Φωτεινή Τσαλίκογλου: ‘’Τα κρυφά δώρα της απώλειας’’

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

 

«Κάποια στιγμή αντιλαμβάνεσαι ότι τα σωσίβια που τόσο καιρό μας ταξίδευαν σε μια δήθεν αδιατάρακτη θάλασσα ήσαν τρύπια και η θάλασσα στην πραγματικότητα ήταν  μια αγριεμένη, αφιλόξενη θάλασσα. Απειλητικά  κύματα πάνε να σε πνίξουν. Μπορεί όμως και να είναι  η στιγμή της αλήθειας σου. Η στιγμή που αντιλαμβάνεσαι ότι ήλθε η ώρα επιτέλους  να μάθεις να κολυμπάς. Η ώρα των μαθημάτων κολύμβησης.  Μεγάλωσες πια!!   Δεν εχεις ανάγκη από σωσίβια και μπρατσάκια  για να επιπλεύεις.  Εξ ορισμού τα δεκανίκια είναι τρύπια Έφτασε η οδυνηρή αλλά και καθαρκτική στιγμή να το αντιληφθείς. Και αυτό είναι που τα τελευταία χρόνια με παρακινεί να αναφέρομαι στα ‘’κρυφά δώρα της απώλειας’’….».

Μιλάμε με την Φωτεινή Τσαλίκογλου, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, με αφορμή μια πρόσφατη διάκριση για την κυκλοφορία του βιβλίου της ‘’Secret Sister’’στην Αμερική.

Πως θα σχολιάζατε τη  διάκριση του βιβλίου σας στην Αμερική από το περιοδικό World Literature Today;  Τι σημαίνει για σας οτι η μετάφραση του βιβλίου  ‘’8 ώρες και 35 λεπτά’’ ήταν ανάμεσα στις 75 αξιοπρόσεκτες μεταφράσεις της χρονιάς; Και μάλιστα ήταν το μοναδικό ελληνικό βιβλίο;

Ήταν μια μη αναμενόμενη  χαρά. Μετά ένοιωσα αμηχανία που, έτσι κι αλλιώς, οι λεγόμενες επιτυχίες σου προκαλούν. Σε τέτοιες συνθήκες ‘’ικανοποίησης’’ μπαίνεις σε ένα διάλογο εσύ με τον εαυτό σου, εσύ με τον καθρέφτη σου. Αναρωτιέσαι για την ουσία του έργου σου. Αξίζει τις διακρίσεις; Ποια τα κριτήρια εν γένει των διακρίσεων;  Μήπως έγινε κάποιο λάθος; Εχω όμως την αίσθηση ότι  οι διακρίσεις που δεν σε προβληματίζουν, που απλά και μονον σου προσφέρουν μια αίσθηση επάρκειας, κάπου, κάπως, υπονομεύουν τα οποία δώρα της όποιας διάκρισης…..Και βέβαια η επάρκεια στη γραφή  μονον ως ‘’ψευδο-επάρκεια’’ υφίσταται.

Το βιβλίο κυκλοφόρησε στην αρχή της χρονιάς στα αγγλικά από τις Europa Editions σε μετάφραση Mary  Kitroeff;

Ναι. Η  εξαιρετική μετάφραση της Μαίρης Κιτροεφ υπήρξε καθοριστική στη διάκριση και στις πολύ καλές κριτικές που έλαβε έξω το βιβλίο. Μια μετάφραση μπορεί, όπως καλά γνωρίζουμε, να καταστρέψει, να σεβαστεί ή ακόμα και να αναδείξει το κείμενο. Η Μαίρη Κιτροέφ με μαεστρία, γνώση  και ευαισθησία ανάδειξε το βιβλίο μου.

Η ιστορία τριών γενεών μέσα σε 8 ώρες και 35 λεπτά, όσο διαρκεί η πτήση από τη Νέα Υόρκη στην Αθήνα. Το βιβλίο αφηγείται την περίπτωση του Τζόναθαν, ενός Ελληνοαμερικανού τρίτης γενιάς ο οποίος αποφασίζει να επισκεφτεί για πρώτη φορά την πατρίδα του;

Για να μην συντριβείς χρειάζεται να έχεις στα χέρια σου το νήμα μιας ιστορίας. Αναζητάς την αφήγηση της ιστορίας σου. Καλείσαι να αναμετρηθείς, δηλαδή, με τα ανεπούλωτα τραύματα του παρελθόντος. Ισχύει για ένα άτομο, για μια οικογένεια, για μια χώρα. Η ιστορία της οικογένειας Αργυρίου στο βιβλίο μου μπορεί να ειδωθεί σαν μια αλληγορία για την πολύπαθη ιστορία της Ελλάδας στη διάρκεια του 20 ου αιώνα. Ο Τζοναθαν επιστρέφοντας για πρώτη φορά στη χώρα της καταγωγής του θα πρέπει να ξεκαθαρίσει, ή έστω να επινοήσει μια ιστορία αποκρυπτογράφησης τραυμάτων.

