Φωτεινή Φραγκούλη: «Γλυκό βάσανο η έγνοια των παιδιών»

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΓΙΩΡΓΟ ΚΙΟΥΣΗ

Στην άκρη άκρη των λέξεων, στην αρχή ή στο τέλος μιας ιστορίας, είναι ένα μικρό σπιτάκι ολομόναχο. Εκεί μένει ο ποιητής των παραμυθιών. Αυτός που παίρνει τις αλήθειες και τους βάζει ρούχα παραμυθένια.Μια βραδιά χάθηκα κι εγώ στο δάσος μιας ιστορίας και προσπαθώντας να βγω, βρέθηκα στο σπιτάκι του. Χτύπησα την πόρτα του και με καλοδέχτηκε. Τι σπίτι! Παραμυθένια ομορφιά! Με έβαλε να κοιμηθώ σε ένα στρώμα από λέξεις.Το πρωί όταν ξύπνησα, ανάλαφρη και σαν να είχα ξαναγεννηθεί, τον ευχαρίστησα και εκείνος με κέρασε πέντε έξι, έξι εφτά, εφτά οχτώ… ιστορίες για πρωινό. Κι εγώ μαζί σας θα τις μοιραστώ.Αυτό το βιβλίο είναι ένα στρώμα από λέξεις που σαν μαγικό χαλί μάς ταξιδεύει. «Ελιά στο πέλαγος» της Φωτεινής Φραγκούλη, εκδόσεις Πατάκη.

Όπως σημειώνει ο Μάνος Κοντολέων: «Το τελευταίο της αυτό βιβλίο είναι μια συλλογή διηγημάτων όπου το ρεαλιστικό φλερτάρει με τον φανταστικό, η έκπληξη του απρόοπτου γίνεται σύμβολο ιδεολογικά φορτισμένο – ένα ψάθινο καπέλο, για παράδειγμα, φέρνει το καλοκαίρι μέσα στο καταχείμωνο* ο χαμένος χρόνος αποδεικνύεται φύλακας των αναμνήσεων* μια ελιά μέσα στο πέλαγο θα αποδείξει πως το παιδικό όνειρο ακολουθεί πάντα τα χνάρια της ενήλικης ζωής μας. Κάπως έτσι πρέπει να διαβαστεί και ο ίδιος ο τίτλος :Μια ελιά μεσοπέλαγα! Άρτια έκδοση. Άξια του κειμένου και στην αρτιότητα αυτή σαφέστατα συμβάλουν οι ασπρόμαυρες εικόνες της Εύης Τσακνιά».

-Μόλυβος η πατρίδα;

Μόλυβος,  η μητρική και πατρική αγκαλιά. Η έκπληξη και ο θαυμασμός για το μυστήριο της ζωής Η εξοικείωση με τα πλάσματα της φύσης , τα δέντρα,  ο ανθρώπινος λόγος, το ένσαρκο παραμύθι μου. Τα χειροπιαστά τοπία της προσωπικής μου μυθολογίας. Της  καρδιάς πατρίδα, αγαπημένη.

-Θάλασσα η αφετηρία;

Η θάλασσα ανεξάντλητη .Η νηνεμία και η σφοδρότητα. Το ταξίδι και ο νόστος. Συνείδηση της αδυναμίας ,ενδυνάμωση της αγωνιστικότητας. Αυτοπροσδιορισμός. Ναι,  ζω με τη θάλασσα ,τη  γοητεία και τον φόβο της. Με την θάλασσα και δια της θαλάσσης.

-Σημείο αναφοράς ο γενέθλιος τόπος στα βιβλία σας;…

Τα παιδικά χρόνια είναι ο καμβάς της ζωής, το στημόνι της ύφανσης των εμπειριών. Είναι φυσικό λοιπόν ως ένα σημείο να είναι αναφορά. Όταν βέβαια πρόκειται  για τον Μόλυβο ίσως είναι πιο έντονη  , μιας και το τοπίο είναι ιδιαίτερου κάλλους  και η αισθητική συγκίνηση που προσφέρει , ανεξάντλητη.

