Αναστάσιος Χατζής: Καρδιοπάθειες στα παιδιά

 

 Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Διευθυντής της Παιδοκαρδιοχειρουργικής ΜΕΘ του Νοσοκομείου Παίδων ΜΗΤΕΡΑ, με μακρά θητεία 30 ετών στα τρία Νοσοκομεία Παίδων της Αθήνα. Μιλάμε με τον παιδίατρο εντατικολόγο, Αναστάσιο Χατζή.

Κύριε Χατζή,  πείτε μας τι είναι οι συγγενείς καρδιοπάθειες.

Πρόκειται για ανατομικές ανωμαλίες της καρδιάς, που υπάρχουν ήδη από την εμβρυϊκή ζωή και εμφανίζονται μετά τη γέννηση.

-Δηλαδή είναι κληρονομικές ή αποκτώνται κατά τη διάρκεια της κύησης;

Η προέλευση του είναι γενετική, άρα δεν αποκτώνται κατά τη διάρκεια της εμβρυογένεσης, όπως συμβαίνει με τις συγγενείς λοιμώξεις. Δε μπορούμε όμως να τις χαρακτηρίσουμε ως κληρονομικές, τουλάχιστον τις περισσότερες, γιατί δεν είναι σαφής ο τρόπος της δημιουργίας τους, ούτε υπάρχει γνωστή κληρονομική προδιάθεση.

-Άρα δεν υπάρχει και προγεννητικός έλεγχος;

Όντως. Μόνο αν υπάρχει ήδη ένα παιδί στην οικογένεια με συγγενή καρδιοπάθεια, το επόμενο έχει σχετικά αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσει μια από τις συγγενείς καρδιοπάθειες, όχι απαραίτητα την ίδια με το προηγούμενο.

-Πώς εκδηλώνεται η συγγενής καρδιοπάθεια και πώς γίνεται η διάγνωση της;

Κατά τη διάρκεια της κύησης πολλές συγγενείς καρδιοπάθειες διαγιγνώσκονται υπερηχοκαρδιογραφικά. Για κάποιες από αυτές σε λίγα Κέντρα του εξωτερικού έχουν αρχίσει και οι εμβρυϊκές διορθωτικές επεμβάσεις. Για τις περισσότερες αν όχι για όλες, η ασφαλής και τελική διάγνωση γίνεται μετά τη γέννηση του παιδιού.

-Όμως, αφού γνωρίζουμε πριν τη γέννηση ότι το έμβρυο έχει μια ανατομική ανωμαλία της καρδιάς, γιατί δε διακόπτουμε την κύηση;

Η ερώτηση σας είναι καίρια και η απάντηση πολύ δύσκολη. Κυρίως γιατί με την πρόοδο της Παιδοκαρδιοχειρουργικής οι περισσότερες από τις συγγενείς ανωμαλίες της καρδιάς διορθώνονται οριστικά. Άρα προφανώς δεν πρόκειται για μια χαμένη περίπτωση. Όμως γνωρίζουμε ότι αυτό μπορεί να απαιτήσει και ένα και δύο καμιά φορά και τρία χειρουργεία. Ως εκ τούτου η οικογένεια για πολύ καιρό θα κινείται γύρω από το πρόβλημα του παιδιού τους με τη συγγενή καρδιοπάθεια. Συμπερασματικά, η διακοπή της κύησης γενικά δε συνιστάται, όμως οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν τι τους περιμένει.

-Μετά τη γέννηση, πώς είναι το παιδί με συγγενή καρδιοπάθεια;

Τα περισσότερα παιδιά με συγγενή καρδιοπάθεια μετά τη γέννηση είναι καλά, με εξαίρεση τα νεογνά με σοβαρή ανωμαλία που κάνει την καρδιά να μη λειτουργεί με επάρκεια ή τα νεογνά με κυανωτικού τύπου ανατομική ανωμαλία, που έχουν το χαρακτηριστικό κυανού χρώμα γιατί δεν οξυγονώνεται το αίμα τους.

-Είπατε παραπάνω «με την πρόοδο της Παιδοκαρδιοχειρουργικής οι περισσότερες από τις συγγενείς ανωμαλίες της καρδιάς διορθώνονται οριστικά». Μιλήστε μας λίγο παραπάνω γι’ αυτήν.

Βεβαίως. Στην πραγματικότητα η πρόοδος αφορά εξ ίσου στην Παιδοκαρδιολογία και στην Παιδοκαρδιοχειρουργική, γιατί η πρόοδος αυτή ισχύει τόσο για τη διάγνωση όσο και για την αντιμετώπιση της συγγενούς καρδιοπάθειας.

-Μπορείτε να γίνετε λίγο πιο συγκεκριμένος;

Ασφαλώς. Κατ’ αρχήν με την εξέλιξη της ιατρικής τεχνολογίας και ειδικότερα της υπερηχοκαρδιολογίας και της μαγνητικής απεικόνισης της καρδιάς μπορούμε να έχουμε ακριβή και λεπτομερή διάγνωση. Η πρόοδος αυτή έχει εν μέρει εξοστρακίσει τους καθετηριασμούς καρδιάς και την καρδιοαγγειογραφία.