Για εντυπωσιακή νουβέλα, απρόσμενη γροθιά στο στομάχι κάθε αναγνώστη κάνει λόγο η Lucy Scholes, στον Independent. Γράφτηκε ακόμα ότι είναι ένα ονειροπόλο μυθιστόρημα.

Το ονειρικό στοιχειό βρίσκεται σε ένα συνεχή διάλογο με την αμείλικτη πραγματικότητα. Για μένα είναι ο μόνος τρόπος  να επιτρέπω στο όνειρο να με καθοδηγεί. Να μην αφήνομαι στην έλξη της  λησμονιάς της πραγματικότητας ακόμα και όταν αυτή, ή μάλλον ιδίως όταν αυτή η πραγματικότητα, βιώνεται ως δυσβάστακτη.

-Μια ιστορία επίπονων προσωπικών και συλλογικών αναμνήσεων οι οποίες πλέον δεν κρατούνται μυστικές;

Είναι η ιστορία των μυστικών μιας οικογενείας που διατρέχει δυο αιώνες ιστορίας. Η ιστορία γράφεται όχι μονό από τα ομολογημένα αλλά κυρίως από τα ανομολόγητα τραύματα και τα μυστικά της που όσο μένουν ανεπεξέργαστα  κακοφορμίζουν

– Στο τέλος μένει η αγάπη, η συνύπαρξη, η ελευθερία, άπιαστα ιδανικά; Όπως ωραία το έχετε πει η ηθική της αναζήτησης….

Ναι…ναι….η  ηθική της αναζήτησης. Αυτή η ηθική είναι τελικά και ο ύστατος συγγραφέας κάθε έργου…

Ως χώρα σήμερα πασχίζουμε να υπάρχουμε; Κολυμπάμε με ένα τρύπιο σωσίβιο και γύρω σαν μανιασμένος ωκεανός ο θάνατος, η κατάθλιψη και η απώλεια;

Κάποια στιγμή αντιλαμβάνεσαι ότι τα σωσίβια που τόσο καιρό μας ταξίδευαν σε μια δήθεν αδιατάρακτη θάλασσα ήσαν τρύπια και η θάλασσα στην πραγματικότητα ήταν  μια αγριεμένη, αφιλόξενη θάλασσα. Απειλητικά  κύματα πάνε να σε πνίξουν. Μπορεί όμως και να είναι  η στιγμή της αλήθειας σου. Η στιγμή που αντιλαμβάνεσαι ότι ήλθε η ώρα επιτέλους  να μάθεις να κολυμπάς. Η ώρα των μαθημάτων κολύμβησης.  Μεγάλωσες πια!!  δεν εχεις.αναγκη από σωσίβια και μπρατσάκια  για να επιπλέεις.  Εξ ορισμού τα δεκανίκια είναι τρύπια Έφτασε η οδυνηρή αλλά και καθαρκτική στιγμή να το αντιληφθείς. Και αυτό είναι που τα τελευταία χρόνια με παρακινεί να αναφέρομαι στα ‘’κρυφά δώρα της απώλειας’’….

 

ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΤΣΑΛΙΚΟΓΛΟΥ

The Secret Sister

by Fotini Tsalikoglou

Publication Date: 8 Jan. 2015 Europa Editions

 

