, θα ‘λεγε κανείς πως πρόκειται περισσότερο για ήρωες παραμυθιών και λιγότερο για  πραγματικούς ανθρώπους. Μ’ αυτό τον τρόπο δημιουργεί μια απόσταση ασφαλείας και καθιστά ακίνδυνους τόσο τους ίδιους τους, όσο και την εξέγερσή τους. Αυτήν την  απόσταση θέλησα να καταλύσω μέσω της παράστασης. Να θυμηθούμε κια να νοιώσουμε την ανθρώπινη  υπόσταση εκείνων των πολεμιστών. Να τους δούμε με τα βρώμικα από τη μάχη ρούχα τους, να ακούσουμε τις βραχνιασμένες φωνές τους, να αισθανθούμε την αγωνία αλλά και την παλικαριά των γυναικών τους, και να δούμε εν τέλει, τί πραγματικά έκαναν άνθρωποι μιας, όχι και τόσο μακρυνής εποχής, για να μη ζήσουνε σα δούλοι.

 -Η απόφασή σας είναι ιδιαιτέρως τολμηρή. Είσθε τολμηρός σε καλλιτεχνικό και σε προσωπικό επίπεδο;

       Με συγκινεί η προοπτική της μετατόπισης από μια κατάσταση εξάρτησης και υποτέλειας σε μια κατάσταση ελευθερωμένη. Με απασχολεί σε προσωπικό, σε κοινωνικό και σε καλλιτεχνικό επίπεδο. Η απόφασή μου δεν ξέρω αν είναι τολμηρή, είναι σίγουρα συνεπής με συναισθήματα περηφάνιας, θαυμασμού και δέους απέναντι στη στάση των πολεμιστών του ’21, αλλά και θυμού, αγανάκτησης και θλίψης με το πώς η «επίσημη» πολιτεία και ιστορία μας επέβαλε να συσχετιστούμε μαζί τους, μάλλον για το πώς μας επέβαλε να ΜΗΝ συσχετιστούμε μαζί τους. Μου ‘πε ένας φίλος της προάλες, πως τόσο η «επίσημη» πολιτεία όσο και αρκετοί φιλήσυχοι υπήκοοι, θα προτιμούσαν τους πολεμιστές σαν άφυλα παιδαρέλια με αποτριχωμένους κοιλιακούς, όπου με εξευγενισμένες και λεπτεπίλεπτες κινήσεις θα διώχνουν τους κακούς. Εδώ, μιλάμε, έγινε πόλεμος. Πέσαν κορμιά. Κι εμείς έχουμε την πολυτέλεια να ζούμε και να τους ξεχνάμε και να τους φτιασιδώνουμε όπως μας βολεύει. Να πάμε, δηλαδή, την ιστορία κομμωτήριο για να μην σηκωθούμε απ’ τους καναπέδες μας. Ευτυχώς σώθηκαν μαρτυρίες κι απομνημονεύματα. Αυτά έχουμε στην παράσταση. Τις πραγματικές εικόνες.

-Ποια η διαφορά μεταξύ του Θείου Τραγί και του ’21;

       Θα σας πω μια διαφορά που εντόπισα ως προς το περιεχόμενο των δύο παραστάσεων. Το  1821 οι περισσότεροι οπλαρχηγοί πέθαναν ως ήρωες, δηλαδή απομονωμένοι και συκοφαντημένοι. Άλλοι βασανίστηκαν, άλλοι φυλακίστηκαν, άλλοι δολοφονήθηκαν. Φέροντας όλα χαρακτηριστικά του αρχετύπου του ήρωα, έμειναν κατάμονοι. Ο Γιάννης, στο Θείο Τραγί, λειτουργεί ως αντι- ήρωας και ίσως τελικά γι’ αυτό καταφέρνει να πετύχει το σκοπό του και να επιβιώσει.

-Πώς θα χαρακτηρίζατε το είδος θεάτρου που υπηρετείτε;

      Στο ’21 χρησιμοποιώ τη φόρμα μιας ροκ συναυλιακής αφήγησης. Το νεύρο της ροκ μουσικής, μουσική από τα γεννοφάσκια της αστική και ανατρεπτική, μπορεί να εκφράσει με μεγάλη συνέπεια τους εξεγερτικούς παλμούς της επανάστασης του 1821. Μια φόρμα όμως από μόνη της δεν αρκεί. Σημασία έχει το «τί» θέλεις να πεις, ή καλύτερα τί σημαίνει για σένα αυτό που αφηγήσαι. Από εκεί ξεκινάω. Ο τρόπος, δηλαδή η φορμα, ακολουθεί μετά. Αν χρειαζόταν να σας απαντήσω με μία φράση, θα σας έλεγα πως δεν θα μπορούσα να φανταστώ τον εαυτό μου να μην έχει ανεβάσει «Το Θείο Τραγί» και «Το ΄21».

-Ποια η δυσκολία στη σκηνή να είστε μόνος επί μια ώρα και να σηκώνετε όλη την παράσταση στις πλάτες σας;

   Ως ηθοποιός είμαι μόνος μου, αλλά στην πραγματικότητα βρίσκομαι μαζί με τον Βίκτωρα στο μπάσο και τον Πάνο  στα τύμπανα. Οι δύο τους έχουν γράψει και την μουσική της παράστασης. Η σχέση μου επί σκηνής μαζί τους δημιουργεί μια μουσικοθεατρική συν-αφήγηση. Ο καθένας από το μετερίζι του σηκώνει και το αντίστοιχο βάρος.

-Η νέα σας δουλειά θα ακολουθήσει τα ίδια μονοπάτια;

Σίγουρα θα ασχοληθώ ξανά με την ελληνική ιστορία. Θέλω, όπως και με το ’21, να πάρω  θέση και να συσχετιστώ με δράσεις του παρελθόντος που απηχούν σε προσωπικούς και κοινωνικούς κραδασμούς του σήμερα. Προσπαθώ να μην ξεχνώ πως κάποτε, κάποιοι έδωσαν τη ζωή τους για να περπατάμε σήμερα ελεύθεροι.

Print Friendly

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