-Αφού λοιπόν μπει η ακριβής διάγνωση, μετά τι γίνεται;

Εξαρτάται από την ανατομική ανωμαλία της καρδιάς και από τις πιθανές λειτουργικές διαταραχές που αυτή προκαλεί. Κάποιες απαιτούν άμεση αντιμετώπιση για διευκόλυνση της κυκλοφορίας. Άλλες χρειάζονται παρακολούθηση και υποστηρικτική αγωγή. Λιγότερες δεν απαιτούν παρά μόνο τη διαγνωστική προσπέλαση, οπότε η διόρθωση αφήνεται γι’ αργότερα.

-Η μεγάλη πρόοδος που προαναφέρατε, σε τι συνίσταται;

Είναι δύο πράγματα: Πρώτον, πρόκειται για τη μη χειρουργική διόρθωση  που γίνεται με καθετηριασμό της καρδιάς (πχ το κλείσιμο μιας ενδοκαρδιακής επικοινωνίας ή τη διατήρηση ανοικτού ενός αγγείου με stent) και δεύτερον, για την ολική διόρθωση που γίνεται με την πρώτη χειρουργική επέμβαση, σε αντίθεση με τις παλαιότερες προσωρινές επεμβάσεις («παρηγορητικές»), που έκαναν την τελική διόρθωση πιο δυσχερή.

-Τα αποτελέσματα αυτής της προόδου πού φαίνονται;

Φαίνονται από την επιβίωση και θεραπεία όλο και περισσότερων παιδιών με συγγενή καρδιοπάθεια και από την ελάττωση του αριθμού των επεμβάσεων σε σχέση με το παρελθόν.

-Σ’ όλα αυτά ποιος είναι ο ρόλος της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας;

Παιδιά με συγγενή καρδιοπάθεια μπορεί να χρειαστούν έκτακτη νοσηλεία στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας προεγχειρητικά γιατί παρουσιάζουν κάποιο πρόβλημα, όπως αναπνευστική λοίμωξη ή κυανωτική κρίση, που προσωρινά τα θέτει σε κίνδυνο και έχουν ανάγκη από εντατική παρακολούθηση και «επιθετική» θεραπεία. 

-Μετεγχειρητικά;

Μετεγχειρητικά όλα τα παιδιά νοσηλεύονται στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Με την προϋπόθεση ότι η διόρθωση της ανατομικής ανωμαλίας είναι επιτυχής, ο ρόλος της Μονάδας είναι καθαρά υποστηρικτικός. Δηλαδή κυρίως με την καρδιοαναπνευστική υποστήριξη το παιδί υποβοηθιέται στην ομαλή μετάβαση του από την προτεραία στη νέα ανατομική κατάσταση της καρδιάς που καθορίζει και τον τρόπο της λειτουργία της. 

-Και η κατάσταση στη χώρα μας αναφορικά με των αντιμετώπιση των παιδιών με συγγενή καρδιοπάθεια ποια είναι;

Με εξαίρεση τη μεταμόσχευση καρδιάς όλες οι διορθωτικές επεμβάσεις των ανατομικών ανωμαλιών της καρδιάς γίνονται στη χώρα μας με αποτελέσματα εφάμιλλα των μεγάλων κέντρων του εξωτερικού. Η γνώση και η υποδομή που διαθέτουμε μας επιτρέπει να υποστηρίζουμε ότι κανένα παιδί δε χρειάζεται να μεταβεί πλέον σε κέντρα του εξωτερικού.

-Υποθέτω ότι τέτοιες επεμβάσεις έχουν υψηλό κόστος, άρα δύσκολα τις σηκώνουν οι αδύναμες οικονομικά οικογένειες.

Πράγματι, το κόστος είναι μεγάλο, όμως μέσα από τα κλειστά νοσήλια και τα ανθρωπιστικά προγράμματα σήμερα κανένα παιδί δε στερείται της δυνατότητας θεραπείας της συγγενούς καρδιοπάθειας του. 

-Μήπως είμαστε σε θέση να βοηθήσουμε και παιδιά από άλλες χώρες, που δεν έχουν τις ίδιες δυνατότητες;

Ήδη αυτό γίνεται, σε περιορισμένη ακόμη κλίμακα. Πράγματι παιδιά με συγγενείς καρδιοπάθειες από χώρες της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής έχουν ήδη αντιμετωπιστεί εδώ. Και αυτό δεν αφορά σε παιδιά μεταναστών ή προσφύγων μόνο, αλλά και σε παιδιά που ήλθαν από τη χώρα τους με τη βοήθεια ανθρωπιστικού προγράμματος για τη διόρθωση της ανατομικής ανωμαλίας της καρδιάς τους.

 

Print Friendly

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