Book Description

The past isn’t over. It isn’t even past. For Jonathan, a third generation Greek American who has never set foot in his ancestral homeland, a journey to crisis ridden contemporary Greece will unleash a century of buried family secrets. From the burning quay at Smyrna to present day Manhattan, the Argyriou family has been pursued by disaster. In the 1922 Greco-Turkish War, little Frosso and her sister Erasmia flee as Turkish soldiers descend on their village. Orphaned and destitute, the two girls have only each other to rely on as they scrape together a life in the immigrant slums around Athens. Eighteen years later, Europe is stewing and Frosso is offered a chance for a new life in America by her fiancé Menelaos. Compelled to leave by the impending war, Frosso boards the ship “New Greece” with a heavy heart, but before the ship reaches harbor her grief takes hold and Frosso throws herself into the ocean. A forlorn Menelaos returns to Greece and marries his beloved’s sister, Erasmia, and the couple eventually settles in New York. They bestow on their only daughter the haunted name of her departed aunt but the burden of family history ultimately destroys Frosso and compels her son Jonathan to uncover the shadowy history of the Argyriou family. Fotini Tsalikoglou’s poetic, atmospheric novel explores the blurred line between history and memory. Psychologically complex and deeply moving, The Secret Sister is a brilliant mediation on the irrepressible need for people to tell stories.

 

Reviews

The Secret Sister, was reviewed by Suzy Joinson in the Independent on Sunday:

“…contemporary Greek writing is currently awash with interpretations of “the crisis” and attempts to contextualise and understand the unravelling of a country with a complex past and an increasingly heart-broken present. The Secret Sister is the story of third-generation Greek American Jonathan as he takes his first trip to the motherland. It is a slim novel, but hallucinatory and intense. Reading it feels like stepping into another person’s dream, and indeed in a recent lecture given in Athens Tsalikoglou told a packed room: “Greeks feel like they are in a bad dream”. It is a story of painful memories, both collective and personal, that will no longer be kept quiet.”
http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-secret-sister-by-fotini-tsalikoglou-book-review-journey-into-a-nightmare-9984325.html

In the Independent’s weekly book pages:
The Secret Sister, brought to us by Europa Editions, is about the legacy of trauma. It gives us a powerful taste of the writing that has been fired into existence in Greece by the dramatic changes of late, and it leaves me, for one, wanting to read much more.’ – –The Independent

“Tsalikoglou’s slender novella packs an unexpectedly impressive punch in every way possible, managing to traverse the breadth of the 20th century, and the depths of the psychology of three generations of one family.”
http://ind.pn/1DwyVGS
by Lucy Scholes in The National:

“The Secret Sister is a mesmerising read; a psychologically rich and haunting study of things “lost in silence” within one family, the individual trials they suffer mirrored and magnified in the larger conflict and hardship suffered by their homeland over the course of the 20th century.”

http://www.thenational.ae/arts-lifestyle/the-review/greek-tragedies-the-secret-sister-is-a-novel-about-the-impossibility-of-escaping-the-past

 

By Mary Whippler in Seeing the World through books

»…..Readers looking for a change of pace and an analysis of how much we may all be connected to and controlled by family secrets will find this novella a treasure trove of suggestions»

http://marywhipplereviews.com/fotini-tsalikoglou-the-secret-sister-greece/

 

by Aaron Westerman in the Typographical Era

»…..eight hours and thirty-five minutes. That’s the average flight from New York to Greece. It s also the original title of Fotini Tsalikoglou’s heartbreaking familial tale

The Secret Sister…..Her story and Kitroeff’s translation of it are engrossing, thrusting the reader immediately into Jonathan’s head space, compelling them to travel with him on this psychological journey to center of shared grief….The Secret Sister offers readers an unshakable trip that’s well worth taking»

http://www.typographicalera.com/the-secret-sister-b
y-fotini-tsalikoglou/

 

 

by Bridley Heing in World Literature Today

»…….Tsalikoglou’s use of the details is masterful as she slowly peels back layers of meaning and family history to reveal a complex relationship between the Argyriou family and the country they left behind……The result is a hauntingly poignant look at the secret lives and memories of those we consider ourselves closest and the ways in which places can be defined for generations by the secrets we keep and the truths we reveal.»

 

http://www.worldliteraturetoday.org/2015/November/secret-sister-fotini-tsalikoglou
Victoria Hislop for Tsalikoglou’s secret sister
&quot

»When I picked it up, my question was: can this really be described as a novel – it’s so short…but having finished, I answered the question. It is an epic. It is huge. So sad, so immense. It is brilliant. I felt I had travelled in time and distance and through all those generations…It is very moving.» –

–Victoria Hislop

 

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email

1 ΣΧΟΛΙΟ

Γράψτε απάντηση στο Κατερίνα Ακύρωση απάντησης

Please enter your comment!
Please enter your name here