Δημήτρης Φοινίτσης: «Η ζωή μας είναι εικονική»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στη Μαρία Κωνσταντοπούλου

Ο Δημήτρης Φοινίτσης ανήκει στην κατηγορία των νέων δημιουργών που ξεχωρίζει για τις διαφορετικές και εναλλακτικές ιδέες του, την πρωτότυπη αισθητική του, την πραγματική και ειλικρινή αγάπη του για το θέατρο και τις τέχνες. Χαμηλών τόνων, αποφεύγει τις δημόσιες σχέσεις και τα υπερφίαλα λόγια και επιλέγει να μιλάει μέσα από τη δουλειά του. Συναντήσαμε τον σκηνοθέτη στα παρασκήνια του «Από Μηχανής Θεάτρου», όπου αυτές τις μέρες ανεβαίνει η παράστασή του, με τίτλο «BELLEΛΕΝ«.

Πριν από λίγες μέρες έκανε πρεμιέρα στο «Από Μηχανής Θέατρο» η νέα σας παράσταση, με τίτλο «BELLEΛΕΝ». Μιλήστε μας για τη νέα σας καλλιτεχνική δουλειά, στην οποία υπογράφετε το έργο και τη σκηνοθεσία.

Πρόκειται για την Ωραία Ελένη στο σήμερα. Κυνηγημένη από την οικονομική κρίση, κάπου στην αλλοδαπή. Εκεί προσπαθεί να βιοποριστεί χορεύοντας pole dance, μπροστά στα λαίμαργα μάτια αρρένων που γυρεύουν να αγοράσουν μια κάποια ηδονή για να περάσει η νύχτα και να ξεγελάσουν τα γενετήσια ένστικτα. Είναι το μυθικό πρόσωπο του άφθαστου κάλλους, τραυματισμένο ανεπανόρθωτα στο πέρασμα των αιώνων και σε μια αδιευκρίνιστη φύση, ακριβώς όπως και η σύγχρονη Ελλάδα. Μια χώρα σε πάγια σύγχυση. Μια χώρα σε διαρκή αναζήτηση ταυτότητας, θέσης, στάτους. Αγκιστρωμένης σε ένα ένδοξο παρελθόν, που όμως τη σέρνει στο βυθό και οπωσδήποτε σε πιο αμφίβολο μέλλον. Σχεδόν καταθλιπτικό με το βάρος του χθες ως χρέος-υποχρέωση. Είναι μια είδους καταδίωξη που μας ακολουθεί και μας αποσυντονίζει. Υπόγεια αλλά καθοριστικά.Εκφυλιστικά, θα έλεγα!

BELLELEN - H (AIWNIA) TRAGWDIA THS ELENHS_NEW PHOTO_3

Πρόκειται για ένα μονόλογο που προσπαθεί να αποκαταστήσει την αλήθεια γύρω από το πρόσωπο της Ωραίας Ελένης, της αιώνιας γυναίκας που έγινε αφορμή ενός πολέμου και ουσιαστικά καταστράφηκε. Ποιο ήταν το στοιχείο που σας ενέπνευσε για να ασχοληθείτε με τη συγκεκριμένη ιστορία;

Καμιά «αλήθεια» δεν επιχειρεί να αποκαταστήσει το έργο. Αυτό έχει ειπωθεί με μια άκρως ειρωνική διάθεση, στο πλαίσιο του ιλαροτραγικού της μυθοπαρωδίας που έγραψα. Την… αλήθεια δεν την ξέρει κανείς. Ούτε καν ο Όμηρος που ήταν πιο κοντά στην εποχή από όλους τους μετέπειτα που έγραψαν για την Ωραία Ελένη! Η έμπνευση -στην προκειμένη περίπτωση- προήλθε και πάλι από το σημερινό τέλμα. Από τον εξευτελισμό και την κατάντια που έχουν οδηγήσει οι «μεγάλες δυνάμεις» (sic) έναν ολόκληρο λαό. Μια χρηματοπιστωτική παγίδα άνευ προηγουμένου. Μια ωρολογιακή βόμβα με την οποία μας απειλούν, νύχτα-μέρα, για εκκωφαντική έκρηξη-πτώχευση. Σε αυτό το χάλι ένα νέο κύμα μεταναστών αναζητά την τύχη του στο εξωτερικό. Στις χώρες των άμεσα εμπλεκομένων τοκογλύφων μας και όχι μόνον. Ένα τέτοιο πρόσωπο είναι η BELLEΛΕΝ μου. Φεύγει για να εξασφαλίσει τα προς το ζην. Με κάθε κόστος.

