Ακουστική περιγραφή: Ψηλά ο πήχης (τώρα που είναι αρχή)

 

 Toy AΝΤΩΝΗ ΣΚΟΡΔΙΛΗ

“Καλύτερη η πρόληψη της καταστολής…”

Κανείς δε διαφωνεί στο άκουσμα της παραπάνω φράσης, είναι τόσο μεγάλη και βέβαιη (καθολική) η συμφωνία που θα μπορούσε να θεωρηθεί στερεοτυπική.

Επειδή, όμως τα στερεότυπα στη μακρά πορεία κάνουν κακό, ας μας επιτραπεί να σας δώσουμε με έμφαση επί του περιεχομένου μια καλή ιδέα του τι πράγματι είναι και τι σημαίνει “ακουστική περιγραφή” ή αλλιώς “όταν βλέπουμε με τα αυτιά μας”. Την έχουμε αλιεύσει από τους πλέον ειδικούς περί του θέματος αυτού, με επικεφαλής τον επί χρόνια μαχόμενο για να είναι αληθινή – πλήρης η πρόσβαση στην ακουστική περιγραφή των ανθρώπων με αναπηρία, μέλος ενεργό της Κίνησης Καλλιτεχνών με αναπηρία Θανάση Παπαντωνόπουλο.

Γιατί το κάνουμε; Θα σας εξηγήσουμε στο καταληκτικό μας σχόλιο. Πριν από αυτό, υπό τον τίτλο “Ακουστική Περιγραφή: όταν βλέπουμε με τα αυτιά μας”  διαβάστε με ιδιαίτερη παρακαλούμε προσοχή:

Τα τελευταία χρόνια η διεθνής κοινότητα έχει με ιδιαίτερη έμφαση επισημάνει την αναγκαιότητα ακουστικής περιγραφής για την κατανόηση και πλήρη παρακολούθηση ταινιών, τηλεόρασης, εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εκθέσεων σε μουσεία, συνεδρίων, διαλέξεων κ.ά.

prosvasimotita-ilektroniki-2

Σύμβαση ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ΑμεΑ, άρθρο 30: Όλα τα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ΑμεΑ στην ισότιμη πρόσβαση στα κοινά. Καλούνται να λάβουν μέτρα ώστε άτομα με αναπηρία να απολαμβάνουν προσβασιμότητα στον κινηματογράφο, την τηλεόραση, το θέατρο και άλλες πολιτιστικές δραστηριότητες.

Σκοπός της ακουστικής περιγραφής είναι η αντικειμενική  αφηγηματική περιγραφή της εικόνας. Παρέχεται κυρίως σε τηλεοπτικό πρόγραμμα, κινηματογραφικές ταινίες , θεατρικές παραστάσεις, καθώς και σε ξεναγήσεις σε μουσεία, αλλά και σε ηλεκτρονικές εκδόσεις (ibook, ebook, apps).

Η Κίνηση Καλλιτεχνών με Αναπηρία προσπαθεί να αλλάξει  την πρακτική που αφορά την προσβασιμότητα ανθρώπων με προβλήματα όρασης σε οπτικό υλικό. Σε αυτό έχει βοηθήσει αρκετά και η χρήση της ψηφιακής πλατφόρμας στην τηλεόραση. Είναι αναγκαιότητα η συνέχιση της προσφερόμενης υπηρεσίας απ την ΕΡΤ, δηλαδή η αναπαραγωγή του προγράμματος που έχει ήδη στο αρχείο της, με παραγωγές αξίας δεκάδων εκατομμυρίων και μάλιστα με ακουστική περιγραφή και όλες τις λοιπές προδιαγραφές προσβασιμότητας που δεν έχουν παιχτεί μέχρι σήμερα.

Η λεγόμενη καθολική προσβασιμότητα έχει υιοθετηθεί ως αναγκαιότητα από το 1999 στα πλαίσια του κοινωνικού μοντέλου αντίληψης, στο δε DNA της είναι εγγεγραμμένος ως τρόπος διαρκούς της εξέλιξης αυτός που συνεχώς πραγματώνεται με τη συμμετοχή των χρηστών.

Ειδικά σε ότι αφορά την ακουστική περιγραφή: Για να είναι σοβαρή, υπεύθυνη, επαγγελματική, αληθινή, χρειάζεται εξειδικευμένο ακουστικό περιγραφέα, ο οποίος ξέρει τι να περιγράψει, με ποια σειρά, πότε και με ποιον τρόπο, αναδεικνύοντας τα κρυφά ή φανερά σημαντικά από σημειολογική άποψη στοιχεία της εικόνας. Έναν ακουστικό περιγραφέα που γνωρίζει τόσο καλά την “οικονομία” της εργασίας του που μπορεί με την πρέπουσα συντομία να περαιώνει ακόμα και το υψηλής δυσκολίας έργο ανάδειξης των σημαντικών σημειολογικά στοιχείων της εικόνας ώστε το υπό περιγραφή έργο να μη χάνει τον δραματουργικό ρυθμό του.

Στα παρωχημένα μυαλά η ακουστική περιγραφή μπορεί να είναι αντιληπτή ως μια υπηρεσία ειδική και περιορισμένη. Για τα μυαλά που βλέπουν στο μέλλον είναι μια υπηρεσία η οποία διευρύνοντας την αντίληψη και τα εκφραστικά μας μέσα μπορεί – αν στην επαγγελματική, αληθινή μορφή της αναπτυχθεί και επεκταθεί – να κάνει όλη τη διάφορα και να εξελίξει όλη τη κοινωνία.

Ζήτημα αντίληψης, άλλωστε, είναι όλα σε τούτη τη ζωή…

Το δικό μας σύντομο, καταληκτικό σχόλιο: Στην ονειρική χώρα – γη της διαρκούς καταγγελίας των νεοελλήνων όπου όλοι στη θεωρία ομονοούν ότι “η πρόληψη είναι ο καλύτερος δρόμος”, είναι καθεστώς η πράξη να αντιστρατεύεται τη θεωρία. Το οποίο απλά σημαίνει ότι αν από την αρχή και στην πράξη δεν τεθεί ψηλά ο πήχης όπως πιο πάνω ορίζεται, αυτό που θα συμβεί στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον θα είναι – πάμε ένα στοίχημα; – πανομοιότυπο αυτού που συνέβηκε με το λεγόμενο “δομημένο περιβάλλον”, όπου εκκινώντας από την πλήρη αδιαφορία για την επιβολή πήχη οι κακοτεχνίες και οι πατέντες της κακιάς ώρας επέβαλλαν το άθλιο καθεστώς τους, φτάνοντας στο σημείο – εν μέσω διαμαρτυριών και καταγγελιών – να τρέχουμε πλέον και να μη σώνουμε.

Ψηλά ο πήχης, λοιπόν, τώρα που είναι αρχή – και τα “αρπακτικά” που τον θέλουν χαμηλά παραμονεύουν – διότι όταν εμείς (η στήλη που διαβάζετε) γράφουμε αυτό που όλοι λένε ότι “καλύτερη η πρόληψη της καταστολής” ταυτόχρονα και το εννοούμε.

 

 

 

Print Friendly

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here