-Με παιδικές θύμησες πασπαλισμένες με άχνη ζάχαρη;

Το πέρασμα του χρόνου έκανε και τα πικρά γλυκά. Το σταθερό στοιχείο των παιδικών μου χρόνων, αυτό που μου δόθηκε απλόχερα και σταθερά,  ήταν η αγάπη. Αυτή διέσωσε τη θέρμη της ζωής. Νιώθω τυχερή . Η αγάπη όλα τα δύσκολα τα εγχάραξε με νηφάλιο τρόπο , με φυσική αποδοχή.

-Μικρή, σας έλεγαν παραμύθια;

Μικρή άκουσα πολλά παραμύθια . Αυτό όμως που θεωρώ πολύ καθοριστικό για μένα, ήταν οι προφορικές αφηγήσεις  ,συγκλονιστικές αφηγήσεις, ανθρώπων βουτηγμένων στο ζουμί της ζωής. Πρόσφυγες, ναυτικοί, συγγενείς  ξενιτεμένων, ερωτευμένοι, προδομένοι . Άνθρωποι με σφοδρότητα συναισθημάτων ως περιεχόμενο και με αριστοκρατική διαχείριση στην έκφραση . Με λόγο πυκνό, παραστατικό, ποιητικό. Ένας κόσμος πλούσιος , πολύπλοκος, μαγικός. Νομίζω ότι το σκηνικό της αφήγησης ,η  εξάχνωση του πόνου και της νοσταλγίας με την εξομολόγηση με κάνει να πω με βεβαιότητα ότι συνάντησα το παραμύθι, ολοζώντανο.

«Τα παιδιά που δε συναντήθηκαν με τα παραμύθια τα βρίσκει απροετοίμαστα η ζωή»;

Το πιστεύω αυτό. Είναι γνωστή  η ικανότητα των παραμυθιών να βοηθούν την έκφραση της φωτεινής αλλά και της σκοτεινής πλευράς της ζωής. Συμβάλλουν επιτυχώς στην προσέγγιση της μεταφορικής έννοιας που ωριμάζει την μεταγλωσσική λειτουργία και  που μας βγάζει ανεπαισθήτως στην ενσυναίσθηση. Άλλωστε είναι γνωστό ότι οι ιστορίες που μας αποκοιμίζουν, μας αφυπνίζουν! Τα παραμύθια είναι τα ψέματα που αφηγούνται τις μεγάλες αλήθειες του κόσμου. Τροφοδοτούν  πανανθρώπινη συνείδηση. . Είναι καθρέφτης της  ύπαρξης το παραμύθι και είναι  τεράστια η ψυχαγωγική και η παιδαγωγική του σημασία. Δυστυχώς δεν έχει ανάλογη της αξίας του, θέση στο σχολείο .

-Το αγαπημένο σας παραμύθι; Γιατί;

Το αγαπημένο μου έντεχνο παραμύθι ήταν η Τοσoδούλα του Άντερσεν. Για την μικροσκοπική μεταμόρφωση .  Για την είσοδο στον μικρόκοσμο που σου χαρίζει την θέαση του μακρόκοσμου απλόχερα. Για το λίγο που γίνεται πoλύ.  Από τα λαϊκά μας παραμύθια ξεχωρίζω την Ξυλομαριώ  γιατί με συντρόφευσε επί  μια ολόκληρη  βδομάδα, κάθε βράδυ με παραστατική αφήγηση, από μια γειτόνισσα, συμβάλλοντας στην ίαση μου από μια παιδική ασθένεια!