BELLELEN - H (AIWNIA) TRAGWDIA THS ELENHS_NEW PHOTO_6

Πώς έγινε η επιλογή της Φένιας Αποστόλου για το ρόλο της BELLEΛΕΝ;

Είχα εκείνη στο νου καθώς έγραφα το έργο. Ένα πρόσωπο από τον καλλιτεχνικό χώρο, αλλά όχι ηθοποιός. Από τον χορό. Διεφυλικό πρόσωπο και υποκριτικά ανόθευτο. Άγουρο με μια παιδικότητα, σχεδόν αρχετυπική. Σκηνικά, εννοώ. Είναι η ιδανική ερμηνεύτρια του έργου μου. Μοναδική και ατόφια!

Μέσα από το κείμενο της παράστασης ακούγονται πολλές αλήθειες για τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η θέση του Έλληνα πολίτη σε όλες αυτές τις καταιγιστικές ανατροπές που συμβαίνουν στην καθημερινότητά του;

Θέση παθητική. Έρμαιο στις ορέξεις και τις αποφάσεις των άλλων, των νταβατζήδων της τρόικας. Θέση εξευτελιστική. Απαράδεκτη. Ζούμε μια νέα υποδούλωση. Από τις πιο φρικτές περιόδους της μακραίωνης ιστορίας μας. Δεν μας αξίζει αυτό που περνάμε. Είμαστε το υπ’ αριθμόν ένα πειραματόζωο ενός σαθρού συστήματος. Το εξιλαστήριο θύμα. Με ισχυρό μερίδιο ευθύνης, όμως. Ισχυρότατο!

 

Ένα κομβικό σημείο της παράστασης είναι όταν διαβάζει η Ωραία Ελένη το ερωτικό γράμμα που της έχει στείλει ο Πάρις. Πρόκειται για μια βαθιά ερωτική εξομολόγηση που μιλάει για τον απόλυτο έρωτα. Πιστεύετε ότι στις μέρες μας ο σύγχρονος άνθρωπος δίνει αξία στον έρωτα; Έχει τη διάθεση για την αφοσίωση, την αυταπάρνηση, την πίστη;

Όχι. Δεν έχει χρόνο ή δεν θέλει να έχει χρόνο. Δεν αφήνεται και από την άλλη δεν τον αφήνουν. Τα «ερεθίσματα» είναι πάμπολλα. Όλος ο ιδιωτικός βίος έχει ψηφιοποιηθεί και εγκλωβιστεί σε μια οθόνη: κινητού, υπολογιστή, τάμπλετ κ.λπ. Η ζωή μας είναι εικονική. Ερωτευόμαστε μια εικόνα. Η πραγματικότητα της εικόνας δεν συνάδει με το περιεχόμενο του προσώπου που αντιστοιχεί. Έτσι, με την πρώτη απογοήτευση προχωράμε στην επόμενη εικόνα-πρόσωπο κ.ο.κ. Η τεχνολογία διέλυσε τις ανθρώπινες σχέσεις. Τις έκανε πιο απρόσωπες και εφήμερες. Και ο φόβος για δέσμευση γιγαντώθηκε. Η υπομονή και η επιμονή είναι, θαρρώ, άγνωστες λέξεις σήμερα. Μόνο οι παλαιότερες γενιές αντέχουν στο «μαζί». Αλλά και αυτές για άλλους λόγους. Τις περισσότερες φορές για λόγους θλιβερούς. Η συνήθεια συγκαταλέγεται ανάμεσά τους.

opus IV- O PELEKANOS 2

Παράλληλα με την παράσταση στην Αθήνα, η Ομάδα Παραστατικών Τεχνών προΤΑΣΗ παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Κρήτη το έργο του Γιόχαν Άουγκουστ Στρίντμπεργκ «Ο Πελεκάνος», δίνοντας σειρά παραστάσεων στα Χανιά, το Ηράκλειο, το Ρέθυμνο και τη Σητεία, με την υπογραφή σας στην απόδοση-διασκευή-σκηνοθεσία. Μιλήστε μας γι’ αυτή τη δουλειά σας.

