Φωτεινή Στεφανίδη: «Μια Παναγιά την αγάπη μου έχει κλείσει»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

«Την έβγαλε στην αμμουδιά της Τρίγλιας η θάλασσα –όλοι το λένε–, σαν έπεσε η Πόλη. Την είχε φτιάξει καλλιτέχνης, εκεί στη βασιλεύουσα σε εργαστήρι αυτοκρατορικό, τον 13ο αιώνα. Οι ψηφίδες της, “πετραδάκια τοποθετημένα στον ουρανό – και πώς δεν πέφτουν;” (κουβέντα της Τριγλιανής γιαγιάς). Μαρμαράκια, υαλόμαζα, ασήμι, χρυσός, αμέθυστος, λαζουρίτης, όλα στερεωμένα στις δρύινες σανίδες με μελισσοκέρι. Η γιαγιά έλεγε ότι για να ‘ρθει κόπηκε στα τρία, εκεί που είναι ενωμένες οι τρεις σανίδες· κι ο πατέρας όλο και το έλεγε, να, ότι κι από ζωγραφική είναι πιο εκφραστικό και αέρινο αυτό το ψηφιδωτό». Δυο λόγια με τη ζωγράφο Φωτεινή Στεφανίδη για την Παναγιά της απέναντι θάλασσας.

Πώς ονομάζεται;
«Η
Επίσκεψις», τ’ όνομά της. Επισκέπτεται τους δυσκολεμένους, τους γιάνει, τους παραστέκει. Κι εκείνη δοκιμασμένη, δυο φορές προσφυγοπούλα.

Ψηφιδωτή σε ξύλο;
Σπάνια η ομορφιά της. Δέκα όλες κι όλες ψηφιδωτές εικόνες σ’ όλους τους ελληνικούς τόπους, ναι, είναι η ωραιότερη. Γύρω γύρω, ξηλωμένο το ασημένιο πλαίσιο. Ίσως αφαιρέθηκε και χάθηκε όταν κόπηκε για να ‘ρθει. Γύρω γύρω τα «πετραδάκια» πεσμένα. Λένε πως η εικόνα πλαισιωνόταν από μικρούλες παραστάσεις
μεγάλης τέχνης, επίσης ψηφιδωτές. Πεσμένες οι ψηφίδες και στις ενώσεις των σανιδιών. Σαν κόπηκε στα τρία δεν άντεξαν. Και στη μέση, στο κάτω πλαίσιο, μια εγκοπή βαθιά. Από τις λιτανείες. Πονάει όποιος βοηθάει.
PANAGIA_2

Από πότε βρίσκεται στο Βυζαντινό Μουσείο;
Τρία χρόνια μετά τον ερχομό της στη Ραφήνα, διαβάζουμε:

«ΕΦΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ
ΑΠΟΔΕΙΞΙΣ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ
Παρελήφησαν παρά της Διευθύνσεως του Βυζαντινού Μουσείου αντικείμενα προερχόμενα εκ κειμηλίων Μικράς Ασίας.
Εικών ψηφιδωτή παριστάνουσα την Θεοτόκον μετά του Ιησού, φέρουσα την επιγραφήν. Μ(ήτη)Ρ Θ(εο)Υ Η
ΕΠΙCΚΕΨΙC και προερχόμενη εκ Τριγλίας Βιθυνίας (1,06 x 0,75 μ.)
[Ακολουθεί καταγραφή άλλων κειμηλίων από την Μικρά Ασία]
Εν Αθήναις, τη 16η Φεβρουαρίου 1925
Ο Διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου
Γ. Α. Σωτηρίου»

Κι από τότε;

Από τότε στέκει εκεί. Πίσω από το μεγάλο γυαλί. Δεν ακολούθησε την αδελφή της την Παντοβασίλισσα στη Ραφήνα. Εκεί τα μεγάλα μάτια κι ας λαβώθηκαν, τα γλυκά πρόσωπα, τα θεσπέσια ποδαράκια του Χριστού, το χεράκι Του πίσω από τον λαιμό Της. Τα ονειρεμένα μπλε και πράσινα. Ο χρυσός κάμπος. Τα κόκκινα φωτοστέφανα. Τα γκρίζα μάτια.

PANAGIA_3

Print Friendly, PDF & Email

5 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Όμορφο, κατανυκτικό το κείμενό σου, Φωτεινή μου. Όπως και η εικόνα της στοργικής Μάνας Θεού και ανθρώπων. Την είδα στο Βυζαντινό Μουσείο. Συγκινήθηκα -εκτός των άλλων- και με τα ποδαράκια και το χεράκι του Βρέφους. Να σε έχει καλά η Παναγιά. Όλους να μας κρατά υπό την σκέπη της. Και τις μανούλες της ξενιτιάς που δοκιμάζονται οι αντοχές τους. Και του χρόνου!!!

    • Να είσαι καλά, Ελένη μου. Και όλος ο κόσμος κάτω από το τρυφερό της Βλέμμα. Μαζί σου και στην συγκίνηση. Έχει η Πατρίδα μας Παναγιές! Με το καλό ο Δεκαπενταύγουστος, καλή μου φίλη

  2. Να είσαι καλά, Ελένη μου. Και όλος ο κόσμος κάτω από το τρυφερό της Βλέμμα. Μαζί σου και στην συγκίνηση. Έχει η Πατρίδα μας Παναγιές! Με το καλό ο Δεκαπενταύγουστος, καλή μου φίλη

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here