-Μέσα στο θλιβερό εφετινό καλοκαίρι με ένα στρώμα από λέξεις, σαν μαγικό χαλί, μας ταξιδεύετε…

Μέσα στο θλιβερό ελληνικό καλοκαίρι ταξιδεύω και εγώ και οι αναγνώστες ,ελπίζω, με το νέο βιβλίο μου από τις  εκδόσεις Πατάκη με τίτλο Ελιά στο πέλαγος. Σε εικονογράφηση της Εύης Τσακνιά. Ο παρηγορητικός χαρακτήρας της τέχνης, ίσως περισσότερο από ποτέ,  ας μας θωπεύει και ας μας ενδυναμώσει , ας μας  δώσει ανάσα.

-Τι περιλαμβάνει το νέο σας βιβλίο «Ελιά στο πέλαγος»; 

Είναι έντεκα ιστορίες που με συγκίνηση  και λιτότητα ψιθυρίζουν τους θησαυρούς της καθημερινότητας που σταθμίζουν τη ζωή.

-Δασκάλα και συγγραφέας σημαίνει….

Σημαίνει ότι μαθητεύω και αυτό είναι πολύ γοητευτικό. Μεγαλώνεις αλλά δεν γερνάς.   Γίνεσαι ευέλικτος αποδέχεσαι τη διαφορετικότητα, εκπαιδεύεσαι στη διαχείριση των συναισθημάτων και διατηρείς την παιδικότητά σου χωρίς να καταργείς τον ενήλικα εαυτό σου.  Κρατιέσαι με ένα γλυκό βάσανο στην έγνοια των παιδιών και στη γραφή. Το ένα τροφοδοτεί το άλλο.

 

Γιατί στην πλειοψηφία τους ούτε οι γονείς, ούτε οι εκπαιδευτικοί έχουν έρωτα με το βιβλίο.  Η  φιλαναγνωσία  δεν διδάσκεται,  μεταδίδεται ως συγκίνηση. Είναι μιμητική συμπεριφορά και ξεκινά από βρεφική ηλικία. Δεν είναι το πρέπον αλλά το αναγκαίο που τέρπει.

-Πως φαντάζεστε το ελληνικό σχολείο;

Το σχολείο το θέλω  τόπο δημιουργικής μάθησης,  ερευνητικής διάθεσης ,  διαθεματικής προσέγγισης, αυτενέργειας, αποδοχής του διαφορετικού. Τόπο χαράς και αμοιβαίας  προσπάθειας .Τόπο συνεργασίας παιδιών,  εκπαιδευτικών,  γονέων. Όπου η τέχνη θα συνδράμει  την μάθηση και θα καταργεί  την πλήξη. Ακούγεται ουτοπικό και ανέφικτο .Δεν είναι.  Τριάντα τρία  χρόνια στο δημόσιο σχολείο ,πολλές φορές μπήκα με τα πόδια και βγήκα από την τάξη πετώντας.  Χρειάζεται τόλμη και ευελιξία.  Φυσικά δεν είναι μόνο ατομική προσπάθεια αλλά είναι και ατομική.   Αρκεί να μην εγκλωβιστείς στο ρόλο του δημοσίου υπαλλήλου.

-Εκτός απο την ομορφιά και την αρμονία τι άλλο έδιωξε από τη ζωή μας η κρίση;

Καμία κρίση δεν μπορεί να εκδιώξει από την ζωή μας την ομορφιά και την αρμονία. Η κρίση ροκανίζει την καθημερινότητα. Φθείρει ,αλλοιώνει τους  μηχανισμούς πρόσληψης του ωραίου. Μας βυθίζει στην ομίχλη,  την απόγνωση. Τα δέντρα όμως στέκονται με όλους τους καιρούς. Η φύση έχει πολλά να μας διδάξει και η ιστορία επίσης. Όσο είναι κανείς ζωντανός τίποτα δεν τελειώνει. Και οι χειρότερες φουρτούνες κάποτε κοπάζουν. Είναι νομοτέλεια.

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

2 ΣΧΟΛΙΑ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here