Είναι μια ενδιαφέρουσα καλλιτεχνική συγκυρία, γενικώς και ειδικώς. Και μια ανάγνωση ενός κλασικού έργου, και πάλι σημερινή, και πάλι ελληνοκεντρική. Μιλάει για τη διάλυση του οικογενειακού θεσμού. Η παράσταση ξεκινάει μετά το έργο. Οι ηθοποιοί μέσα από τους ρόλους της Μητέρας, του Γιου και της Κόρης αλληλοσπαράζονται ενθυμούμενοι όσα βίωσαν. Η μνήμη των γεγονότων θεριεύει κάθε βράδυ στο διαμέρισμα των ηρώων. Πρόκειται για ένα παιχνίδι μίσους και εκδίκησης που έχει εφεύρει ο Γιος για να αποκαταστήσει τη μνήμη του χαμένου πατέρα και να τακτοποιήσει προσωπικά απωθημένα, απαλύνοντας κακοφορμισμένες πληγές. Ωθεί τη Μητέρα του να «ξαναπαίξει» όσα εγκληματικά διέπραξε με απώτερο σκοπό να συνειδητοποιήσει τα λάθη της και με άμεσο στόχο να εξασφαλίσει η ίδια τη σίτισή της. Η Μητέρα θα φάει την κονσέρβα της μόνο εάν παίξει «καλά» το ρόλο της. Αυτόν της ζωής και των έργων της. Η παράσταση μιλάει για την αγριότητα και την παραφροσύνη. Κάτι που ο Στρίντμπεργκ βίωσε πολλάκις στο οικογενειακό του περιβάλλον και αντανακλάται έντονα στη δραματουργία του.

Ποια είναι η κατάσταση του πολιτισμού της χώρας εκτός της Αθήνας; Υπάρχουν οι συνθήκες στις οποίες μπορούν να λειτουργήσουν οι καλλιτέχνες;

Υπάρχουν κάποιες σε μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά συνήθως τις καπελώνει ο ερασιτεχνισμός, ο κακός εννοούμενος ερασιτεχνισμός. Υπάρχει, ωστόσο, ένα κοινό που επιθυμεί να υποστηρίξει το διαφορετικό. Μικρό ποσοτικά, αλλά υπαρκτό. Από την άλλη, όταν η έλλειψη παραγωγής είναι τόσο γενικευμένη, όλα φαντάζουν πιο δύσκολα. Είτε στην περιφέρεια είτε στην Αθήνα. Το ζήτημα είναι η εξέλιξη και η συνέχεια των πραγμάτων. Καλλιτεχνικά, εννοώ. Εμείς ως «Ομάδα Παραστατικών Τεχνών προΤΑΣΗ» το παλεύουμε από το 2005 που συγκροτηθήκαμε. Κάθε παράσταση είναι ένα μικρό κατόρθωμα στο περιθώριο της «χειροτεχνίας» που δουλεύουμε και, κατά συνέπεια, προτείνουμε.

Παράλληλα με τις παραστάσεις, τα τελευταία χρόνια εργάζεστε ως καθηγητής Θεατρικής Αγωγής στα δημόσια σχολεία. Πόσο πιστεύετε ότι οι εκάστοτε υπουργοί Παιδείας ενδιαφέρονται για να υπάρχει η θεατρική παιδεία στη ζωή των μαθητών;

Διατηρώ τις επιφυλάξεις μου. Νομίζω, επιφανειακά. Θεωρώ πως το μάθημα υφίσταται ακόμη λόγω ΕΣΠΑ. Είναι το πρώτο που θα πεταχτεί στο καλάθι των αχρήστων όταν τελειώσει η χρηματοδότηση. Αυτή είναι η αίσθησή μου. Μακάρι τα γεγονότα και οι γενναίες (;) αποφάσεις του υπουργείου να με διαψεύσουν σαν έρθει εκείνη η ώρα. Όλα είναι τόσο ρευστά στη χώρα. Και η παιδεία μαζί με τον πολιτισμό πλήττονται ακαριαία ανάλογα με τις ορέξεις του κάθε μεγαλόσχημου και τις «αναγκαίες», βέβαια, περικοπές.

Ποια είναι τα επόμενα καλλιτεχνικά σχέδιά σας;

Με την Ομάδα προΤΑΣΗ θα πάρουμε μέρος τον Ιούνιο στο φεστιβάλ «Αθέατη Πόλη» που θα γίνει φέτος για πρώτη φορά στα ενετικά τείχη του Ηρακλείου. Θα παρουσιάσουμε μια δράση που την ονομάζω «Στη θέα των λέξεων: Ηράκλειο», με λογοτεχνικά κείμενα γραμμένα για το Μεγάλο Κάστρο από εμβληματικές πένες του 20ού αιώνα. Και τον Σεπτέμβρη θα ανεβάσω έναν αγαπημένο κλασικό μονόλογο σε έναν ξεχωριστό χώρο που δεν θα ήθελα να αποκαλύψω ακόμη. Αμέσως μετά θα παιχτεί σε ένα υπέροχο μουσείο στην Αθήνα, στην Πλάκα. Και αναλόγως, βέβαια, πού θα μας ρίξει ο τροχός της τύχης, βλ. υπουργείο Παιδείας με τα πάγια κενά του την ερχόμενη σχολική χρονιά (!).

 

 

BELLEΛΕΝ – Η (αιώνια) τραγωδία της Ελένης

Μέχρι τέλος Μάη -κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 10μ.μ.- στο Από Μηχανής Θέατρο. Συμπαραγωγή: Χοροθέατρο Λυδία Λίθος – Εταιρεία Θεάτρου Συν Επί

Κείμενο – σκηνοθεσία: Δημήτρης Φοινίτσης

Ερμηνεία – χορογραφία: Φένια Αποστόλου

Αφροδίτη: Κωνσταντίνα Τάκαλου

Πάρις: Γιώργος Παπαγεωργίου

Διόσκουροι: Μηνάς Χατζησάββας

Σκηνικό – κοστούμια: Νίκος Αναγνωστόπουλος

Φωτισμοί: Τάσος Σκλαβούνος

Μουσική επιμέλεια: Νατάσα Λιτσαρδοπούλου

Βοηθός σκηνοθέτη: Χρυσοβαλάντης Κωστόπουλος

Βοηθός χορογράφου: Γαλήνη Γυρτάτου

 

«οpus IV – O ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ»

του Γιόχαν Άουγκουστ Στρίντμπεργκ από την Ομάδα Παραστατικών Τεχνών προΤΑΣΗ / www.protasi.org

Απόδοση – διασκευή – σκηνοθεσία: Δημήτρης Φοινίτσης

Σκηνικός χώρος: Βαγγέλης Γρηγοράκης

Εικαστικά έργα: Αντώνης Κοσμαδάκης

Φωτογραφίες – σχεδιασμός έντυπου υλικού: Κατερίνα Καμηλάκη

Επικοινωνία: Φανή Καλαθάκη

Τρέιλερ – μαγνητοσκόπηση παράστασης: Studio Rosso / Κωνσταντίνα Πάλλη – Νικολάι Ντορόζκιν

Παίζουν (με αλφαβητική σειρά) οι ηθοποιοί: Νικόλας Αλεξίου (Γιος / Γαμπρός), Σοφία Δερμιτζάκη (Μητέρα), Δέσποινα Σπυριδοπούλου (Κόρη / Γαμπρός)

 

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

-Χανιά: Στούντιο «Όξω Νου» (Αγίας Κυριακής 29, Ταμπακαριά Χαλέπας), Σαββάτο 2 – Κυριακή 3 Μαΐου 2015 στις 21:30

-Ηράκλειο: Θέατρο Κρήτης (Καπετάν Χαραλάμπη 1, όπισθεν ΟΤΕ), Τετάρτη 6 – Πέμπτη 7 – Παρασκευή 8 – Σαββάτο 9 – Κυριακή 10 και Δευτέρα 11 Μαΐου στις 21:30

-Ρέθυμνο: The Garage (Δημοκρατίας 36), Τετάρτη 13 Μαΐου στις 21:30

-Σητεία: «Τεχνοχώρος» Δήμου Σητείας, (τέρμα οδού Φουνταλίδου, παραπλεύρως Λέσχης Σίτισης Τ.Ε.Ι.) Παρασκευή 15 Μαΐου στις 21:30

 

Ο Δημήτρης Φοινίτσης γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ηράκλειο της Κρήτης σε μικρασιατική οικογένεια. Σπούδασε στο μεταπτυχιακό τμήμα Δημιουργικής Γραφής της Παιδαγωγικής Σχολής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (διπλωματική εργασία στο Θεατρικό Έργο), στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (κατεύθυνση Θεατρολογίας με διπλωματική εργασία στη Σκηνοθεσία), στο Scuola di Lettere e Filosofia – Universita degli Studi di Genova, στην Ανωτέρα Σχολή Δραματικής Τέχνης «Θεμέλιο» και στη Σχολή Δημοσιογραφίας «ΑΝΤ1». Έχει γράψει θεατρικά έργα, μονολόγους, διηγήματα και παραμύθια. Εργάστηκε επί σειρά ετών στον έντυπο και τον ηλεκτρονικό Τύπο της Αθήνας και της περιφέρειας, ως πολιτιστικός συντάκτης, εκφωνητής ειδήσεων και ραδιοφωνικός παραγωγός. Μετά από συνεργασίες στις κρατικές σκηνές και το ελεύθερο θέατρο εγκατέλειψε το επάγγελμα του ηθοποιού για να στραφεί –καλλιτεχνικά- στη σκηνοθεσία. Ιδρυτικό μέλος και σκηνοθέτης της «Ομάδας Παραστατικών Τεχνών προΤΑΣΗ» (www.protasi.org), έχει ανεβάσει κλασσικά και σύγχρονα έργα σε, κυρίως, μη θεατρικούς χώρους. Μεταξύ άλλων έχει καταπιαστεί με κείμενα των Γιόχαν Άουγκουστ Στρίντμπεργκ («Δεσποινίς Τζούλια», «Η πιο δυνατή», «Ο Πελεκάνος»), Γιάννη Ρίτσου («Φιλοκτήτης», «Η Σονάτα του Σεληνόφωτος»), Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (πασχαλινά και χριστουγεννιάτικα διηγήματα), Έλενα Σοπράνο («Η Ταξιθέτρια»), Χουάν Κάρλος Ρούμπιο («Οι πληγές του ανέμου»), Μαρία Μπενέτ Ι Ζουρνέτ («Υπόγειο»), Άκη Δήμου («Ανδρομάχη ή Τοπίο Γυναίκας στο Ύψος της Νύχτας»), Ανδρέα Φλουράκη («Κάσσυ»), Κλαίρης Λιονάκη («Πραγματικότητα»), Ράινερ Μαρία Ρίλκε («Ελεγείες του Ντουίνο»), Γκότφριντ Άουγκουστ Μπύργκερ («Λεονώρα»), Κωνσταντίνου Θεοτόκη («Κορφιάτικες Ιστορίες»). Εκτός ομάδας ανέλαβε την σκηνοθετική επιμέλεια των θεατρικών έργων «Balance» στις Αναγνώσεις του Εθνικού Θεάτρου και «Μήδεια show» στο Φόρουμ Σύγχρονης Δραματουργίας του Ι.Τ.Ι. στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών. Τα τελευταία χρόνια διδάσκει το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής σε δημόσια σχολεία Ε.Α.Ε.Π. στη Ρόδο, την Κρήτη και την Κέρκυρα ενώ παράλληλα διοργανώνει εργαστήρια θεατρικής γραφής στα μέρη που εργάζεται. Από τις Εκδόσεις Αιγόκερως κυκλοφορούν η πρώτη τετραλογία θεατρικών έργων του με γενικό τίτλο «Dominatrix», ένα δίπτυχο έργων docudrama με γενικό τίτλο «ΕΓΚΑΤΑλελειμμένοι μια τριλογία αρχαιόθεμων έργων με γενικό τίτλο «BELLEΛΕΝ».

www.protasi.org

 

 

 

 

 

Print Friendly

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here